Hartkloppingen tijdens de overgang: mogelijke oorzaken en wat kun je doen?

Dit is een informatiepagina over hartkloppingen tijdens de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support.

Hartkloppingen worden tijdens de overgang regelmatig gemeld. Je kunt bijvoorbeeld merken dat je hart sneller of krachtiger klopt, lijkt over te slaan of tijdelijk onregelmatig aanvoelt.

Hormonale veranderingen kunnen hierbij mogelijk een rol spelen. Tegelijkertijd kunnen hartkloppingen ook samenhangen met bijvoorbeeld stress, slaap, cafeïne, de werking van de schildklier of veranderingen in het hartritme.

Daarom is het belangrijk om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven.

Wat zijn hartkloppingen?

Bij hartkloppingen ben je je duidelijk bewust van je hartslag.

Dat kan bijvoorbeeld aanvoelen als:

• een snel kloppend hart;
• een bonzend gevoel op de borst;
• het gevoel dat je hart een slag overslaat;
• een fladderend gevoel;
• een tijdelijk onregelmatige hartslag.

Hartkloppingen beschrijven dus vooral wat je voelt. Ze vertellen niet automatisch waardoor het gevoel ontstaat.

Soms is er geen ernstige oorzaak. In andere gevallen is het verstandig dat een arts verder kijkt naar bijvoorbeeld je hartritme, schildklierwerking of andere mogelijke factoren.

Merk je dat hartkloppingen regelmatig terugkomen, lang aanhouden of je ongerust maken? Bespreek dit dan met je huisarts.

Komen hartkloppingen tijdens de overgang vaker voor?

Veel vrouwen geven aan dat zij tijdens de perimenopauze en in de eerste jaren na de menopauze vaker hun hartslag bewust voelen.

Onderzoekers kijken daarbij naar verschillende factoren, waaronder:

• hormonale schommelingen;
• opvliegers;
• nachtelijk transpireren;
• veranderingen in slaap;
• stress en spanning;
• veranderingen in het autonome zenuwstelsel.

De precieze samenhang is nog niet volledig duidelijk.

Het is daarom beter om niet te stellen dat de overgang hartkloppingen rechtstreeks veroorzaakt. Er kunnen meerdere factoren tegelijkertijd een rol spelen.

Meer weten over hormonen tijdens deze levensfase? Lees dan Hormonen tijdens de overgang.

Waarom kunnen hormonen invloed hebben op hoe je je hartslag ervaart?

Tijdens de overgang kunnen de hoeveelheden oestrogeen en progesteron sterk schommelen.

Deze hormonen zijn niet alleen betrokken bij de menstruatiecyclus. Ze spelen ook een rol in verschillende andere processen in het lichaam.

Denk bijvoorbeeld aan:

• het autonome zenuwstelsel;
• bloedvaten;
• temperatuurregulatie;
• slaap.

Onderzoekers denken dat veranderingen in deze systemen mede kunnen verklaren waarom sommige vrouwen hun hartslag tijdens deze levensfase duidelijker waarnemen.

Ook slaap, spanning en opvliegers kunnen daarbij meespelen.

Meer uitleg over het verloop van de overgang vind je in De 4 fases van de overgang.

Welke andere factoren kunnen een rol spelen?

Hartkloppingen hoeven niet met de overgang samen te hangen.

Factoren die invloed kunnen hebben zijn bijvoorbeeld:

• stress of spanning;
• opvliegers;
• een minder goede nachtrust;
• cafeïne;
• alcohol;
• nicotine;
• te weinig drinken;
• bloedarmoede;
• veranderingen in de schildklierwerking;
• bepaalde geneesmiddelen;
• veranderingen in het hartritme.

Dat is een belangrijke reden om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet zonder meer als onderdeel van de overgang te beschouwen.

Hartkloppingen en een afwijkend hartritme: wat is het verschil?

De termen worden soms door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Hartkloppingen beschrijven het gevoel dat je je hartslag duidelijk waarneemt.

Een hartritmestoornis is een medische diagnose waarbij daadwerkelijk sprake is van een afwijking van het hartritme.

Dat kan alleen door medisch onderzoek worden vastgesteld, bijvoorbeeld met een ECG of een ritmeregistratie.

Je kunt dus hartkloppingen ervaren zonder dat er een afwijkend hartritme wordt gevonden.

Andersom kan een verandering van het hartritme soms aanwezig zijn zonder dat je deze zelf duidelijk voelt.

Waarom merk je hartkloppingen soms vooral 's nachts?

Sommige vrouwen merken hun hartslag vooral wanneer ze in bed liggen.

Een eenvoudige verklaring is dat het dan stil is en je weinig afleiding hebt. Daardoor ben je je vaak bewuster van lichamelijke signalen.

Daarnaast kunnen factoren meespelen zoals:

• nachtelijk transpireren;
• opvliegers;
• stress;
• piekeren;
• veranderingen in slaap.

Je kunt bijvoorbeeld wakker worden doordat je het plotseling warm krijgt en vervolgens merken dat je hart sneller klopt.

Dat hoeft niet automatisch te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is. Wanneer het regelmatig gebeurt of je ongerust maakt, is het wel verstandig dit met je huisarts te bespreken.

Meer lezen over veranderingen tijdens de menopauze? Bekijk dan veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze.

Wat kun je zelf doen?

Omdat hartkloppingen verschillende oorzaken kunnen hebben, is het verstandig eerst te kijken of medische beoordeling nodig is.

Wanneer je arts geen directe reden tot zorg ziet, kun je daarnaast aandacht besteden aan factoren die mogelijk invloed hebben op hoe vaak of hoe sterk je je hartslag ervaart.

1. Houd bij wanneer het gebeurt

Het kan nuttig zijn om gedurende een aantal weken kort bij te houden:

• wanneer je je hartslag duidelijk voelt;
• hoelang dit duurt;
• wat je op dat moment deed;
• of je koffie, alcohol of energiedrank had gedronken;
• of je een opvlieger ervoer;
• hoeveel je had geslapen;
• of je op dat moment gespannen was.

Zo kun je soms patronen herkennen.

Deze informatie kan ook nuttig zijn wanneer je de veranderingen met je huisarts bespreekt.

2. Besteed aandacht aan je slaap

Een minder goede nachtrust kan invloed hebben op hoe je je overdag voelt en hoe sterk je lichamelijke signalen opmerkt.

Probeer daarom bijvoorbeeld:

• zoveel mogelijk een regelmatig slaapritme aan te houden;
• cafeïne later op de dag te beperken;
• je slaapkamer koel te houden;
• ruimte te maken voor ontspanning in de avond.

Meer praktische ideeën vind je in Leefstijltips tijdens de (peri)menopauze.

3. Kijk hoe je op cafeïne reageert

Niet iedereen reageert hetzelfde op koffie, thee, cola of energiedrank.

Merk je dat je je hartslag na cafeïne duidelijker voelt? Dan kun je eens proberen je inname tijdelijk te verminderen en te kijken of je verschil merkt.

Hetzelfde kun je doen met alcohol.

Roken en nicotine hebben daarnaast invloed op hart en bloedvaten. Niet roken blijft daarom belangrijk voor je algemene gezondheid.

4. Blijf regelmatig bewegen

Regelmatig bewegen draagt bij aan de algemene gezondheid van hart en bloedvaten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• yoga;
• krachttraining.

Kies een vorm van beweging die bij je past en die je kunt volhouden.

Merk je je hartslag juist tijdens inspanning sterk op en voel je je daarbij bijvoorbeeld duizelig of benauwd? Bespreek dit dan met je huisarts.

5. Maak ruimte voor ontspanning

Stress en spanning kunnen invloed hebben op je hartslag.

Wanneer je gespannen bent, maakt je lichaam stresshormonen aan. Hierdoor kan je hart tijdelijk sneller of krachtiger kloppen.

Vervolgens kun je van die lichamelijke sensatie schrikken, waardoor je nog gespannener wordt.

De overgang valt bovendien voor veel vrouwen samen met een drukke levensfase. Werk, mantelzorg, gezin, slaap en zorgen over je gezondheid kunnen allemaal mentale energie vragen.

Merk je dat spanning meespeelt? Dan kunnen bijvoorbeeld helpen om meer ontspanningsmomenten in je dag in te bouwen:

• rustig wandelen;
• ademhalingsoefeningen;
• yoga;
• mindfulness;
• tijd in de natuur;
• bewust rustmomenten plannen.

Ontspanning is geen vervanging voor medische beoordeling wanneer hartkloppingen nieuw, aanhoudend of verontrustend zijn.

Meer ideeën vind je in ons artikel over minder stress.

En hoe zit het met magnesium?

Magnesium is een mineraal dat verschillende functies in het lichaam ondersteunt.

Magnesium:

• draagt bij aan een normale spierwerking;
• speelt een rol bij het behoud van sterke en soepele spieren;
• ondersteunt het normale energieleverende metabolisme;
• heeft een positieve invloed op de werking van het zenuwstelsel;
• draagt bij aan het concentratievermogen;
• draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.

Deze eigenschappen betekenen niet dat magnesium specifiek bedoeld is voor hartkloppingen.

Gebruik een magnesiumsupplement daarom niet als zelfstandige manier om onverklaarde hartkloppingen te beoordelen of aan te pakken.

Wil je meer weten over magnesium? Lees dan ons artikel over magnesium en signalen van een mogelijk tekort.

Wat kan de huisarts onderzoeken?

Wanneer je hartkloppingen met je huisarts bespreekt, zal de arts meestal eerst meer willen weten over het patroon.

Denk bijvoorbeeld aan:

• wanneer je ze voor het eerst merkte;
• hoe vaak ze voorkomen;
• hoelang ze duren;
• of ze plotseling beginnen en stoppen;
• of ze in rust of tijdens inspanning optreden;
• wat je daarnaast lichamelijk merkt;
• welke medicatie of supplementen je gebruikt;
• hoeveel koffie, alcohol of nicotine je gebruikt.

Een huisarts kan daarnaast bijvoorbeeld je pols en bloeddruk controleren en naar je hart luisteren.

Afhankelijk van de situatie kan aanvullend onderzoek worden besproken.

ECG

Een elektrocardiogram (ECG) registreert de elektrische activiteit van het hart.

Daarmee kan worden onderzocht of er op dat moment sprake is van een afwijkend hartritme.

Wanneer de veranderingen slechts af en toe optreden, hoeft een ECG op één specifiek moment niet altijd iets te laten zien.

Holter- of ritmeregistratie

Wanneer je je hartslag slechts af en toe anders voelt, kan soms gedurende langere tijd een registratie worden gemaakt.

Daarvoor kunnen verschillende apparaten worden gebruikt die het hartritme gedurende één of meerdere dagen volgen.

Welke vorm eventueel zinvol is, bepaalt een arts.

Bloedonderzoek

Afhankelijk van je persoonlijke situatie kan een arts ook bloedonderzoek overwegen.

Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:

• bloedwaarden;
• schildklierwerking;
• bepaalde mineralen of zouten;
• andere mogelijke lichamelijke factoren.

Een verwijzing naar een cardioloog is niet automatisch nodig. De huisarts kan beoordelen of specialistisch onderzoek passend is.

Kan een smartwatch nuttig zijn?

Sommige smartwatches kunnen je hartslag meten of een eenvoudige ritmeregistratie maken.

Dat kan soms praktische informatie geven over wanneer je iets opmerkt.

Een smartwatch kan echter geen volledige medische beoordeling vervangen.

Een melding kan onjuist zijn en een smartwatch kan ook veranderingen missen.

Heb je opvallende metingen of maak je je zorgen over je hartslag? Bespreek deze dan met je huisarts.

Wanneer zoek je direct medische hulp?

Bij bepaalde combinaties van signalen is directe medische beoordeling belangrijk.

Zoek direct medische hulp wanneer hartkloppingen samengaan met bijvoorbeeld:

• pijn, druk of een beklemmend gevoel op de borst;
• ernstige benauwdheid of moeite met ademhalen;
• het gevoel dat je gaat flauwvallen;
• daadwerkelijk flauwvallen;
• plotselinge ernstige zwakte of neurologische veranderingen.

Wacht in zulke situaties niet af of het vanzelf overgaat.

Maak daarnaast een afspraak met je huisarts wanneer hartkloppingen bijvoorbeeld:

• nieuw zijn of regelmatig terugkomen;
• tijdens inspanning optreden;
• lang aanhouden;
• steeds vaker voorkomen;
• duidelijk onregelmatig aanvoelen;
• samengaan met duizeligheid;
• je regelmatig wakker houden;
• optreden wanneer je al bekend bent met een hart- of schildklierprobleem.

Hartkloppingen kunnen rond de overgang voorkomen, maar moeten niet automatisch aan hormonale veranderingen worden toegeschreven.

Wat gebeurt er als een arts een oorzaak vindt?

Wat er vervolgens nodig is, hangt af van de oorzaak.

Wanneer bijvoorbeeld cafeïne, alcohol, nicotine, stress of slaap een duidelijke rol lijkt te spelen, kan een arts adviseren daar aanpassingen in te maken.

Wanneer uit onderzoek een medische oorzaak naar voren komt, kan de arts bespreken welke vervolgstappen passend zijn.

Menopauzale hormoontherapie wordt niet specifiek ingezet als algemene oplossing voor onverklaarde hartkloppingen.

Heb je daarnaast veranderingen rond de overgang die veel invloed hebben op je dagelijks leven? Dan kun je MHT eventueel als afzonderlijk onderwerp met je huisarts of gynaecoloog bespreken.

Meer uitleg vind je in ons artikel over bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze.

Veelgestelde vragen over hartkloppingen tijdens de overgang

Komen hartkloppingen tijdens de overgang voor?

Ja, vrouwen melden hartkloppingen regelmatig tijdens de peri- en postmenopauze.

Dat betekent niet dat iedere verandering in je hartslag automatisch door hormonen wordt veroorzaakt.

Nieuwe of terugkerende hartkloppingen bespreek je daarom bij twijfel met je huisarts.

Kunnen opvliegers samengaan met een snellere hartslag?

Tijdens een opvlieger kunnen verschillende lichamelijke veranderingen tegelijkertijd merkbaar zijn, waaronder warmte, transpireren en een tijdelijk snellere hartslag.

Hartkloppingen kunnen echter ook andere oorzaken hebben.

Lees meer over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze.

Waarom merk ik mijn hartslag vooral in bed?

Wanneer je stil in bed ligt, heb je minder afleiding en kun je je hartslag duidelijker voelen.

Ook factoren als nachtelijk transpireren, opvliegers, piekeren, alcohol en cafeïne kunnen meespelen.

Blijft het regelmatig voorkomen of maak je je zorgen? Bespreek dit dan met je huisarts.

Kan stress invloed hebben op je hartslag?

Ja.

Wanneer je gespannen bent kan je hart tijdelijk sneller of krachtiger kloppen.

Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van een hartritmestoornis. Daarvoor is medisch onderzoek nodig.

Kunnen ademhalingsoefeningen prettig zijn?

Rustig ademen kan helpen om te ontspannen wanneer spanning meespeelt.

Gebruik ademhalingsoefeningen niet als vervanging voor medische beoordeling wanneer hartkloppingen nieuw, aanhoudend of zorgwekkend zijn.

Moet je stoppen met koffie?

Niet iedereen reageert hetzelfde op cafeïne.

Merk je een duidelijk verband tussen koffie en hoe sterk je je hartslag voelt? Dan kun je tijdelijk minder cafeïne gebruiken en kijken of je verschil merkt.

Blijven hartkloppingen aanwezig, bespreek ze dan met je huisarts.

Is magnesium bedoeld voor hartkloppingen?

Nee, uit de toegestane gezondheidsclaims voor magnesium volgt geen specifieke claim voor hartkloppingen.

Magnesium draagt onder andere bij aan een normale spierwerking, het energieleverende metabolisme en de normale werking van het zenuwstelsel.

Dat mag niet worden vertaald naar de claim dat magnesium hartkloppingen vermindert of oplost.

Zijn hartkloppingen hetzelfde als boezemfibrilleren?

Nee.

Hartkloppingen beschrijven wat je voelt.

Boezemfibrilleren is een specifieke verandering van het hartritme die door medisch onderzoek moet worden vastgesteld.

Conclusie

Hartkloppingen worden tijdens de overgang regelmatig gemeld.

Hormonale schommelingen, opvliegers, slaap en stress kunnen mogelijk een rol spelen in hoe sterk je je hartslag ervaart. Tegelijkertijd kunnen er ook andere oorzaken zijn.

Daarom is het verstandig om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven.

Door bij te houden wanneer ze optreden en welke factoren op dat moment spelen, kun je meer inzicht krijgen in het patroon. Deze informatie kun je eventueel ook met je huisarts bespreken.

Regelmatig bewegen, voldoende slaap, bewust omgaan met cafeïne en alcohol en ruimte maken voor ontspanning ondersteunen je algemene gezondheid.

Neem bij nieuwe, aanhoudende of verontrustende hartkloppingen contact op met je huisarts. Zoek direct medische hulp wanneer hartkloppingen samengaan met bijvoorbeeld pijn of druk op de borst, ernstige benauwdheid of flauwvallen.

Meer weten over deze levensfase? Lees dan Menopauze: betekenis, veranderingen en alles wat je moet weten over de overgang.

Disclaimer

Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en wijzig medicatie of medische begeleiding niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen of zorgen over je hartslag, medicatie of gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.

Bronnen

1. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026.
   https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang
2. Thuisarts.nl. Ik heb hartkloppingen. Geraadpleegd augustus 2026.
   https://www.thuisarts.nl/hartkloppingen/ik-heb-hartkloppingen
3. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Atriumfibrilleren. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026.
   https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren
4. National Institute for Health and Care Excellence. Palpitations: assessment. Clinical Knowledge Summary. Geraadpleegd augustus 2026.
   https://cks.nice.org.uk/topics/palpitations/diagnosis/assessment/
5. Carpenter JS, Sheng Y, Elomba CD, et al. A systematic review of palpitations prevalence by menopausal status. Reports. 2021;10:7–13.
   https://link.springer.com/article/10.1007/s13669-020-00302-z
6. Carpenter JS, Sheng Y, Elomba CD, et al. Review of menopausal palpitations measures. Women’s Midlife Health. 2021;7:5.
   https://womensmidlifehealthjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40695-021-00064-5