.svg?v=133333626955077491221771076156){kind=small}
Blog
Hartkloppingen tijdens de overgang: mogelijke oorzaken en wat kun je doen?
Dit is een informatiepagina over hartkloppingen tijdens de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support. Hartkloppingen worden tijdens de overgang regelmatig gemeld. Je kunt bijvoorbeeld merken dat je hart sneller of krachtiger klopt, lijkt over te slaan of tijdelijk onregelmatig aanvoelt. Hormonale veranderingen kunnen hierbij mogelijk een rol spelen. Tegelijkertijd kunnen hartkloppingen ook samenhangen met bijvoorbeeld stress, slaap, cafeïne, de werking van de schildklier of veranderingen in het hartritme. Daarom is het belangrijk om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven. Wat zijn hartkloppingen? Bij hartkloppingen ben je je duidelijk bewust van je hartslag. Dat kan bijvoorbeeld aanvoelen als: een snel kloppend hart; een bonzend gevoel op de borst; het gevoel dat je hart een slag overslaat; een fladderend gevoel; een tijdelijk onregelmatige hartslag. Hartkloppingen beschrijven dus vooral wat je voelt. Ze vertellen niet automatisch waardoor het gevoel ontstaat. Soms is er geen ernstige oorzaak. In andere gevallen is het verstandig dat een arts verder kijkt naar bijvoorbeeld je hartritme, schildklierwerking of andere mogelijke factoren. Merk je dat hartkloppingen regelmatig terugkomen, lang aanhouden of je ongerust maken? Bespreek dit dan met je huisarts. Komen hartkloppingen tijdens de overgang vaker voor? Veel vrouwen geven aan dat zij tijdens de perimenopauze en in de eerste jaren na de menopauze vaker hun hartslag bewust voelen. Onderzoekers kijken daarbij naar verschillende factoren, waaronder: hormonale schommelingen; opvliegers; nachtelijk transpireren; veranderingen in slaap; stress en spanning; veranderingen in het autonome zenuwstelsel. De precieze samenhang is nog niet volledig duidelijk. Het is daarom beter om niet te stellen dat de overgang hartkloppingen rechtstreeks veroorzaakt. Er kunnen meerdere factoren tegelijkertijd een rol spelen. Meer weten over hormonen tijdens deze levensfase? Lees dan Hormonen tijdens de overgang. Waarom kunnen hormonen invloed hebben op hoe je je hartslag ervaart? Tijdens de overgang kunnen de hoeveelheden oestrogeen en progesteron sterk schommelen. Deze hormonen zijn niet alleen betrokken bij de menstruatiecyclus. Ze spelen ook een rol in verschillende andere processen in het lichaam. Denk bijvoorbeeld aan: het autonome zenuwstelsel; bloedvaten; temperatuurregulatie; slaap. Onderzoekers denken dat veranderingen in deze systemen mede kunnen verklaren waarom sommige vrouwen hun hartslag tijdens deze levensfase duidelijker waarnemen. Ook slaap, spanning en opvliegers kunnen daarbij meespelen. Meer uitleg over het verloop van de overgang vind je in De 4 fases van de overgang. Welke andere factoren kunnen een rol spelen? Hartkloppingen hoeven niet met de overgang samen te hangen. Factoren die invloed kunnen hebben zijn bijvoorbeeld: stress of spanning; opvliegers; een minder goede nachtrust; cafeïne; alcohol; nicotine; te weinig drinken; bloedarmoede; veranderingen in de schildklierwerking; bepaalde geneesmiddelen; veranderingen in het hartritme. Dat is een belangrijke reden om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet zonder meer als onderdeel van de overgang te beschouwen. Hartkloppingen en een afwijkend hartritme: wat is het verschil? De termen worden soms door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde. Hartkloppingen beschrijven het gevoel dat je je hartslag duidelijk waarneemt. Een hartritmestoornis is een medische diagnose waarbij daadwerkelijk sprake is van een afwijking van het hartritme. Dat kan alleen door medisch onderzoek worden vastgesteld, bijvoorbeeld met een ECG of een ritmeregistratie. Je kunt dus hartkloppingen ervaren zonder dat er een afwijkend hartritme wordt gevonden. Andersom kan een verandering van het hartritme soms aanwezig zijn zonder dat je deze zelf duidelijk voelt. Waarom merk je hartkloppingen soms vooral 's nachts? Sommige vrouwen merken hun hartslag vooral wanneer ze in bed liggen. Een eenvoudige verklaring is dat het dan stil is en je weinig afleiding hebt. Daardoor ben je je vaak bewuster van lichamelijke signalen. Daarnaast kunnen factoren meespelen zoals: nachtelijk transpireren; opvliegers; stress; piekeren; veranderingen in slaap. Je kunt bijvoorbeeld wakker worden doordat je het plotseling warm krijgt en vervolgens merken dat je hart sneller klopt. Dat hoeft niet automatisch te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is. Wanneer het regelmatig gebeurt of je ongerust maakt, is het wel verstandig dit met je huisarts te bespreken. Meer lezen over veranderingen tijdens de menopauze? Bekijk dan veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Wat kun je zelf doen? Omdat hartkloppingen verschillende oorzaken kunnen hebben, is het verstandig eerst te kijken of medische beoordeling nodig is. Wanneer je arts geen directe reden tot zorg ziet, kun je daarnaast aandacht besteden aan factoren die mogelijk invloed hebben op hoe vaak of hoe sterk je je hartslag ervaart. 1. Houd bij wanneer het gebeurt Het kan nuttig zijn om gedurende een aantal weken kort bij te houden: wanneer je je hartslag duidelijk voelt; hoelang dit duurt; wat je op dat moment deed; of je koffie, alcohol of energiedrank had gedronken; of je een opvlieger ervoer; hoeveel je had geslapen; of je op dat moment gespannen was. Zo kun je soms patronen herkennen. Deze informatie kan ook nuttig zijn wanneer je de veranderingen met je huisarts bespreekt. 2. Besteed aandacht aan je slaap Een minder goede nachtrust kan invloed hebben op hoe je je overdag voelt en hoe sterk je lichamelijke signalen opmerkt. Probeer daarom bijvoorbeeld: zoveel mogelijk een regelmatig slaapritme aan te houden; cafeïne later op de dag te beperken; je slaapkamer koel te houden; ruimte te maken voor ontspanning in de avond. Meer praktische ideeën vind je in Leefstijltips tijdens de (peri)menopauze. 3. Kijk hoe je op cafeïne reageert Niet iedereen reageert hetzelfde op koffie, thee, cola of energiedrank. Merk je dat je je hartslag na cafeïne duidelijker voelt? Dan kun je eens proberen je inname tijdelijk te verminderen en te kijken of je verschil merkt. Hetzelfde kun je doen met alcohol. Roken en nicotine hebben daarnaast invloed op hart en bloedvaten. Niet roken blijft daarom belangrijk voor je algemene gezondheid. 4. Blijf regelmatig bewegen Regelmatig bewegen draagt bij aan de algemene gezondheid van hart en bloedvaten. Denk bijvoorbeeld aan: wandelen; fietsen; zwemmen; yoga; krachttraining. Kies een vorm van beweging die bij je past en die je kunt volhouden. Merk je je hartslag juist tijdens inspanning sterk op en voel je je daarbij bijvoorbeeld duizelig of benauwd? Bespreek dit dan met je huisarts. 5. Maak ruimte voor ontspanning Stress en spanning kunnen invloed hebben op je hartslag. Wanneer je gespannen bent, maakt je lichaam stresshormonen aan. Hierdoor kan je hart tijdelijk sneller of krachtiger kloppen. Vervolgens kun je van die lichamelijke sensatie schrikken, waardoor je nog gespannener wordt. De overgang valt bovendien voor veel vrouwen samen met een drukke levensfase. Werk, mantelzorg, gezin, slaap en zorgen over je gezondheid kunnen allemaal mentale energie vragen. Merk je dat spanning meespeelt? Dan kunnen bijvoorbeeld helpen om meer ontspanningsmomenten in je dag in te bouwen: rustig wandelen; ademhalingsoefeningen; yoga; mindfulness; tijd in de natuur; bewust rustmomenten plannen. Ontspanning is geen vervanging voor medische beoordeling wanneer hartkloppingen nieuw, aanhoudend of verontrustend zijn. Meer ideeën vind je in ons artikel over minder stress. En hoe zit het met magnesium? Magnesium is een mineraal dat verschillende functies in het lichaam ondersteunt. Magnesium: draagt bij aan een normale spierwerking; speelt een rol bij het behoud van sterke en soepele spieren; ondersteunt het normale energieleverende metabolisme; heeft een positieve invloed op de werking van het zenuwstelsel; draagt bij aan het concentratievermogen; draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Deze eigenschappen betekenen niet dat magnesium specifiek bedoeld is voor hartkloppingen. Gebruik een magnesiumsupplement daarom niet als zelfstandige manier om onverklaarde hartkloppingen te beoordelen of aan te pakken. Wil je meer weten over magnesium? Lees dan ons artikel over magnesium en signalen van een mogelijk tekort. Wat kan de huisarts onderzoeken? Wanneer je hartkloppingen met je huisarts bespreekt, zal de arts meestal eerst meer willen weten over het patroon. Denk bijvoorbeeld aan: wanneer je ze voor het eerst merkte; hoe vaak ze voorkomen; hoelang ze duren; of ze plotseling beginnen en stoppen; of ze in rust of tijdens inspanning optreden; wat je daarnaast lichamelijk merkt; welke medicatie of supplementen je gebruikt; hoeveel koffie, alcohol of nicotine je gebruikt. Een huisarts kan daarnaast bijvoorbeeld je pols en bloeddruk controleren en naar je hart luisteren. Afhankelijk van de situatie kan aanvullend onderzoek worden besproken. ECG Een elektrocardiogram (ECG) registreert de elektrische activiteit van het hart. Daarmee kan worden onderzocht of er op dat moment sprake is van een afwijkend hartritme. Wanneer de veranderingen slechts af en toe optreden, hoeft een ECG op één specifiek moment niet altijd iets te laten zien. Holter- of ritmeregistratie Wanneer je je hartslag slechts af en toe anders voelt, kan soms gedurende langere tijd een registratie worden gemaakt. Daarvoor kunnen verschillende apparaten worden gebruikt die het hartritme gedurende één of meerdere dagen volgen. Welke vorm eventueel zinvol is, bepaalt een arts. Bloedonderzoek Afhankelijk van je persoonlijke situatie kan een arts ook bloedonderzoek overwegen. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar: bloedwaarden; schildklierwerking; bepaalde mineralen of zouten; andere mogelijke lichamelijke factoren. Een verwijzing naar een cardioloog is niet automatisch nodig. De huisarts kan beoordelen of specialistisch onderzoek passend is. Kan een smartwatch nuttig zijn? Sommige smartwatches kunnen je hartslag meten of een eenvoudige ritmeregistratie maken. Dat kan soms praktische informatie geven over wanneer je iets opmerkt. Een smartwatch kan echter geen volledige medische beoordeling vervangen. Een melding kan onjuist zijn en een smartwatch kan ook veranderingen missen. Heb je opvallende metingen of maak je je zorgen over je hartslag? Bespreek deze dan met je huisarts. Wanneer zoek je direct medische hulp? Bij bepaalde combinaties van signalen is directe medische beoordeling belangrijk. Zoek direct medische hulp wanneer hartkloppingen samengaan met bijvoorbeeld: pijn, druk of een beklemmend gevoel op de borst; ernstige benauwdheid of moeite met ademhalen; het gevoel dat je gaat flauwvallen; daadwerkelijk flauwvallen; plotselinge ernstige zwakte of neurologische veranderingen. Wacht in zulke situaties niet af of het vanzelf overgaat. Maak daarnaast een afspraak met je huisarts wanneer hartkloppingen bijvoorbeeld: nieuw zijn of regelmatig terugkomen; tijdens inspanning optreden; lang aanhouden; steeds vaker voorkomen; duidelijk onregelmatig aanvoelen; samengaan met duizeligheid; je regelmatig wakker houden; optreden wanneer je al bekend bent met een hart- of schildklierprobleem. Hartkloppingen kunnen rond de overgang voorkomen, maar moeten niet automatisch aan hormonale veranderingen worden toegeschreven. Wat gebeurt er als een arts een oorzaak vindt? Wat er vervolgens nodig is, hangt af van de oorzaak. Wanneer bijvoorbeeld cafeïne, alcohol, nicotine, stress of slaap een duidelijke rol lijkt te spelen, kan een arts adviseren daar aanpassingen in te maken. Wanneer uit onderzoek een medische oorzaak naar voren komt, kan de arts bespreken welke vervolgstappen passend zijn. Menopauzale hormoontherapie wordt niet specifiek ingezet als algemene oplossing voor onverklaarde hartkloppingen. Heb je daarnaast veranderingen rond de overgang die veel invloed hebben op je dagelijks leven? Dan kun je MHT eventueel als afzonderlijk onderwerp met je huisarts of gynaecoloog bespreken. Meer uitleg vind je in ons artikel over bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze. Veelgestelde vragen over hartkloppingen tijdens de overgang Komen hartkloppingen tijdens de overgang voor? Ja, vrouwen melden hartkloppingen regelmatig tijdens de peri- en postmenopauze. Dat betekent niet dat iedere verandering in je hartslag automatisch door hormonen wordt veroorzaakt. Nieuwe of terugkerende hartkloppingen bespreek je daarom bij twijfel met je huisarts. Kunnen opvliegers samengaan met een snellere hartslag? Tijdens een opvlieger kunnen verschillende lichamelijke veranderingen tegelijkertijd merkbaar zijn, waaronder warmte, transpireren en een tijdelijk snellere hartslag. Hartkloppingen kunnen echter ook andere oorzaken hebben. Lees meer over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Waarom merk ik mijn hartslag vooral in bed? Wanneer je stil in bed ligt, heb je minder afleiding en kun je je hartslag duidelijker voelen. Ook factoren als nachtelijk transpireren, opvliegers, piekeren, alcohol en cafeïne kunnen meespelen. Blijft het regelmatig voorkomen of maak je je zorgen? Bespreek dit dan met je huisarts. Kan stress invloed hebben op je hartslag? Ja. Wanneer je gespannen bent kan je hart tijdelijk sneller of krachtiger kloppen. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van een hartritmestoornis. Daarvoor is medisch onderzoek nodig. Kunnen ademhalingsoefeningen prettig zijn? Rustig ademen kan helpen om te ontspannen wanneer spanning meespeelt. Gebruik ademhalingsoefeningen niet als vervanging voor medische beoordeling wanneer hartkloppingen nieuw, aanhoudend of zorgwekkend zijn. Moet je stoppen met koffie? Niet iedereen reageert hetzelfde op cafeïne. Merk je een duidelijk verband tussen koffie en hoe sterk je je hartslag voelt? Dan kun je tijdelijk minder cafeïne gebruiken en kijken of je verschil merkt. Blijven hartkloppingen aanwezig, bespreek ze dan met je huisarts. Is magnesium bedoeld voor hartkloppingen? Nee, uit de toegestane gezondheidsclaims voor magnesium volgt geen specifieke claim voor hartkloppingen. Magnesium draagt onder andere bij aan een normale spierwerking, het energieleverende metabolisme en de normale werking van het zenuwstelsel. Dat mag niet worden vertaald naar de claim dat magnesium hartkloppingen vermindert of oplost. Zijn hartkloppingen hetzelfde als boezemfibrilleren? Nee. Hartkloppingen beschrijven wat je voelt. Boezemfibrilleren is een specifieke verandering van het hartritme die door medisch onderzoek moet worden vastgesteld. Conclusie Hartkloppingen worden tijdens de overgang regelmatig gemeld. Hormonale schommelingen, opvliegers, slaap en stress kunnen mogelijk een rol spelen in hoe sterk je je hartslag ervaart. Tegelijkertijd kunnen er ook andere oorzaken zijn. Daarom is het verstandig om nieuwe of terugkerende hartkloppingen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven. Door bij te houden wanneer ze optreden en welke factoren op dat moment spelen, kun je meer inzicht krijgen in het patroon. Deze informatie kun je eventueel ook met je huisarts bespreken. Regelmatig bewegen, voldoende slaap, bewust omgaan met cafeïne en alcohol en ruimte maken voor ontspanning ondersteunen je algemene gezondheid. Neem bij nieuwe, aanhoudende of verontrustende hartkloppingen contact op met je huisarts. Zoek direct medische hulp wanneer hartkloppingen samengaan met bijvoorbeeld pijn of druk op de borst, ernstige benauwdheid of flauwvallen. Meer weten over deze levensfase? Lees dan Menopauze: betekenis, veranderingen en alles wat je moet weten over de overgang. Disclaimer Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en wijzig medicatie of medische begeleiding niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen of zorgen over je hartslag, medicatie of gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang Thuisarts.nl. Ik heb hartkloppingen. Geraadpleegd augustus 2026. https://www.thuisarts.nl/hartkloppingen/ik-heb-hartkloppingen Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Atriumfibrilleren. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren National Institute for Health and Care Excellence. Palpitations: assessment. Clinical Knowledge Summary. Geraadpleegd augustus 2026. https://cks.nice.org.uk/topics/palpitations/diagnosis/assessment/ Carpenter JS, Sheng Y, Elomba CD, et al. A systematic review of palpitations prevalence by menopausal status. Reports. 2021;10:7–13. https://link.springer.com/article/10.1007/s13669-020-00302-z Carpenter JS, Sheng Y, Elomba CD, et al. Review of menopausal palpitations measures. Women’s Midlife Health. 2021;7:5. https://womensmidlifehealthjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40695-021-00064-5
Lees meer
Het menopauze taboe: tijd om de stilte over de overgang te doorbreken
Dit is een informatiepagina. Viv Support heeft geen producten die bestemd zijn voor deze indicatie of toepassing. Praten over opvliegers, nachtzweten, vaginale droogheid, slecht slapen of veranderingen in je stemming is niet voor iedereen makkelijk. Zeker niet wanneer die veranderingen invloed hebben op je werk, relatie, seksualiteit of zelfbeeld. Toch is openheid belangrijk. De overgang is een normale levensfase, maar de klachten die daarbij kunnen optreden zijn soms behoorlijk belastend. Je hoeft hinderlijke klachten niet weg te wuiven als iets waar je ‘gewoon doorheen moet’. Ook op de werkvloer blijkt de overgang nog lang niet altijd eenvoudig bespreekbaar. Nederlands onderzoek laat zien dat overgangsklachten bij een deel van de vrouwen daadwerkelijk invloed hebben op hun functioneren op het werk. Wat bedoelen we met het menopauze taboe? Met het menopauze taboe bedoelen we de schaamte, terughoudendheid of stilte die rondom de overgang en overgangsklachten kan bestaan. Dat kan verschillende vormen aannemen. Misschien vind je het lastig om tegen collega's te zeggen dat je na een slechte nacht minder scherp bent. Misschien praat je liever niet over vaginale droogheid met je huisarts. Of misschien denk je dat je je niet zo moet aanstellen omdat ‘iedere vrouw hier toch doorheen gaat’. Juist die gedachten kunnen ervoor zorgen dat klachten langer onbesproken blijven. Wil je eerst beter begrijpen wat de menopauze precies betekent? Lees dan ons artikel over de betekenis van de menopauze en de overgang. De overgang is meer dan alleen opvliegers De menopauze is het moment van de laatste spontane menstruatie. Dit moment wordt achteraf vastgesteld nadat je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd en daar geen andere verklaring voor is. De overgang is de bredere periode rondom die laatste menstruatie. Tijdens de perimenopauze verandert de werking van de eierstokken en kunnen hormonen zoals oestradiol sterk schommelen. De eisprong wordt minder voorspelbaar en uiteindelijk produceren de eierstokken veel minder oestradiol en progesteron. Veelvoorkomende veranderingen zijn onder andere: opvliegers; nachtzweten; veranderingen in het menstruatiepatroon; slechter slapen; vaginale droogheid; veranderingen in stemming; concentratie- of geheugenproblemen; veranderingen in libido; spier- of gewrichtsklachten. Opvliegers, nachtzweten en genitourinaire klachten zoals vaginale droogheid behoren tot de klachten die het duidelijkst met de menopauze samenhangen. Andere klachten, zoals vermoeidheid, somberheid en concentratieproblemen, kunnen meerdere oorzaken hebben. Een uitgebreider overzicht vind je in ons artikel over veelvoorkomende menopauzesymptomen. Botontkalking en hart- en vaatziekten zijn geen overgangssymptomen Na de menopauze verandert ook een aantal gezondheidsrisico's. Door de lagere oestrogeenblootstelling versnelt bijvoorbeeld het botverlies. Ook veranderen rond deze levensfase verschillende cardiometabole risicofactoren. Osteoporose en hart- en vaatziekten moet je echter niet op één lijn zetten met symptomen zoals een opvlieger of nachtzweten. Het zijn aandoeningen en gezondheidsrisico's waarbij ook leeftijd, erfelijkheid, leefstijl, bloeddruk, cholesterol, roken en andere factoren een belangrijke rol spelen. Waarom praten sommige vrouwen niet over de overgang? Er is niet één oorzaak voor het menopauze taboe. Persoonlijke, sociale en culturele factoren kunnen allemaal een rol spelen. Sommige vrouwen: herkennen hun klachten niet als mogelijke overgangsklachten; vinden bepaalde onderwerpen te persoonlijk om te bespreken; zijn bang om op het werk als minder belastbaar te worden gezien; denken dat overgangsklachten simpelweg geaccepteerd moeten worden; weten niet welke ondersteuning of behandeling beschikbaar is; vinden het lastig om seksualiteit, stemming of vaginale klachten ter sprake te brengen. Daarbij is niet iedere klacht zichtbaar. Een opvlieger kan voor anderen merkbaar zijn, maar een slechte nachtrust, vaginale droogheid, angstige gevoelens of concentratieproblemen vaak niet. Dat kan het extra lastig maken om uit te leggen waarom je je anders voelt. Overgangsklachten worden niet altijd voldoende herkend Het is belangrijk om overgangsklachten serieus te nemen, maar ook om niet iedere verandering automatisch aan de overgang toe te schrijven. Slaapproblemen, vermoeidheid, hartkloppingen, somberheid of haarverlies kunnen bijvoorbeeld óók samenhangen met schildklierproblemen, ijzergebrek, slaapapneu, medicatie, depressie of andere aandoeningen. Goede zorg begint daarom niet met de conclusie dat ‘het je hormonen wel zullen zijn’, maar met luisteren naar het hele verhaal. Daarbij gaat het onder andere om: je leeftijd; je menstruatiepatroon; welke klachten je ervaart; hoe lang die bestaan; hoeveel hinder je ervan hebt; je medische voorgeschiedenis; medicatie en anticonceptie; mogelijke andere oorzaken. Je hoeft dus niet te kiezen tussen ‘het zit tussen mijn oren’ en ‘het zijn mijn hormonen’. De werkelijkheid is vaak genuanceerder. Het menopauze taboe op de werkvloer De overgang kan ook invloed hebben op werk. Denk bijvoorbeeld aan een slechte nachtrust, concentratieproblemen, opvliegers tijdens een vergadering of de behoefte om je kleding te verwisselen na hevig nachtzweten. Uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onder ruim 12.000 werkende vrouwen tussen 40 en 66 jaar bleek dat meer dan één op de drie werkende vrouwen in de overgang beperkingen in het functioneren op het werk ervoer door overgangsklachten. Van de vrouwen die beperkingen ervoeren, besprak minder dan de helft de klachten op het werk. Ook onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNO laat zien dat gezondheid rond vrouwelijke levensfasen niet altijd gemakkelijk bespreekbaar is. In 2025 gaf 35% van vrouwelijke werknemers met hormoongerelateerde klachten rond menstruatie, zwangerschap of overgang aan deze klachten op het werk verborgen te houden. Dat ondersteunt het idee dat er nog ruimte is voor meer kennis en openheid. Wat kan een werkgever doen? Er bestaat nog geen sterk bewijs dat één specifiek ‘menopauzebeleid’ voor iedere organisatie de oplossing is. Wel kunnen werkgevers praktische omstandigheden creëren waarin medewerkers makkelijker aangeven wat ze nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan: ruimte voor een vertrouwelijk gesprek; kennis over de overgang bij leidinggevenden; toegang tot de bedrijfsarts; voldoende ventilatie en temperatuurregeling waar mogelijk; flexibiliteit wanneer slaapproblemen tijdelijk veel invloed hebben; mogelijkheden om werkzaamheden of werktijden in overleg tijdelijk aan te passen. Niet iedere vrouw wil haar overgang bespreken op het werk. Dat hoeft ook niet. Het doel is niet dat iedereen persoonlijke medische informatie deelt, maar dat er ruimte is voor ondersteuning wanneer iemand daar behoefte aan heeft. Wat helpt om het menopauze taboe te doorbreken? 1. Betrouwbare informatie Weten wat wel en niet bij de overgang kan passen, helpt om veranderingen beter te herkennen. Goede informatie voorkomt tegelijkertijd dat ieder probleem automatisch aan hormonen wordt toegeschreven. 2. Praten zonder klachten te bagatelliseren Zinnen als ‘het hoort erbij’ of ‘iedere vrouw krijgt dit’ kunnen goed bedoeld zijn, maar helpen niet wanneer iemand nauwelijks slaapt of haar dagelijks functioneren ziet veranderen. De overgang is normaal. Ernstige hinder hoeft daarom nog niet genegeerd te worden. 3. Maak concrete klachten bespreekbaar Je hoeft niet meteen te beginnen met: ‘Ik zit in de menopauze.’ Je kunt ook concreet benoemen wat er gebeurt: ‘Ik slaap de laatste tijd slecht door nachtzweten.’ Of: ‘Ik merk dat mijn concentratie na een slechte nacht minder is.’ Dat maakt het vaak makkelijker om te bespreken welke ondersteuning prettig zou zijn. 4. Zoek medische hulp als klachten veel invloed hebben Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten te behandelen of ermee om te gaan. Welke aanpak passend is, hangt af van de klacht en je persoonlijke situatie. Daarbij kan het gaan om leefstijl, cognitieve gedragstherapie, lokale behandeling van vaginale klachten, niet-hormonale medicatie of menopauzale hormoontherapie. Hormoontherapie mag onderdeel zijn van het gesprek Menopauzale hormoontherapie, ook HRT of MHT genoemd, is een reguliere medische behandeloptie. Systemische hormoontherapie is de effectiefste behandeling voor hinderlijke opvliegers en nachtzweten. Dat betekent niet dat iedere vrouw hormoontherapie nodig heeft of dat het voor iedereen geschikt is. De baten en risico's hangen onder meer af van: je leeftijd; de tijd sinds de menopauze; het type hormoon; de dosis; de toedieningsvorm; hoe lang de behandeling wordt gebruikt; je persoonlijke en familiegeschiedenis; risicofactoren voor onder andere trombose, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. De Nederlandse NHG-Standaard adviseert om hormoontherapie te overwegen bij hinderlijke vasomotorische klachten die het dagelijks leven beperken, waarbij arts en patiënt samen de verwachte voordelen en risico's afwegen. Hormoontherapie verdient daarom geen automatische afwijzing, maar ook geen voorstelling als risicoloze of voor iedereen noodzakelijke oplossing. En hoe zit het met bio-identieke hormonen? De term bio-identiek zorgt regelmatig voor verwarring. Bio-identieke hormonen hebben dezelfde chemische structuur als hormonen die het lichaam zelf aanmaakt. Geregistreerd 17β-oestradiol en gemicroniseerd progesteron zijn voorbeelden van bio-identieke hormonen die binnen de reguliere medische zorg worden gebruikt. Maar bio-identiek betekent niet automatisch veiliger, natuurlijker of beter. Daarnaast is er een belangrijk verschil tussen geregistreerde hormoongeneesmiddelen en individueel samengestelde, oftewel compounded, bio-identieke hormonen. Voor die laatste categorie bestaat minder zekerheid over onder andere dosering, kwaliteit en veiligheid. Internationale medische organisaties adviseren ze daarom niet routinematig boven geregistreerde hormoontherapie. Wil je precies weten hoe dit zit? Lees dan ons uitgebreide artikel over bio-identieke hormonen tijdens de overgang. Leefstijl blijft belangrijk, maar is niet de enige optie Gezond eten, regelmatig bewegen, krachttraining, voldoende slaap en niet roken zijn belangrijk voor je gezondheid tijdens en na de overgang. Dat betekent niet dat je overgangsklachten krijgt doordat je ‘niet gezond genoeg leeft’. Ook kun je ernstige opvliegers of vaginale klachten niet altijd oplossen met leefstijl alleen. Leefstijl en medische behandeling hoeven bovendien geen tegenpolen te zijn. Ze kunnen naast elkaar bestaan. Meer praktische informatie vind je in ons artikel met leefstijltips tijdens de perimenopauze. Wanneer contact opnemen met de huisarts? Je hoeft niet te wachten totdat overgangsklachten onhoudbaar worden. Neem bijvoorbeeld contact op met je huisarts wanneer: klachten je dagelijks functioneren duidelijk beperken; je veel last hebt van opvliegers of nachtzweten; slaapproblemen langdurig aanhouden; je ernstige somberheid, angst of andere psychische klachten ervaart; vaginale droogheid, pijn tijdens seks of urinewegklachten blijven bestaan; je vóór je 45e duidelijke overgangsklachten krijgt, en zeker vóór je 40e; je zeer hevig of langdurig vaginaal bloedverlies hebt; je bloed verliest tussen menstruaties of na seks; je na twaalf maanden zonder menstruatie opnieuw bloed verliest; je niet zeker weet of je klachten door de overgang komen. Iedere vaginale bloeding na de menopauze moet medisch worden beoordeeld. Bij ernstige psychische klachten of suïcidale gedachten is directe professionele hulp nodig. Veelgestelde vragen over het menopauze taboe Waarom is praten over de overgang belangrijk? Omdat overgangsklachten invloed kunnen hebben op slaap, welzijn, relaties en werk. Openheid kan helpen om klachten eerder te herkennen, betrouwbare informatie te vinden en zo nodig passende zorg of ondersteuning te bespreken. Heeft iedere vrouw veel last van de overgang? Nee. De ervaring verschilt sterk. Sommige vrouwen hebben weinig klachten, terwijl anderen jarenlang hinderlijke klachten ervaren. Zijn overgangsklachten iets waar je gewoon doorheen moet? Niet per se. De overgang is een normale levensfase, maar klachten die je dagelijks functioneren beperken verdienen aandacht. Er bestaan verschillende niet-medicamenteuze en medische behandelopties. Is hormoontherapie gevaarlijk? Dat is te zwart-wit gesteld. Hormoontherapie heeft zowel voordelen als mogelijke risico's. Die verschillen per persoon en per type behandeling. Bij hinderlijke opvliegers en nachtzweten kan hormoontherapie na een individuele afweging een passende behandeling zijn. Zijn bio-identieke hormonen veiliger? Niet automatisch. De term bio-identiek beschrijft de chemische structuur. Geregistreerd oestradiol en gemicroniseerd progesteron worden regulier gebruikt, maar dat betekent niet dat ieder product met het label ‘bio-identiek’ veiliger is. Vooral individueel samengestelde preparaten moeten worden onderscheiden van geregistreerde geneesmiddelen. Moet ik mijn overgang met mijn werkgever bespreken? Nee, dat is een persoonlijke keuze. Wanneer klachten je werk beïnvloeden, kan een gesprek met bijvoorbeeld je leidinggevende, HR of bedrijfsarts wel helpen om te bekijken welke praktische ondersteuning mogelijk is. Het menopauze taboe doorbreken begint met serieus nemen De overgang hoeft geen onderwerp te zijn waarover je zwijgt, maar je hoeft er ook niet voortdurend over te praten. Het belangrijkste is dat er ruimte bestaat om vragen te stellen, klachten serieus te nemen en betrouwbare informatie en zorg te vinden wanneer je die nodig hebt. Voor sommige vrouwen is uitleg en een aantal praktische aanpassingen voldoende. Anderen hebben baat bij medische behandeling. En weer anderen willen vooral erkenning en de vrijheid om zonder schaamte te zeggen wat er speelt. De overgang is een normale levensfase. Dat maakt de klachten niet automatisch onbelangrijk. Medische disclaimer De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). NHG-Standaard De overgang. Huidige online versie, revisie 22 februari 2024. Geraadpleegd september 2026. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: identification and management. NICE guideline NG23. Laatst bijgewerkt 15 april 2026. Geraadpleegd september 2026. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Werken tijdens de overgang. Gepubliceerd 31 mei 2022. Geraadpleegd september 2026. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNO. 1 op 3 vrouwelijke werknemers met hormoongerelateerde klachten verbergt deze. Gepubliceerd 18 september 2025. Geraadpleegd september 2026. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Compounded Bioidentical Menopausal Hormone Therapy. Clinical Consensus No. 6. Obstetrics & Gynecology. 2023;142:1266–1273. Herbevestigd 2026.
Lees meer
Droge vagina tijdens de overgang: oorzaken, veranderingen en wat je kunt doen
Dit is een informatiepagina over vaginale droogheid tijdens en na de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support. Een droge vagina komt regelmatig voor tijdens en na de overgang. Door veranderingen in de hoeveelheid oestrogeen kan ook het vaginale slijmvlies veranderen. De vagina kan daardoor bijvoorbeeld droger, gevoeliger of minder elastisch aanvoelen. Sommige vrouwen merken daarnaast veranderingen tijdens seks of rondom de urinewegen. Er zijn verschillende manieren om hier aandacht aan te besteden, zoals een glijmiddel, een vaginale moisturizer en, wanneer een arts dit passend vindt, lokaal vaginaal oestrogeen. Waarom kan je vagina tijdens de overgang droger worden? Tijdens de overgang verandert de werking van de eierstokken en neemt de hoeveelheid oestrogeen na verloop van tijd af. Oestrogeen speelt een rol bij de vagina en vulva. Het hormoon is onder andere betrokken bij: het vaginale slijmvlies; de natuurlijke vochtigheid; de doorbloeding; de elasticiteit van het vaginale weefsel; het vaginale milieu. Wanneer de hoeveelheid oestrogeen verandert, kunnen ook deze processen geleidelijk veranderen. Je kunt bijvoorbeeld merken dat de vagina: droger aanvoelt; minder elastisch aanvoelt; gevoeliger is; sneller geïrriteerd raakt. Deze veranderingen kunnen al tijdens de perimenopauze beginnen en ook na de menopauze aanwezig blijven. Wil je meer weten over deze levensfase? Lees dan ook De 4 fases van de overgang. Wat is het genitourinair syndroom van de menopauze? Artsen gebruiken voor veranderingen rondom de vagina, vulva en urinewegen tijdens en na de menopauze ook de term genitourinair syndroom van de menopauze, afgekort tot GSM. Deze medische verzamelterm heeft betrekking op veranderingen die samenhangen met de lagere blootstelling aan oestrogeen. Daarbij kunnen veranderingen merkbaar zijn rondom: de vagina; de vulva; de urinebuis; de blaas; de bekkenbodem. Anders dan bijvoorbeeld opvliegers kunnen veranderingen rondom vagina en urinewegen ook na de overgang aanwezig blijven. Wat kun je merken? Iedere vrouw ervaart deze levensfase anders. Je kunt bijvoorbeeld merken: dat de vagina droger aanvoelt; een branderig of schrijnend gevoel; jeuk rondom de vulva of vagina; minder natuurlijke lubricatie bij seksuele opwinding; dat vrijen anders of gevoelig aanvoelt; een trekkerig gevoel; kleine bloedinkjes na seks; een gevoeligere vaginale ingang. Sommige vrouwen merken daarnaast veranderingen rondom het plassen, bijvoorbeeld: vaker aandrang; een branderig gevoel tijdens het plassen; vaker problemen rondom de urinewegen. Wil je breder lezen over veranderingen tijdens de overgang? Bekijk dan ons artikel over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Waarom verandert ook het vaginale milieu? De afname van oestrogeen kan niet alleen invloed hebben op het slijmvlies. Ook de samenstelling van bacteriën in de vagina kan veranderen. In de vagina komen van nature onder andere lactobacillen, oftewel melkzuurbacteriën, voor. Deze bacteriën spelen een rol bij het zure vaginale milieu. Na de menopauze kan de hoeveelheid lactobacillen veranderen. Daardoor kan ook de pH van de vagina veranderen. Dat betekent niet automatisch dat er een infectie ontstaat. Merk je echter bijvoorbeeld opvallende afscheiding, een sterke geur of langdurige jeuk? Bespreek dit dan met je huisarts. Dergelijke veranderingen hoeven namelijk niet automatisch met de overgang samen te hangen. Is vaginale droogheid hetzelfde als een schimmelinfectie? Nee. Vaginale droogheid en een vaginale schimmelinfectie kunnen enkele vergelijkbare signalen geven, zoals jeuk of irritatie, maar zijn niet hetzelfde. Bij een schimmelinfectie kunnen bijvoorbeeld voorkomen: sterke jeuk; witte, brokkelige afscheiding; roodheid; zwelling. Bij vaginale droogheid vallen juist vaak droogheid, een trekkerig gevoel of gevoeligheid tijdens seks op. Weet je niet goed wat er aan de hand is? Laat dit dan beoordelen door je huisarts. Wat kun je doen bij vaginale droogheid? Wat prettig of passend is, verschilt per persoon. Ook maakt het uit hoe sterk je de veranderingen merkt en wanneer je ze ervaart. Er zijn verschillende mogelijkheden waarover je je kunt laten informeren. 1. Gebruik eventueel een glijmiddel tijdens seks Een glijmiddel vermindert wrijving tijdens seksuele activiteit. Daardoor kan aanraking of penetratie prettiger aanvoelen wanneer de natuurlijke lubricatie minder is geworden. Kies bij voorkeur een product dat prettig is voor de gevoelige huid en vermijd producten die bij jou irritatie geven. Een glijmiddel werkt tijdelijk en wordt vooral rondom seksuele activiteit gebruikt. 2. Overweeg een vaginale moisturizer Een vaginale moisturizer heeft een ander doel dan een glijmiddel. Een moisturizer is bedoeld om het vaginale weefsel regelmatig te hydrateren, ook buiten seksuele activiteit. Daardoor kan het vaginale gebied minder droog aanvoelen. Volg bij gebruik altijd de aanwijzingen op de verpakking of het advies van een zorgverlener. 3. Verzorg de vulva voorzichtig De huid rond de vagina kan tijdens en na de overgang gevoeliger worden. Een milde verzorgingsroutine is daarom belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan: voorzichtig wassen; geen vaginale douches gebruiken; geparfumeerde producten zoveel mogelijk vermijden wanneer je merkt dat ze irritatie geven; terughoudend zijn met sprays of andere producten rond de intieme zone. Het uitgangspunt is een zachte dagelijkse verzorging waarbij het natuurlijke evenwicht zo min mogelijk wordt verstoord. 4. Blijf seksueel actief als dat prettig voelt Seksuele activiteit kan onderdeel blijven van je leven tijdens en na de overgang. Dat kan met een partner zijn, maar hoeft niet. Neem voldoende tijd voor opwinding en kies alleen voor aanraking of penetratie die prettig voelt. Pijn hoef je niet te negeren of te verdragen. Een glijmiddel kan helpen om wrijving te verminderen. Blijft seks gevoelig of pijnlijk, bespreek dit dan met je huisarts of eventueel een geregistreerde bekkenfysiotherapeut. Lees ook ons artikel over seks en libido tijdens de overgang. Wanneer kun je vaginaal oestrogeen bespreken? Blijft vaginale droogheid duidelijk aanwezig en hebben een glijmiddel of moisturizer onvoldoende effect? Dan kun je laaggedoseerd vaginaal oestrogeen met je huisarts bespreken. Vaginaal oestrogeen is een geneesmiddel dat voornamelijk lokaal in en rondom de vagina wordt toegepast. Het kan invloed hebben op: het vaginale slijmvlies; de vochtigheid; de elasticiteit; de doorbloeding; het vaginale milieu. Het wordt binnen de reguliere gezondheidszorg gebruikt bij veranderingen die vallen onder het genitourinair syndroom van de menopauze. Vaginaal oestrogeen is onder andere verkrijgbaar als: crème; vaginale tablet; capsule; vaginale ring. Welke vorm bij je past en of vaginaal oestrogeen geschikt is, bespreek je met een arts. Meer weten over de hormonale veranderingen tijdens deze levensfase? Lees dan Hormonen tijdens de overgang. Wanneer merk je iets van vaginaal oestrogeen? Het effect van vaginaal oestrogeen is doorgaans niet direct merkbaar. Volgens de bronnen waarop dit artikel is gebaseerd kan het enkele weken duren voordat veranderingen merkbaar worden. Volg altijd het gebruiksschema van je arts, apotheker of de bijsluiter. Gebruik niet op eigen initiatief vaker of meer dan is voorgeschreven. Vaginaal oestrogeen is geen anticonceptiemiddel en biedt geen bescherming tegen seksueel overdraagbare infecties. Is vaginaal oestrogeen hetzelfde als systemische hormoontherapie? Niet helemaal. Bij systemische menopauzale hormoontherapie (MHT) komen hormonen via bijvoorbeeld een pleister, gel, spray of tablet in de bloedbaan. Laaggedoseerd vaginaal oestrogeen wordt juist lokaal gebruikt rond de vagina. Daardoor zijn de toepassing en medische afweging niet precies hetzelfde. Welke vorm van hormoontherapie eventueel bij jou past, is een persoonlijke medische beslissing die je samen met een huisarts of gynaecoloog neemt. Dat is extra belangrijk wanneer je bijvoorbeeld: eerder een hormoongevoelige vorm van kanker hebt gehad; antihormonale medicatie gebruikt; onverklaard vaginaal bloedverlies hebt; niet zeker weet waar lichamelijke veranderingen vandaan komen. Meer lezen over verschillende hormoonpreparaten? Bekijk dan ons artikel over bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze. Wat als je borstkanker hebt gehad? Heb je borstkanker of een andere hormoongevoelige ziekte gehad? Bespreek veranderingen rond de vagina dan met je huisarts, gynaecoloog of behandelend arts. In zo'n situatie is persoonlijke medische begeleiding extra belangrijk. Niet-hormonale mogelijkheden, zoals moisturizers en glijmiddelen, kunnen bijvoorbeeld eerst worden besproken. Of vaginaal oestrogeen daarna eventueel een mogelijkheid is, hangt af van je individuele gezondheidssituatie en wordt samen met een arts afgewogen. Start daarom niet zelfstandig met een hormonaal geneesmiddel. Kan bekkenbodemfysiotherapie ondersteuning bieden? Vaginale droogheid en spanning van de bekkenbodem zijn niet hetzelfde. Toch kunnen ze soms tegelijkertijd voorkomen. Wanneer vrijen pijnlijk is, kan het lichaam bijvoorbeeld automatisch meer spanning opbouwen rond de bekkenbodem. Een geregistreerde bekkenfysiotherapeut kan beoordelen hoe de bekkenbodem functioneert en bijvoorbeeld kijken naar: spanning; ontspannen van de spieren; gevoeligheid rond de vaginale ingang; onzekerheid of spanning rond penetratie; veranderingen rondom plassen of de bekkenbodem. Bij een gespannen bekkenbodem is méér trainen niet automatisch beter. De aandacht kan juist liggen op leren ontspannen, ademhaling en het geleidelijk opbouwen van vertrouwen in bewegen of aanraking. Vaginale droogheid en seks Vaginale droogheid kan invloed hebben op hoe seks en intimiteit aanvoelen. Seksueel verlangen en opwinding worden bovendien door veel verschillende factoren beïnvloed, waaronder: lichamelijk comfort; slaap en energie; stemming; stress; medicatie; je relatie; communicatie; hormonale veranderingen. Neem voldoende tijd voor opwinding en kies alleen voor aanraking die prettig voelt. Intimiteit hoeft bovendien niet altijd penetratie te betekenen. Een glijmiddel kan helpen om wrijving te verminderen. Een vaginale moisturizer kan worden gebruikt om het weefsel regelmatig te hydrateren. Merk je langdurige veranderingen of pijn? Bespreek dit dan met een huisarts. Welke soort glijmiddel kun je gebruiken? Glijmiddelen zijn verkrijgbaar op onder andere water-, siliconen- en oliebasis. Glijmiddel op waterbasis Een glijmiddel op waterbasis is breed verkrijgbaar en gemakkelijk afwasbaar. Bij langdurige seksuele activiteit kan het nodig zijn om opnieuw wat glijmiddel te gebruiken. Glijmiddel op siliconenbasis Siliconen glijmiddel blijft doorgaans langer glad. Controleer bij het gebruik van seksspeeltjes altijd of het glijmiddel geschikt is voor het betreffende materiaal. Producten op oliebasis Oliehoudende producten kunnen latexcondooms en sommige andere barrièremiddelen aantasten. Gebruik ze daarom niet samen met latex wanneer de fabrikant aangeeft dat dit niet veilig is. Heb je een gevoelige huid? Kies dan bij voorkeur voor een eenvoudig product en stop wanneer je merkt dat het irritatie geeft. Kan vaginale droogheid ook een andere oorzaak hebben? Ja. Vaginale droogheid komt vaak voor tijdens en na de overgang, maar veranderingen rond de vagina hebben niet altijd één oorzaak. Andere factoren die kunnen meespelen zijn bijvoorbeeld: borstvoeding; bepaalde geneesmiddelen; antihormonale therapie; veranderingen van de huid rond de vulva; een infectie; seksueel overdraagbare infecties; onvoldoende opwinding; veranderingen van de bekkenbodem; irritatie door verzorgingsproducten. Daarom is het verstandig om langdurige pijn, jeuk, bloedverlies of opvallende afscheiding niet automatisch aan de overgang toe te schrijven. Lees ook ons artikel over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Wanneer neem je contact op met de huisarts? Neem contact op met je huisarts wanneer je bijvoorbeeld: langdurige vaginale droogheid, jeuk of irritatie ervaart; pijn ervaart tijdens of na seks; bloedverlies tijdens of na seks opmerkt; na de menopauze vaginaal bloedverlies krijgt; opvallende, bloederige of sterk ruikende afscheiding hebt; wondjes, blaasjes, zwelling of duidelijke huidveranderingen ziet; pijn of een branderig gevoel hebt tijdens het plassen; regelmatig veranderingen rond de urinewegen ervaart; niet goed weet waar de veranderingen vandaan komen; je zorgen maakt. Vaginaal bloedverlies nadat je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd moet altijd met een arts worden besproken. Wil je de overgang eerst beter begrijpen? Lees dan ook Menopauze: betekenis, veranderingen en alles wat je moet weten over de overgang. Veelgestelde vragen over vaginale droogheid Blijft vaginale droogheid na de overgang altijd bestaan? Dat verschilt per persoon. Veranderingen in het vaginale weefsel kunnen ook na de menopauze aanwezig blijven. Een glijmiddel of vaginale moisturizer kan prettig zijn. Wanneer je duidelijk hinder blijft ervaren, kun je met je huisarts bespreken welke andere mogelijkheden passend zijn. Wat is het verschil tussen een glijmiddel en een moisturizer? Een glijmiddel gebruik je vooral tijdens seksuele activiteit om wrijving te verminderen. Een vaginale moisturizer wordt regelmatig gebruikt om het vaginale weefsel ook op andere momenten te hydrateren. Ze hebben dus een ander doel. Kun je seks hebben als je vagina droger is? Ja. Wel is het belangrijk dat aanraking prettig blijft. Neem voldoende tijd voor opwinding en gebruik eventueel een glijmiddel om wrijving te verminderen. Stop wanneer iets pijn doet en bespreek aanhoudende gevoeligheid met je huisarts. Wordt de vagina altijd vochtig bij voldoende opwinding? Niet altijd. Tijdens en na de overgang kan de natuurlijke lubricatie veranderen, ook wanneer je je wel seksueel opgewonden voelt. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is met je verlangen of opwinding. Heeft extra water drinken invloed op vaginale droogheid? Voldoende drinken past bij een gezonde leefstijl. Volgens de bronnen bij dit artikel is er echter geen duidelijke onderbouwing dat extra water drinken veranderingen van het vaginale slijmvlies door de menopauze rechtstreeks beïnvloedt. Is vaginaal oestrogeen voor iedereen geschikt? Dat is een persoonlijke medische vraag. Laaggedoseerd vaginaal oestrogeen wordt lokaal gebruikt, maar je medische voorgeschiedenis blijft belangrijk bij de afweging. Bespreek gebruik daarom met een arts, zeker wanneer je eerder een hormoongevoelige vorm van kanker hebt gehad of onverklaard bloedverlies ervaart. Is naast vaginaal oestrogeen altijd progesteron nodig? Volgens de medische bronnen waarop dit artikel is gebaseerd is bij laaggedoseerd vaginaal oestrogeen doorgaans niet automatisch extra progestageen nodig. Dit verschilt van bepaalde vormen van systemische oestrogeentherapie. Volg daarom altijd het persoonlijke advies van je arts. Kunnen veranderingen rond de vagina samengaan met veranderingen rond de urinewegen? Ja. Vaginale en urinewegweefsels reageren beide op de hormonale veranderingen rond de menopauze. Sommige vrouwen merken daarom tegelijkertijd veranderingen rondom de vagina en het plassen. Aanhoudende veranderingen laat je het beste beoordelen door je huisarts. Conclusie Vaginale droogheid komt tijdens en na de overgang regelmatig voor. Wanneer de hoeveelheid oestrogeen verandert, kunnen ook het vaginale slijmvlies, de vochtigheid, elasticiteit en het vaginale milieu veranderen. Een glijmiddel kan wrijving tijdens seks verminderen. Een vaginale moisturizer is bedoeld om het vaginale weefsel regelmatig te hydrateren. Wanneer deze veranderingen veel invloed hebben op je dagelijks leven, kun je met je huisarts bespreken of andere mogelijkheden, zoals laaggedoseerd vaginaal oestrogeen, bij jouw persoonlijke situatie passen. Pijn, langdurige irritatie en bloedverlies hoef je niet automatisch als onderdeel van de overgang te beschouwen. Laat duidelijke of aanhoudende veranderingen beoordelen door een arts. Disclaimer Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en wijzig medicatie of medische begeleiding niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen of zorgen over je gezondheid, medicatie of hormoontherapie contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang National Institute for Health and Care Excellence. Menopause: identification and management. NICE Guideline NG23. Laatst aangepast 15 april 2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng23 The Menopause Society. The 2020 genitourinary syndrome of menopause position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2020;27(9):976–992. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32852449/ American College of Obstetricians and Gynecologists. Treatment of Urogenital Symptoms in Individuals With a History of Estrogen-dependent Breast Cancer. Clinical Consensus. 2021. https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/clinical-consensus/articles/2021/12/treatment-of-urogenital-symptoms-in-individuals-with-a-history-of-estrogen-dependent-breast-cancer Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies. Huidige online versie, geraadpleegd augustus 2026. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/vaginaal-bloedverlies
Lees meer
Vacature: Social Media Storyteller
We bouwen aan de nieuwe standaard van vrouwengezondheid. Viv Support is het merk van Vivian Reijs - hormoonexpert voor vrouwen van 35 tot 55. We groeien hard en bouwen actief aan een brand world op social. Daarvoor zoeken we een echte storyteller die dat verhaal elke dag met ons vertelt. Wat ga je doen? Je bent de creatieve kracht achter onze social media content.Je bedenkt verhalen, schrijft ze uit, schiet beelden en monteert alles zelf - of in samenwerking met onze videograaf.Social-first is geen buzzword voor jou, het is gewoon hoe je denkt. Contentconcepten bedenken Jij ziet verhalen waar anderen niks zien. Je bedenkt formats die passen bij ons merk en onze doelgroep, en weet die ook zelf te vertalen naar concrete content. Schrijven met karakterVan een pakkende caption tot een uitgebreide briefing - jouw teksten zijn scherp, persoonlijk en herkenbaar Viv Support. Filmen en fotograferenJe bent niet bang voor een camera. Van een spontane telefoonvideo tot een geplande shootdag: je maakt het zelf, en het ziet er goed uit. Monteren voor socialJe edits voelen als native content.Je snapt hoe Reels, TikToks en Shorts werken en maakt content die mensen vasthouden. Social bijhouden en begrijpen Je volgt wat er gebeurt op Instagram en TikTok, weet wat werkt en waarom, en past die kennis actief toe in je eigen werk. Meewerken op locatieWe houden van flexibiliteit en vragen dat ook van jou. Of dat nu ons kantoor in Laren is, een event met Vivian, een dag op pad of een paar dagen thuis. Wie ben jij? Social-first denkerJij denkt niet in berichten maar in verhalen. Niet 'hoe zetten we dit om naar een post', maar: wat is het echte verhaal en welk format doet dat recht?Een echte doenerJe vraagt liever achteraf om vergiffenis dan vooraf om toestemming. Je ziet kansen, pakt ze en laat daarna zien wat je gemaakt hebt.Sterke schrijver en editorJouw teksten hebben karakter en jouw edits voelen strak en intentioneel. Je weet hoe je aandacht vangt en vasthoudt - op papier en op beeld.Ras-optimistJe energie werkt aanstekelijk. Je gelooft oprecht in het verhaal dat we vertellen over vrouwengezondheid.Nieuwsgierig naar gezondheidJe hoeft geen expert te zijn. Maar je vindt het interessant hoe het vrouwelijke lichaam werkt en leert graag meer. Wat vragen we? ErvaringBij voorkeur 1 tot 2 jaar bij een snelgroeiend consumenten- of lifestylemerk. Ben je net afgestudeerd maar overtuig je ons met je portfolio? Solliciteer gewoon.Editing skills voor socialJe bent sterk in Reels, TikTok en Shorts en weet precies hoe je pacing en ritme inzet om kijkers vast te houden.Zelf kunnen makenJe kunt zelfstandig filmen en fotograferen op social-niveau. Geen studioproductie, maar wel intentioneel en on-brand.Beschikbaarheid In overleg.We kunnen starten op 28 uur en dit samen uitbouwen naarmate het merk groeit. Locatie Laren is ons thuisbasis, maar we werken hybride.Events, shootdagen en dagjes mee met Vivian horen erbij. Wat bieden wij? Een plek aan tafel bij een merk dat echt ergens voor staat. Je bent de eerste in dit team - met de vrijheid om het helemaal zelf vorm te geven, onder sturing van ervaren mensen. Als het merk groeit, groeit de rol mee.Salaris indicatie: 2600-3400 obv ervaring, kennis en kunde o.b.v. 40 uurEn wie weet bouw jij dit team later zelf verder uit.Reageren? Stuur je motivatie en werk naar may@vivsupport.nl Tip: overtuig ons met een social-first filmpje. Dat zegt meer dan een cv.
Lees meer
Elektrolyten aanvullen: wanneer is het nodig en hoe doe je dat?
Je hebt er vast weleens van gehoord: elektrolyten aanvullen. Vooral bij sporten, tijdens warme zomerdagen of wanneer je veel zweet, worden elektrolyten regelmatig genoemd. Maar wat zijn elektrolyten eigenlijk? En heeft iedereen een elektrolytendrank nodig? Elektrolyten zijn mineralen die belangrijk zijn voor je vochtbalans, spierwerking en zenuwstelsel. Je lichaam heeft ze dagelijks nodig en krijgt ze normaal gesproken voldoende binnen via voeding en drinken. Bij langdurig en intensief zweten, bijvoorbeeld tijdens het sporten of werken in de hitte, kun je meer vocht en elektrolyten verliezen. Dan kan extra aanvulling soms zinvol zijn.[1] In dit artikel lees je welke elektrolyten belangrijk zijn, hoe je ze aanvult via voeding en drinken en wanneer een supplement een aanvulling kan zijn. Wat zijn elektrolyten? Elektrolyten zijn mineralen die, wanneer ze opgelost zijn in lichaamsvloeistoffen, een elektrische lading hebben. Ze komen onder andere voor in je bloed en in de vloeistoffen binnen en buiten je cellen. Dankzij hun elektrische lading spelen elektrolyten een belangrijke rol bij verschillende lichaamsfuncties, waaronder: Het reguleren van de vochtbalans Het doorgeven van signalen tussen zenuwcellen Het aanspannen en ontspannen van spieren Het ondersteunen van een normale hartfunctie Het behouden van de juiste zuurgraad in het lichaam Je lichaam reguleert de concentratie van elektrolyten nauwkeurig, onder andere via je nieren en verschillende hormonen. Een gezonde elektrolytenbalans betekent dus niet dat je voortdurend extra mineralen moet innemen. Het betekent vooral dat je lichaam voldoende vocht en voedingsstoffen beschikbaar heeft om normaal te functioneren. Welke elektrolyten zijn belangrijk voor je lichaam? De bekendste elektrolyten zijn natrium, kalium, magnesium, calcium en chloride. Ook fosfaat speelt een rol in verschillende lichaamsprocessen. Elk mineraal heeft zijn eigen functie. Natrium: belangrijk voor je vochtbalans Natrium speelt een belangrijke rol bij het reguleren van de hoeveelheid vocht binnen en buiten je cellen. Ook is natrium betrokken bij de normale werking van zenuwen en spieren. Je krijgt natrium vooral binnen via keukenzout en voedingsmiddelen waaraan zout is toegevoegd. Bij zweten verlies je onder andere natrium. Hoeveel je verliest, hangt af van de hoeveelheid zweet en de samenstelling ervan. Hoewel natrium belangrijk is, krijgen veel mensen via hun dagelijkse voeding al meer zout binnen dan aanbevolen. Extra zout innemen is daarom niet standaard nodig. Kalium: ondersteunt je spieren en bloeddruk Kalium draagt bij aan een normale spierwerking en de normale werking van het zenuwstelsel. Daarnaast helpt kalium bij het behoud van een normale bloeddruk. Je vindt kalium onder andere in aardappelen, bananen, peulvruchten, groenten en fruit. Kalium en natrium werken samen bij het reguleren van de vochtverdeling in en rondom cellen. Magnesium: betrokken bij spierwerking en elektrolytenbalans Magnesium is belangrijk voor verschillende processen in je lichaam. Zo draagt magnesium bij aan: Een normale spierwerking Een goede elektrolytenbalans Een normale werking van het zenuwstelsel Een normaal energieleverend metabolisme De vermindering van vermoeidheid en moeheid Magnesium komt onder andere voor in noten, zaden, volkorenproducten en groene groenten. Een voldoende inname is belangrijk, maar extra magnesium biedt niet automatisch voordelen wanneer je via je voeding al voldoende binnenkrijgt. Calcium: belangrijk voor spieren en botten Calcium is vooral bekend vanwege zijn rol bij het behoud van sterke botten en tanden. Maar calcium heeft meer functies. Het draagt ook bij aan een normale spierwerking, een normale bloedstolling en de normale werking van spijsverteringsenzymen. Goede voedingsbronnen zijn zuivelproducten, verrijkte plantaardige alternatieven en bepaalde groene groenten. Chloride: ondersteunt de spijsvertering Chloride is een elektrolyt dat samen met natrium voorkomt in keukenzout. Het speelt onder andere een rol bij de vochtbalans en de regulering van de zuurgraad. Daarnaast draagt chloride, afkomstig uit zout, bij aan de normale spijsvertering door de productie van maagzuur. Wanneer moet je elektrolyten aanvullen? De meeste mensen hoeven niet dagelijks extra elektrolyten te gebruiken. Bij een gevarieerd voedingspatroon en een normale vochtinname krijgt je lichaam doorgaans voldoende mineralen binnen. Er zijn wel situaties waarin je meer vocht en elektrolyten kunt verliezen. 1. Bij langdurig of intensief sporten Tijdens het sporten produceert je lichaam zweet om af te koelen. Met dat zweet verlies je vocht en elektrolyten, vooral natrium en chloride. In kleinere hoeveelheden verlies je ook kalium en andere mineralen. Bij een korte of rustige training is water meestal voldoende om je vochtverlies aan te vullen. Sport je langdurig, intensief of in warme omstandigheden? Dan kunnen dranken met elektrolyten een praktische aanvulling zijn, vooral wanneer je gedurende meerdere uren veel zweet.[1] Hoeveel je nodig hebt, hangt af van je inspanning, de temperatuur en hoeveel je zweet. 2. Bij warm weer en veel zweten Op warme dagen zweet je vaak meer dan normaal, ook wanneer je niet intensief beweegt. Hierdoor kan je vochtbehoefte toenemen. Voor de meeste gezonde mensen is voldoende water drinken, gecombineerd met normale maaltijden, een goede basis. Ben je langdurig actief in de hitte en verlies je gedurende meerdere uren veel zweet? Dan kan het nuttig zijn om ook elektrolyten aan te vullen.[1] Vergeet daarnaast niet om voldoende rust te nemen en verkoeling te zoeken. Een elektrolytendrank voorkomt op zichzelf geen oververhitting. 3. Bij langdurige inspanning of fysiek werk Werk je buiten in de warmte, maak je een lange wandeltocht of doe je langdurig intensief lichamelijk werk? Dan kun je aanzienlijk meer vocht en elektrolyten verliezen dan tijdens een normale werkdag. Probeer regelmatig te drinken en voldoende te eten. Bij langdurige inspanning met veel zweten kan een drank met een passende hoeveelheid natrium en andere elektrolyten zinvol zijn. 4. Bij diarree of braken Bij diarree en braken kan je lichaam in korte tijd veel vocht en zouten verliezen. In deze situatie kan een orale rehydratieoplossing (ORS) nodig zijn. ORS bevat een zorgvuldig afgestemde verhouding van glucose en zouten die helpt om vocht en elektrolyten aan te vullen.[2] Een gewone sportdrank of elektrolytensupplement is niet automatisch geschikt als vervanging voor ORS. Heb je langdurige diarree, blijf je braken of vertoon je tekenen van uitdroging? Neem dan contact op met je huisarts. Hoe herken je een tekort aan elektrolyten? Een verstoorde elektrolytenbalans kan verschillende klachten veroorzaken. Welke symptomen optreden, hangt af van het mineraal waarvan de concentratie te hoog of te laag is en hoe ernstig de verstoring is. Mogelijke klachten zijn: Spierzwakte of spierkrampen Vermoeidheid Misselijkheid Duizeligheid Hoofdpijn Concentratieproblemen In ernstige gevallen hartritmestoornissen of verwardheid Deze klachten kunnen echter ook veel andere oorzaken hebben. Je kunt een elektrolytentekort daarom niet betrouwbaar vaststellen op basis van symptomen alleen. Bij een vermoeden van een ernstige verstoring kan een arts bloedonderzoek doen. Elektrolyten aanvullen na het sporten: is water voldoende? Na een normale training is water meestal voldoende, zeker wanneer je daarnaast gewoon eet. Bij langdurige inspanning of veel zweten kan het verstandig zijn om meer aandacht te besteden aan de hoeveelheid vocht en elektrolyten die je verliest. Het is daarbij belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten trainingen. Korte of matig intensieve training Bij een gewone sportschoolsessie, yogales of korte wandeling heb je meestal geen speciaal elektrolytensupplement nodig. Langdurige duurinspanning Tijdens bijvoorbeeld hardlopen, fietsen of wandelen gedurende meerdere uren kunnen vocht- en natriumverliezen groter worden. Een sportdrank met elektrolyten kan dan praktisch zijn. Krachttraining Ook tijdens krachttraining verlies je vocht door zweten. De hoeveelheid verschilt onder andere per trainingsduur, intensiteit en omgevingstemperatuur. Elektrolyten zijn belangrijk voor een normale spierwerking, maar extra elektrolyten verbeteren niet automatisch je kracht of herstel wanneer je voldoende mineralen binnenkrijgt. Elektrolyten voor vrouwen vanaf 40 jaar Rond je 40e kun je verschillende veranderingen in je lichaam gaan merken. Denk aan veranderingen in spierkracht, slaap en soms ook je menstruatiecyclus. Bij sommige vrouwen begint in deze levensfase de perimenopauze, waarin hormoonspiegels sterker kunnen schommelen. Dat betekent echter niet automatisch dat je meer elektrolyten nodig hebt. Wel blijft het belangrijk om voldoende vitamines en mineralen binnen te krijgen, zeker wanneer je actief bent en aandacht besteedt aan je gezondheid op lange termijn. Magnesium en spierwerking Magnesium draagt bij aan een normale spierwerking en een goede elektrolytenbalans. Het speelt daarnaast een rol bij het normaal functioneren van het zenuwstelsel. Een voldoende inname blijft op iedere leeftijd belangrijk. Calcium en botgezondheid Voor vrouwen vanaf 40 jaar verdient ook de botgezondheid aandacht. Tijdens en na de menopauze kan de botmassa sneller afnemen, mede door veranderingen in de oestrogeenspiegels. Calcium is belangrijk voor de instandhouding van normale botten. Ook vitamine D en voldoende beweging spelen hierbij een rol. Een gevarieerd voedingspatroon en regelmatige krachttraining vormen daarom een goede basis. Wil je meer weten over gezond ouder worden? Lees dan ook: Gezond ouder worden: wat verandert er rond je 40e? Hoe kun je elektrolyten aanvullen via voeding? Voor de meeste mensen is voeding de belangrijkste bron van elektrolyten. Verschillende dagelijkse voedingsmiddelen bevatten van nature mineralen die je lichaam nodig heeft. Elektrolyt Voedingsbronnen Natrium Brood, kaas en andere voedingsmiddelen met toegevoegd zout Kalium Bananen, aardappelen, tomaten, avocado en peulvruchten Magnesium Noten, zaden, volkorenproducten en groene groenten Calcium Zuivelproducten, verrijkte plantaardige alternatieven en groene groenten Chloride Keukenzout en voedingsmiddelen waaraan zout is toegevoegd Je hoeft deze voedingsmiddelen niet allemaal iedere dag te eten. Door gevarieerd te eten, krijg je verschillende mineralen binnen. Extra zout toevoegen aan je voeding is meestal niet nodig, omdat veel voedingsmiddelen al natrium bevatten. Elektrolyten aanvullen met een supplement Naast voeding zijn er ook supplementen die verschillende elektrolyten combineren. Deze zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar als poeder, bruistablet of kant-en-klare drank. Een elektrolytensupplement kan praktisch zijn wanneer je gedurende langere tijd veel zweet en behoefte hebt aan een gemakkelijk mee te nemen drank. Let bij het kiezen van een product op de samenstelling. Niet iedere elektrolytendrank bevat dezelfde mineralen of hoeveelheden. Vooral het natriumgehalte kan sterk verschillen. Ook bevatten sommige sportdranken koolhydraten. Tijdens langdurige inspanning kunnen die nuttig zijn als energiebron, terwijl ze bij kortere activiteiten meestal niet noodzakelijk zijn. Creatine en elektrolyten combineren Sommige supplementen combineren elektrolyten met andere ingrediënten, zoals creatine. Creatine is een stof die van nature voorkomt in het lichaam en een rol speelt bij de snelle beschikbaarheid van energie voor spieren tijdens korte, intensieve inspanningen. Bij een dagelijkse inname van 3 gram creatine kan de fysieke prestatie verbeteren bij opeenvolgende korte, zeer intensieve inspanningen.[3] Dit is een ander effect dan de normale functies van elektrolyten. Een combinatieproduct met creatine en elektrolyten betekent dus niet automatisch dat het product uitdroging voorkomt of het herstel na iedere training versnelt. Crealyte van Viv Support: creatine en elektrolyten in één drankje Binnen het assortiment van Viv Support vind je Crealyte, een drinkpoeder dat creatine combineert met vier elektrolyten. Per portie bevat de formule: Ingrediënt Hoeveelheid per portie Creatine monohydraat 3.400 mg Waarvan creatine 3.000 mg Magnesium 56,2 mg Kalium 300 mg Calcium 120 mg Chloride 136 mg Magnesium draagt bij aan een goede elektrolytenbalans en een normale spierwerking. Kalium draagt bij aan een normale spierwerking en de instandhouding van een normale bloeddruk. Calcium is belangrijk voor de normale werking van spieren. Crealyte bevat daarnaast 3 gram creatine per portie. Creatine verhoogt de fysieke prestaties bij opeenvolgende korte, hoogintensieve inspanningen wanneer dagelijks 3 gram wordt ingenomen. Deze claim is bedoeld voor volwassenen die dergelijke inspanningen leveren.[3] Crealyte is niet specifiek bedoeld als behandeling van uitdroging of een vastgesteld elektrolytentekort. Ook vervangt het geen ORS bij diarree of braken. Wil je meer weten over creatine, de toepassingen en de beschikbare onderzoeken? Lees dan ook: Creatine voor vrouwen 40+: voordelen, dosering en alles wat je wilt weten Bekijk de samenstelling en gebruiksaanwijzing van Crealyte. Kun je ook te veel elektrolyten binnenkrijgen? Ja. Hoewel elektrolyten noodzakelijk zijn voor je gezondheid, kunnen zowel te lage als te hoge concentraties problemen veroorzaken. Je lichaam reguleert de elektrolytenbalans normaal gesproken nauwkeurig. Bij gezonde mensen levert een gevarieerd voedingspatroon meestal geen problemen op. Hoge doseringen supplementen kunnen echter risico's hebben. Vooral wanneer je nierproblemen hebt of bepaalde medicijnen gebruikt, is voorzichtigheid belangrijk. Zo kunnen sommige medicijnen de hoeveelheid kalium in je bloed beïnvloeden. Gebruik daarom niet zomaar meerdere mineralensupplementen naast elkaar en houd je aan de aanbevolen dosering. Wanneer contact opnemen met de huisarts? Vermoed je dat je een tekort aan elektrolyten hebt of heb je langdurige klachten zoals duizeligheid, spierzwakte of onverklaarbare vermoeidheid? Bespreek dit dan met je huisarts. Ook wanneer je veel vocht verliest door diarree of braken, is het belangrijk om alert te blijven op uitdroging. Neem snel contact op met een arts als je weinig plast, ernstig duizelig bent, blijft braken of je duidelijk zieker voelt. Bij verwardheid, bewustzijnsverlies, toevallen of tekenen van ernstige oververhitting is direct medische hulp nodig. Veelgestelde vragen over elektrolyten aanvullen Wat is de beste manier om elektrolyten aan te vullen? Voor de meeste mensen is een gevarieerd voedingspatroon in combinatie met voldoende drinken de beste basis. Bij langdurig intensief zweten kunnen dranken met elektrolyten nuttig zijn. Welke samenstelling geschikt is, hangt af van de situatie. Is water drinken voldoende om elektrolyten aan te vullen? Water vult vooral vocht aan en bevat doorgaans weinig elektrolyten. Bij normale dagelijkse activiteiten is water, in combinatie met gewone voeding, meestal voldoende. Bij langdurig zweten kan extra aanvulling van natrium en andere elektrolyten nodig zijn. Welke elektrolyten verlies je door zweten? Via zweet verlies je vooral natrium en chloride. Daarnaast bevat zweet kleinere hoeveelheden kalium, magnesium en calcium. Hoeveel je verliest, verschilt per persoon en hangt onder andere af van je inspanning en omgevingstemperatuur. Heb je iedere dag elektrolyten nodig? Ja, je lichaam heeft dagelijks elektrolyten nodig. Dat betekent niet dat je iedere dag een elektrolytensupplement moet gebruiken. De meeste mensen krijgen voldoende elektrolyten binnen via hun voeding. Helpen elektrolyten tegen vermoeidheid? Een verstoorde elektrolytenbalans kan gepaard gaan met vermoeidheid, maar vermoeidheid heeft veel mogelijke oorzaken. Extra elektrolyten geven niet automatisch meer energie wanneer je geen tekort hebt. Kun je elektrolyten aanvullen met een banaan? Een banaan bevat kalium en kan bijdragen aan je dagelijkse kaliuminname. Maar een banaan bevat niet alle elektrolyten in dezelfde hoeveelheden. Bij aanzienlijk natriumverlies door langdurig zweten is alleen een banaan doorgaans geen geschikte aanvulling. Wanneer neem je elektrolyten in: voor of na het sporten? Dat hangt af van hoe lang en intensief je sport en hoeveel je zweet. Bij kortere trainingen is extra aanvulling meestal niet nodig. Bij langdurige inspanning kunnen elektrolyten tijdens of na de activiteit nuttig zijn. Hebben vrouwen boven de 40 extra elektrolyten nodig? Niet automatisch. Hormonale veranderingen rond de overgang betekenen niet dat iedere vrouw extra elektrolytensupplementen nodig heeft. Een voldoende inname van mineralen zoals calcium en magnesium blijft wel belangrijk voor de algemene gezondheid. Tot slot: elektrolyten aanvullen wanneer je lichaam ze nodig heeft Elektrolyten spelen een belangrijke rol in je lichaam. Ze ondersteunen onder andere de vochtbalans, spierwerking en normale werking van het zenuwstelsel. Gelukkig krijg je via een gevarieerd voedingspatroon meestal voldoende elektrolyten binnen. Bij langdurig sporten, intensief zweten of aanhoudende hitte kan extra aandacht voor je vocht- en elektrolyteninname verstandig zijn. Een elektrolytendrank of supplement kan in bepaalde situaties praktisch zijn, maar is niet voor iedereen dagelijks nodig. Ben je actief, doe je aan krachttraining en wil je meer weten over een combinatie van creatine en elektrolyten? Bekijk dan Crealyte van Viv Support. Medische disclaimer De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Centers for Disease Control and Prevention (CDC), National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). Workplace Recommendations: Heat Stress. Geraadpleegd op 27 oktober 2026. https://www.cdc.gov/niosh/heat-stress/recommendations/index.html National Health Service (NHS). Dehydration. Geraadpleegd op 27 oktober 2026. https://www.nhs.uk/conditions/dehydration/ Europese Commissie. Verordening (EU) nr. 432/2012: toegestane gezondheidsclaims, waaronder creatine. Geraadpleegd op 27 oktober 2026. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02012R0432-20170501 National Health Service (NHS). Diarrhoea and vomiting. Geraadpleegd op 27 oktober 2026. https://www.nhs.uk/symptoms/diarrhoea-and-vomiting/ Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Heat and Athletes. 2024. Geraadpleegd op 27 oktober 2026. https://www.cdc.gov/heat-health/risk-factors/heat-and-athletes.html
Lees meer
Premenopauze ondersteuning: wat kun je zelf doen en welke behandelingen zijn er?
Merk je dat je menstruatie verandert, word je wakker door nachtzweten of heb je ineens vaker last van opvliegers? Dan kan de perimenopauze begonnen zijn. Er zijn verschillende manieren om jezelf tijdens deze levensfase te ondersteunen. Gezonde voeding, beweging, krachttraining, slaap en niet roken zijn belangrijk voor je gezondheid. Bij hinderlijke overgangsklachten zijn daarnaast effectieve medische behandelingen beschikbaar. Voor supplementen en kruiden is het bewijs meestal beperkter.[1–3] Wat passend is, hangt vooral af van welke klachten je hebt en hoeveel invloed ze op je dagelijks leven hebben. Premenopauze of perimenopauze: wat bedoelen we? De term premenopauze wordt online vaak gebruikt voor de jaren waarin de eerste overgangsveranderingen ontstaan. Medisch is perimenopauze meestal de nauwkeurigere term wanneer je menstruatiepatroon begint te veranderen en overgangsklachten kunnen optreden.[1,2] De menopauze is vervolgens je laatste spontane menstruatie. Welk moment dat was, weet je pas achteraf: nadat je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd en daar geen andere verklaring voor is.[1,2] Deze pagina gaat vooral over ondersteuning tijdens de perimenopauze. Wil je juist weten wanneer deze fase meestal begint? Lees dan ons artikel over de leeftijd waarop de perimenopauze kan beginnen. Welke veranderingen kun je tijdens de perimenopauze merken? De ervaring verschilt sterk per persoon. Een veranderend menstruatiepatroon is een belangrijke aanwijzing. Daarnaast kunnen onder andere ontstaan: opvliegers; nachtzweten; vaginale droogheid; veranderingen in slaap; stemmingsveranderingen; concentratie- of geheugenproblemen; veranderingen in seksualiteit; spier- of gewrichtsklachten.[1,2] Niet iedere klacht die rond deze leeftijd ontstaat, wordt automatisch door de overgang veroorzaakt. Vermoeidheid, slecht slapen, haarverlies, hartkloppingen of somberheid kunnen bijvoorbeeld ook samenhangen met ijzergebrek, schildklierproblemen, slaapapneu, stress, medicatie of andere aandoeningen.[1] Wil je een uitgebreider overzicht? Lees dan onze gids over overgangsverschijnselen. Wat gebeurt er met je hormonen? Tijdens de perimenopauze verandert de werking van de eierstokken. Dat gebeurt niet volgens een vast patroon waarbij eerst progesteron en daarna oestrogeen simpelweg steeds verder dalen. Oestradiol kan juist sterk fluctueren. In sommige cycli kan de hoeveelheid relatief hoog zijn en in andere lager. Tegelijkertijd worden eisprongen minder voorspelbaar.[1] Omdat progesteron vooral na een eisprong wordt geproduceerd, verandert ook de progesteronproductie wanneer ovulaties vaker uitblijven of anders verlopen. Het is daarom nauwkeuriger om te spreken over veranderende en fluctuerende hormoonproductie dan over een algemene ‘hormonale disbalans’. Wat kun je zelf doen tijdens de perimenopauze? Leefstijl kan de natuurlijke overgang niet voorkomen of je hormonen ‘resetten’. Wel zijn een aantal leefstijlfactoren goed onderbouwd voor je algemene gezondheid tijdens en na deze levensfase.[1] 1. Blijf bewegen Regelmatige lichaamsbeweging ondersteunt onder andere: hart- en vaatgezondheid; conditie; spierkracht; botgezondheid; metabole gezondheid. Probeer bewegen een vast onderdeel van je week te maken. Dat hoeft niet altijd intensief te zijn. Wandelen, fietsen, zwemmen en andere vormen van bewegen tellen ook mee. 2. Doe aan krachttraining Met het ouder worden neemt spiermassa geleidelijk af. Krachttraining helpt spiermassa en spierkracht te behouden en is daarom juist rond de middelbare leeftijd waardevol.[1] Combineer krachttraining bij voorkeur met voldoende eiwit uit je voeding. 3. Eet volwaardig en gevarieerd Er bestaat geen specifiek ‘hormoondieet’ waarmee je de perimenopauze kunt stoppen. Een goede basis bestaat uit onder andere: veel verschillende groenten en fruit; volkorenproducten; peulvruchten; noten en zaden; voldoende eiwit; voornamelijk onverzadigde vetten. Dit ondersteunt onder andere hart- en vaatgezondheid, spieren en botten. Meer praktische informatie vind je in ons artikel over voeding tijdens de premenopauze. 4. Besteed aandacht aan slaap Slaapproblemen komen regelmatig voor rond de overgang. Nachtzweten kan je wakker maken, maar ook stress, alcohol, stemming, slaapapneu, rusteloze benen en chronische slapeloosheid kunnen een rol spelen. Een koelere slaapkamer, een regelmatig slaapritme en beperking van alcohol kunnen helpen. Blijf je langdurig slecht slapen? Dan is het belangrijk om ook naar de oorzaak te kijken. Cognitieve gedragstherapie voor insomnia (CGT-I) is bij chronische slapeloosheid goed onderbouwd.[2] Lees meer over slecht slapen tijdens de perimenopauze. 5. Rook niet en wees terughoudend met alcohol Niet roken is een van de belangrijkste leefstijlmaatregelen voor je gezondheid op lange termijn. Alcohol verhoogt dosisafhankelijk verschillende gezondheidsrisico's. Sommige vrouwen merken bovendien dat alcohol opvliegers of hun nachtrust beïnvloedt. Je hoeft niet te drinken vanwege vermeende gezondheidsvoordelen tijdens de overgang. Kun je overgangsklachten alleen met leefstijl behandelen? Niet altijd. Leefstijl is belangrijk voor gezondheid, maar moet niet worden voorgesteld als een gegarandeerde behandeling van overgangsklachten.[1] Heb je bijvoorbeeld ernstige opvliegers, nachtzweten of vaginale klachten, dan bestaan er gerichtere en beter onderzochte behandelingen. Je hoeft dus niet te denken dat je ‘nog gezonder moet leven’ wanneer klachten ondanks gezonde gewoonten blijven bestaan. Wat helpt bij opvliegers en nachtzweten? Menopauzale hormoontherapie (HRT/MHT) is de effectiefste behandeling voor hinderlijke opvliegers en nachtzweten.[1,2] Systemische HRT bevat oestrogeen. Wanneer je een baarmoeder hebt, is daarnaast doorgaans een progestageen nodig om het baarmoederslijmvlies te beschermen.[1] Hormoontherapie kan onder andere worden toegediend via: pleisters; gel; spray; tabletten. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van je leeftijd, medische voorgeschiedenis, persoonlijke risico's, klachten en voorkeuren. HRT heeft voordelen én mogelijke risico's. Bespreek daarom samen met je huisarts welke afweging in jouw situatie passend is. Meer specifiek over warmte-aanvallen lees je in ons artikel over opvliegers en wat kan helpen. Welke niet-hormonale behandelingen zijn er? Hormoontherapie is niet voor iedereen gewenst of geschikt. Afhankelijk van je klacht bestaan er ook niet-hormonale behandelopties. Cognitieve gedragstherapie NICE adviseert menopauzespecifieke cognitieve gedragstherapie als optie bij vasomotorische klachten en slaapproblemen rond de menopauze.[2] CGT verandert de hormonale veranderingen niet, maar kan wel helpen om de hinder van klachten te verminderen. Niet-hormonale medicijnen Voor ernstige opvliegers bestaan daarnaast bepaalde niet-hormonale geneesmiddelen. Welke middelen beschikbaar en geschikt zijn, hangt af van de individuele situatie. Bespreek dit met je huisarts. Wat helpt bij vaginale droogheid? Vaginale droogheid, irritatie en pijn tijdens seks kunnen tijdens en na de menopauze ontstaan door veranderingen in de weefsels van vulva, vagina en urinewegen. Dit wordt ook wel het genitourinair syndroom van de menopauze (GSM) genoemd. Glijmiddelen kunnen helpen bij seks en vaginale moisturizers kunnen regelmatig worden gebruikt. Bij aanhoudende klachten is lokaal vaginaal oestrogeen een effectieve behandeling.[1,2] In tegenstelling tot veel andere overgangsklachten verdwijnen genitourinaire klachten zonder behandeling niet noodzakelijk vanzelf. Hoe zit het met fyto-oestrogenen? Fyto-oestrogenen zijn plantaardige stoffen die een zwakke interactie met oestrogeenreceptoren kunnen hebben. Ze komen bijvoorbeeld voor in: soja; tofu; tempeh; lijnzaad; verschillende peulvruchten. Dat betekent niet dat deze voedingsmiddelen je eigen oestrogeenproductie verhogen of een ‘oestrogeentekort aanvullen’. Voor soja-isoflavonen laten studies wisselende resultaten zien. Sommige onderzoeken vinden een kleine vermindering van opvliegers, terwijl andere geen overtuigend effect laten zien.[1] Sojaproducten kunnen ondertussen gewoon onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. Kunnen supplementen helpen tijdens de perimenopauze? Supplementen worden veel gebruikt rond de overgang, maar voor de meeste supplementen is het bewijs voor een relevant effect op overgangsklachten beperkt, wisselend of onvoldoende.[1] The Menopause Society beveelt voedingssupplementen en kruiden daarom niet routinematig aan als behandeling van vasomotorische klachten.[1] Er is bovendien een belangrijk verschil tussen: een vastgesteld tekort behandelen; een voedingsstof aanvullen wanneer je te weinig binnenkrijgt; een supplement gebruiken om overgangsklachten te behandelen. Vitamine D kan bijvoorbeeld belangrijk zijn voor botgezondheid en er gelden in Nederland leeftijdsgebonden suppletieadviezen. Dat betekent niet dat vitamine D opvliegers behandelt. Wat weten we over zwarte zilverkaars? Zwarte zilverkaars (Actaea racemosa, ook Cimicifuga racemosa) wordt al lange tijd gebruikt bij overgangsklachten. Het bewijs vraagt nuance. De European Medicines Agency (EMA) erkent bepaalde specifieke gestandaardiseerde zwarte-zilverkaarsbereidingen als kruidengeneesmiddel voor onder andere opvliegers en hevig zweten.[3] Dat betekent niet dat ieder voedingssupplement met zwarte zilverkaars dezelfde werking heeft. Preparaten kunnen verschillen in: soort extract; extractiemethode; hoeveelheid; standaardisatie; samenstelling. Onderzoek naar één specifiek preparaat kan daarom niet automatisch op ieder supplement worden toegepast. Bij een voorgeschiedenis van leverproblemen is extra voorzichtigheid nodig. De EMA adviseert bij klachten die kunnen wijzen op leverschade het gebruik te stoppen en medische hulp te zoeken.[3] En rode klaver? Rode klaver bevat isoflavonen. Sommige onderzoeken suggereren een kleine vermindering van opvliegers, maar de resultaten zijn wisselend en verschillen sterk tussen preparaten.[1] Daarom kan rode klaver niet als bewezen behandeling van overgangsklachten worden gepresenteerd. Voorzichtigheid is onder andere verstandig bij bepaalde hormoongevoelige aandoeningen en gebruik van antistollingsmiddelen. Hoe zit het met monnikspeper? Monnikspeper (Vitex agnus-castus) is vooral onderzocht bij premenstruele klachten. Voor algemene overgangsklachten is het klinische bewijs minder overtuigend. De claim dat monnikspeper ‘het overgangsproces ondersteunt’ is binnen supplementcommunicatie een on-hold gezondheidsclaim. Dat is iets anders dan onafhankelijk wetenschappelijk bewijs dat het kruid overgangsklachten behandelt. En fluweelboon? Fluweelboon (Mucuna pruriens) bevat onder andere L-DOPA. Er is onvoldoende goed klinisch bewijs om fluweelboon als behandeling van algemene perimenopauzeklachten, vermoeidheid of verminderd libido aan te bevelen. Ook hierbij geldt: een theoretisch werkingsmechanisme of on-hold claim is niet hetzelfde als aangetoonde klinische werkzaamheid. Waar past Pre Menopause Support in dit verhaal? Supplementen kunnen voor sommige vrouwen een bewuste aanvulling zijn, maar ze staan niet op hetzelfde bewijsniveau als bewezen medische behandelingen. Viv Support heeft Pre Menopause Support. Volgens de huidige productinformatie bevat het product onder andere: zwarte zilverkaars; monnikspeper; mucuna pruriens; rode klaver.1 De huidige productcommunicatie gebruikt voor zwarte zilverkaars onder andere de on-hold claim dat het ondersteunt bij typische overgangsverschijnselen zoals opvliegers, nachtelijk transpireren, wisselende stemmingen en prikkelbare gevoelens.* Voor monnikspeper wordt onder andere de on-hold claim gebruikt dat het het overgangsproces ondersteunt.* *Evaluatie gezondheidsclaims is lopende. Wil je vooral weten welke ingrediënten en hoeveelheden het product bevat? Bekijk dan de samenstelling van Pre Menopause Support. Belangrijk: een supplement is geen vervanging voor medische beoordeling of behandeling. Volgens de huidige productinformatie is Pre Menopause Support onder andere niet geschikt bij zwangerschap of borstvoeding, een huidige of eerdere leveraandoening, bepaalde hormoongevoelige tumoren en gebruik van bloedverdunnende medicatie. Bespreek gebruik met je huisarts of apotheker wanneer je medicijnen gebruikt of een medische aandoening hebt.1 1 De interne productinformatie vermeldt dat eerdere informatie over de exacte formule niet overal overeenkwam. Controleer vóór publicatie daarom nog één keer de actuele productsamenstelling op de verpakking en productpagina. Heb je een hormoontest nodig? Bij vrouwen van 45 jaar en ouder met een passend veranderd menstruatiepatroon en typische overgangsklachten is meestal geen hormoontest nodig om de perimenopauze vast te stellen.[2] FSH en oestradiol kunnen tijdens deze fase sterk fluctueren. Een FSH-bepaling kan in specifieke situaties wel worden overwogen, bijvoorbeeld tussen 40 en 45 jaar wanneer er overgangsklachten én veranderingen in de menstruatiecyclus zijn.[2] Onder 40 jaar is gerichte medische beoordeling belangrijk wanneer de werking van de eierstokken mogelijk vroeg vermindert. Meer hierover lees je in ons artikel over de leeftijd en herkenning van de perimenopauze. Kun je nog zwanger worden tijdens de perimenopauze? Ja. Ovulaties worden minder voorspelbaar, maar kunnen nog steeds plaatsvinden. Een onregelmatige menstruatie betekent daarom niet dat zwangerschap onmogelijk is. Ook HRT is geen anticonceptie. Heb je geen kinderwens? Bespreek dan met je huisarts welke vorm van anticonceptie in deze levensfase geschikt is. Heb je juist wel een kinderwens? Wacht dan niet onnodig lang met medisch advies wanneer zwangerschap uitblijft. Vruchtbaarheid neemt al vóór de menopauze af met de leeftijd. Hoe kies je welke ondersteuning bij jou past? Begin bij je belangrijkste klacht, niet bij een algemene behoefte om je hormonen ‘in balans’ te brengen. Bijvoorbeeld: vooral opvliegers en nachtzweten → bespreek leefstijl, HRT en niet-hormonale behandelingen; vooral vaginale droogheid → denk aan moisturizers, glijmiddel en eventueel lokaal vaginaal oestrogeen; vooral langdurig slecht slapen → kijk naar nachtzweten én andere oorzaken van insomnia; vooral veranderend bloedverlies → beoordeel eerst of diagnostiek nodig is; vooral vermoeidheid → kijk ook naar slaap, bloedverlies, ijzer, schildklier en andere mogelijke oorzaken. Dat voorkomt dat heel verschillende klachten allemaal met dezelfde ‘hormoonondersteuning’ worden behandeld. Wanneer contact opnemen met de huisarts? Neem contact op met je huisarts wanneer: overgangsklachten je slaap, werk, relaties of dagelijks functioneren duidelijk beïnvloeden; je vóór je 45e duidelijke overgangsverschijnselen en cyclusveranderingen krijgt; je vóór je 40e langere tijd niet of sterk onregelmatig menstrueert; je menstruaties zeer hevig of langdurig worden; je tussen menstruaties door bloed verliest; je na seks bloed verliest; je ernstige of nieuwe buik- of bekkenpijn hebt; je ernstige of aanhoudende somberheid of angst ervaart; je twijfelt of klachten daadwerkelijk bij de overgang horen; je hormoontherapie wilt bespreken; je supplementen wilt gebruiken terwijl je medicijnen gebruikt of een medische aandoening hebt. Krijg je opnieuw vaginaal bloedverlies nadat je twaalf maanden niet hebt gemenstrueerd? Neem dan altijd contact op met je huisarts. Bij hevig bloedverlies met flauwvallen of ernstige duizeligheid, ernstige pijn op de borst of benauwdheid of suïcidale gedachten is snelle medische hulp nodig. Veelgestelde vragen over ondersteuning tijdens de premenopauze Wat helpt het beste tijdens de perimenopauze? Dat hangt af van de klacht. Voor hinderlijke opvliegers en nachtzweten is menopauzale hormoontherapie de effectiefste behandeling. Voor vaginale droogheid is lokaal vaginaal oestrogeen goed onderbouwd. Leefstijl blijft belangrijk voor algemene gezondheid.[1,2] Kun je de perimenopauze natuurlijk ondersteunen? Gezonde voeding, beweging, krachttraining, slaap, niet roken en beperkt alcoholgebruik ondersteunen je gezondheid. Het bewijs dat deze maatregelen ernstige overgangsklachten volledig behandelen is beperkter.[1] Kun je je hormonen in balans brengen tijdens de perimenopauze? ‘Hormonen in balans brengen’ is geen nauwkeurig omschreven medische behandeling. Hormonen horen tijdens de perimenopauze juist te fluctueren. Leefstijl of supplementen kunnen dit natuurlijke proces niet simpelweg resetten. Welk supplement is het beste tijdens de perimenopauze? Er bestaat geen supplement dat standaard voor iedere vrouw in de perimenopauze wordt aanbevolen. De zin en veiligheid hangen af van voeding, eventuele tekorten, klachten, medicatie en gezondheid.[1] Helpt zwarte zilverkaars bij opvliegers? Voor bepaalde gestandaardiseerde zwarte-zilverkaarsbereidingen bestaat onderbouwing als geregistreerd kruidengeneesmiddel.[3] Dit betekent niet dat ieder voedingssupplement met zwarte zilverkaars hetzelfde effect heeft. Helpt monnikspeper tijdens de perimenopauze? Monnikspeper is vooral onderzocht bij premenstruele klachten. Voor algemene perimenopauzeklachten is het bewijs beperkter. De supplementclaim rond ondersteuning van het overgangsproces is een on-hold claim, geen bewijs van therapeutische werkzaamheid. Heb je een bloedtest nodig voordat je ondersteuning kiest? Meestal niet om de perimenopauze vast te stellen wanneer je vanaf 45 jaar een passend klachten- en menstruatiepatroon hebt. Bloedonderzoek kan wel zinvol zijn wanneer een andere medische oorzaak moet worden onderzocht.[2] Kan ik nog zwanger worden in de perimenopauze? Ja. Eisprongen kunnen nog voorkomen, ook wanneer je menstruaties onregelmatig zijn. HRT is bovendien geen anticonceptie. Samengevat Ondersteuning tijdens de perimenopauze begint niet bij één kruid, supplement of ‘hormoonbalansprogramma’. Beweging, krachttraining, gezonde voeding, slaap, niet roken en beperkt alcoholgebruik vormen een goede basis voor je gezondheid. Heb je specifieke klachten, dan zijn gerichte behandelingen vaak zinvoller. Voor hinderlijke opvliegers en nachtzweten is hormoontherapie het meest effectief. Voor vaginale droogheid is lokaal vaginaal oestrogeen goed onderzocht. Ook bestaan niet-hormonale behandelopties. Supplementen en kruiden kunnen worden besproken, maar het bewijs verschilt sterk. Resultaten van onderzoek naar specifieke zwarte-zilverkaarsextracten mogen bijvoorbeeld niet automatisch worden toegepast op ieder supplement met zwarte zilverkaars. Kijk daarom vooral naar welke klacht je wilt aanpakken, welk bewijs er voor de verschillende mogelijkheden is en wat veilig is in jouw persoonlijke situatie. Medische disclaimer De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Wetenschappelijk onderbouwde kennisbank over menstruatie, hormonen en de menopauzale levensfasen. Interne evidence review Viv Support. Geraadpleegd september 2026. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: identification and management. NICE guideline NG23. Laatst bijgewerkt 15 april 2026. European Medicines Agency (EMA), Committee on Herbal Medicinal Products. Cimicifugae rhizoma – European Union herbal monograph and public summary. Geraadpleegd september 2026.
Lees meer
Menopauzebrein: wat verandert er in je geheugen en concentratie tijdens de overgang?
Dit is een informatiepagina over cognitieve veranderingen tijdens de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support. Veel vrouwen merken tijdens de overgang veranderingen in hun geheugen of concentratie. Je kunt bijvoorbeeld merken dat je vaker naar een woord zoekt, minder gemakkelijk meerdere dingen tegelijk doet of je soms wat minder scherp voelt. Deze veranderingen worden informeel ook wel het menopauzebrein of brain fog genoemd. Het is geen officiële medische term, maar veel vrouwen herkennen het gevoel. Onderzoek wijst erop dat verschillende factoren hierbij een rol kunnen spelen. Denk aan hormonale veranderingen, slaap, stress en de mentale belasting die vaak bij deze levensfase hoort. Wat is het menopauzebrein? Het menopauzebrein is een informele verzamelterm voor veranderingen in onder andere aandacht, geheugen en informatieverwerking die sommige vrouwen tijdens de overgang merken. Je kunt bijvoorbeeld ervaren dat je: vaker iets vergeet; minder gemakkelijk je aandacht bij één ding houdt; multitasken meer energie kost; soms naar een woord moet zoeken; een wat 'wazig' gevoel in je hoofd hebt; je op bepaalde momenten minder scherp voelt. Hoe sterk je deze veranderingen merkt, verschilt per persoon. Bij veel vrouwen blijven de veranderingen bovendien relatief mild en veranderen ze gedurende de verschillende fases van de overgang. Waarom kan je brein tijdens de overgang anders aanvoelen? Tijdens de overgang verandert niet alleen je menstruatiecyclus. Ook de hoeveelheden van verschillende hormonen veranderen. Vooral tijdens de perimenopauze kunnen de hoeveelheden oestrogeen en progesteron sterk schommelen. Oestrogeen speelt op verschillende plekken in het lichaam een rol, waaronder in de hersenen. Het is onder andere betrokken bij processen rondom: geheugen; aandacht; leren; stemming; slaap; temperatuurregulatie. Wanneer de hoeveelheid oestrogeen verandert, past het lichaam zich aan deze nieuwe hormonale situatie aan. Wil je eerst meer weten over deze hormonale veranderingen? Lees dan ook ons artikel over hormonen tijdens de overgang. Welke rol speelt oestrogeen in de hersenen? Oestrogeen is op verschillende plaatsen in de hersenen actief. Het hormoon heeft onder andere invloed op systemen waarbij neurotransmitters betrokken zijn. Voorbeelden daarvan zijn: serotonine, dat een rol speelt bij onder andere stemming; dopamine, dat betrokken is bij motivatie en aandacht; acetylcholine, dat een rol speelt bij geheugen en leren. Oestrogeen is daarnaast betrokken bij processen rondom de energievoorziening en communicatie van hersencellen. Onderzoekers bestuderen daarom hoe veranderingen in oestrogeen tijdens de overgang samenhangen met veranderingen die vrouwen in hun geheugen, aandacht en stemming kunnen merken. Onderzoek naar de hersenen tijdens de overgang Neurowetenschapper dr. Lisa Mosconi en haar collega's onderzochten hoe de hersenen tijdens verschillende levensfases veranderen. In een studie uit 2024 maakten zij met PET-scans de verdeling van oestrogeenreceptoren in de hersenen zichtbaar. De onderzoekers zagen verschillen in de beschikbaarheid van deze receptoren tussen verschillende fases van het hormonale verouderingsproces. Ze vonden daarnaast verbanden met onder andere cognitieve veranderingen en veranderingen in stemming. De resultaten ondersteunen het idee dat het brein zich tijdens de overgang aanpast aan veranderende hormoonspiegels. Tegelijkertijd is verder onderzoek nodig om beter te begrijpen wat deze veranderingen op langere termijn betekenen. Waardoor kan brain fog ontstaan? Er lijkt niet één enkele verklaring te zijn voor het gevoel van brain fog. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol. Hormonale veranderingen Schommelingen in onder andere oestrogeen kunnen invloed hebben op hersensystemen die betrokken zijn bij aandacht, geheugen en stemming. Veranderingen in slaap Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat hun nachtrust verandert. Je kunt bijvoorbeeld wakker worden doordat je 's nachts transpireert of het plotseling warm krijgt. Ook inslapen of doorslapen kan soms anders gaan dan je gewend bent. Minder goede slaap kan de volgende dag merkbaar zijn in je aandacht, geheugen en mentale scherpte. Stress De overgang valt voor veel vrouwen samen met een drukke levensfase. Werk, mantelzorg, kinderen, relaties of de zorg voor ouder wordende ouders kunnen allemaal mentale energie vragen. Mentale belasting Juist wanneer je veel verantwoordelijkheden hebt, kan het extra opvallen wanneer concentreren of schakelen tijdelijk wat meer moeite kost. Vaak is er dus geen sprake van één oorzaak, maar van een combinatie van factoren. Is het menopauzebrein hetzelfde als dementie? Nee. Het menopauzebrein en dementie zijn niet hetzelfde. Onderzoeker Pauline Maki beschrijft in een overzichtsartikel uit 2024 dat veranderingen in geheugen en concentratie tijdens de overgang over het algemeen relatief mild zijn. Bij het menopauzebrein gaat het bijvoorbeeld om: iets vaker naar woorden zoeken; merken dat multitasken meer moeite kost; tijdelijk minder scherp zijn; meer moeite hebben om je aandacht vast te houden. Dementie heeft een ander verloop en kan het zelfstandig functioneren steeds sterker beïnvloeden. Maak je je zorgen over duidelijke of toenemende veranderingen in je geheugen of dagelijks functioneren? Bespreek dit dan altijd met je huisarts. Merken alle vrouwen veranderingen in geheugen en concentratie? Nee. Iedere vrouw beleeft de overgang anders. Sommige vrouwen merken nauwelijks cognitieve veranderingen. Andere vrouwen merken gedurende een bepaalde periode duidelijk verschil in bijvoorbeeld concentratie, woordvinding of geheugen. Verschillende factoren kunnen daarbij een rol spelen, zoals: erfelijke aanleg; slaap; stress; algemene gezondheid; hoeveel mentale belasting je ervaart; andere veranderingen tijdens de overgang. Er bestaat daarom geen standaardverloop van het menopauzebrein. Wat kun je zelf doen voor je hersengezondheid? Je kunt de hormonale veranderingen tijdens de overgang niet voorkomen. Wel kun je aandacht besteden aan factoren die bijdragen aan je algemene hersengezondheid, zoals slaap, beweging, voeding, ontspanning en hart- en vaatgezondheid. Wil je breder lezen over leefstijl in deze periode? Bekijk dan onze leefstijltips tijdens de (peri)menopauze. 1. Geef prioriteit aan je nachtrust Slaap speelt een belangrijke rol bij geheugen, concentratie en het verwerken van informatie. Tijdens je slaap verwerken je hersenen onder andere informatie en herinneringen uit de dag. Tijdens de overgang kan je slaap om verschillende redenen veranderen. Denk bijvoorbeeld aan: nachtelijk transpireren; opvliegers; stress; veranderingen in stemming; veranderingen in je slaap-waakritme. Daarom is het zinvol om aandacht te besteden aan een regelmatig slaapritme. Praktische tips Probeer bijvoorbeeld: iedere dag ongeveer rond hetzelfde tijdstip naar bed te gaan en op te staan; je slaapkamer koel en goed geventileerd te houden; cafeïne later op de dag te beperken; bewust om te gaan met alcohol in de avond; schermgebruik vlak voor het slapen te beperken; een rustige avondroutine te ontwikkelen. Merk je langdurig grote veranderingen in je slaap? Bespreek dit dan met je huisarts. Meer lezen over veranderingen rondom de overgang? Bekijk dan ons artikel over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. 2. Blijf regelmatig bewegen Regelmatig bewegen draagt bij aan je algemene gezondheid. Het is onder andere belangrijk voor: je conditie; hart en bloedvaten; spieren; botten; je dagelijkse fitheid. Daarnaast kan beweging prettig zijn voor ontspanning en je dagelijkse ritme. Je hoeft hiervoor niet iedere dag intensief te sporten. Denk bijvoorbeeld aan: wandelen; fietsen; zwemmen; yoga; krachttraining. Een combinatie van dagelijkse beweging, conditietraining en spierversterkende activiteiten vormt een goede basis. Merk je ook veranderingen rondom je gewrichten? Lees dan ons artikel over gewrichten tijdens de menopauze. 3. Kies voor een gezond en gevarieerd voedingspatroon Er bestaat geen speciaal 'menopauzebreindieet'. Een gevarieerd voedingspatroon draagt wel bij aan je algemene gezondheid. Kies regelmatig voor: groente; fruit; volkorenproducten; peulvruchten; noten; vis of andere eiwitbronnen; onverzadigde vetten. Omega 3-vetzuren komen onder andere voor in vette vis en passen binnen een gezond en gevarieerd voedingspatroon. Voedingssupplementen zijn bedoeld als aanvulling op voeding en leefstijl. Ze zijn niet bedoeld als specifieke oplossing voor brain fog. 4. Blijf je hersenen uitdagen Je hersenen blijven gedurende je hele leven nieuwe verbindingen maken en zich aanpassen. Het kan daarom prettig zijn om jezelf mentaal actief te blijven uitdagen. Denk bijvoorbeeld aan: lezen; een nieuwe taal leren; muziek maken; een cursus volgen; puzzelen; nieuwe vaardigheden leren; sociale contacten onderhouden. Deze activiteiten hoeven niet specifiek gericht te zijn op de overgang. Zie ze vooral als onderdeel van een actieve en gevarieerde leefstijl. 5. Maak ruimte voor ontspanning Langdurige stress kan invloed hebben op hoe scherp en geconcentreerd je je voelt. De overgang valt bovendien vaak samen met een levensfase waarin veel tegelijk gebeurt. Het kan daarom waardevol zijn om bewust herstelmomenten in te plannen. Denk bijvoorbeeld aan: wandelen; mindfulness; ademhalingsoefeningen; yoga; tijd doorbrengen in de natuur; activiteiten doen waar je energie van krijgt; momenten zonder telefoon of laptop plannen. Je kunt de hormonale veranderingen hiermee niet sturen, maar ontspanning kan wel bijdragen aan je algemene welzijn. Meer praktische ideeën vind je in ons artikel over minder stress. 6. Besteed aandacht aan je hart- en vaatgezondheid De gezondheid van je hersenen en die van je hart en bloedvaten hangen met elkaar samen. Daarom is aandacht voor je algemene hart- en vaatgezondheid ook tijdens en na de overgang belangrijk. Een gezonde basis bestaat onder andere uit: niet roken; voldoende bewegen; gezond en gevarieerd eten; aandacht besteden aan een gezond lichaamsgewicht; je bloeddruk laten controleren wanneer daar aanleiding voor is. Gebruik je medicatie of heb je vragen over je persoonlijke gezondheid? Bespreek deze dan met je huisarts. Wil je meer weten over de overgang in het algemeen? Lees dan ook Menopauze: betekenis, veranderingen en alles wat je moet weten over de overgang. Kan hormoontherapie invloed hebben op brain fog? Er wordt onderzocht welke invloed menopauzale hormoontherapie (MHT) heeft op cognitieve functies tijdens de overgang. De onderzoeken die in dit artikel worden aangehaald geven geen eenduidig beeld. In sommige studies werden bij bepaalde groepen verschillen gevonden, terwijl andere onderzoeken weinig of geen verschil lieten zien. MHT wordt daarom niet uitsluitend ingezet met als doel het geheugen of de concentratie te veranderen. Slaap kan daarbij wel een indirecte rol spelen. Wanneer bijvoorbeeld opvliegers of nachtelijk transpireren invloed hebben op je slaap, kan een verandering in je nachtrust ook merkbaar zijn in hoe geconcentreerd je je overdag voelt. Of menopauzale hormoontherapie in jouw situatie passend is, is een persoonlijke medische afweging die je met je huisarts of gynaecoloog maakt. Meer uitleg over MHT en verschillende hormoonpreparaten vind je in ons artikel over bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze. Wanneer neem je contact op met de huisarts? Milde veranderingen in bijvoorbeeld woordvinding of concentratie kunnen tijdens de overgang voorkomen. Toch is het belangrijk om duidelijke of toenemende veranderingen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven. Neem bijvoorbeeld contact op met je huisarts wanneer: je geheugen in korte tijd duidelijk verandert; je dagelijkse functioneren merkbaar moeilijker wordt; bekende handelingen opeens veel moeite kosten; je regelmatig de weg kwijtraakt op bekende plaatsen; mensen in je omgeving duidelijke veranderingen in je gedrag opmerken; je plotseling sterke hoofdpijn of neurologische veranderingen ervaart; je je zorgen maakt over je geheugen; veranderingen in slaap of stemming veel invloed hebben op je dagelijks leven. Je huisarts kan samen met jou beoordelen of verder onderzoek zinvol is. Veelgestelde vragen over het menopauzebrein Is menopauzebrein een officiële medische term? Nee. Menopauzebrein is een informele term voor veranderingen in bijvoorbeeld geheugen, aandacht, woordvinding en mentale scherpte die sommige vrouwen rond de overgang ervaren. De Engelse term brain fog wordt hiervoor ook vaak gebruikt. Is vergeetachtigheid tijdens de overgang normaal? Milde veranderingen in geheugen, aandacht en woordvinding worden tijdens de perimenopauze regelmatig gemeld. Hoeveel je hiervan merkt verschilt sterk per persoon. Merk je duidelijke veranderingen of maak je je zorgen? Bespreek die dan met je huisarts. Hoe lang duurt het menopauzebrein? Daar bestaat geen vaste duur voor. Bij sommige vrouwen zijn veranderingen slechts gedurende een bepaalde periode merkbaar. Bij anderen blijven ze langer aanwezig. Ook slaap, stress, algemene gezondheid en andere persoonlijke omstandigheden kunnen invloed hebben op hoe je je voelt. Is brain fog hetzelfde als dementie? Nee. Brain fog rond de overgang en dementie zijn niet hetzelfde. Bij brain fog gaat het meestal om relatief subtiele veranderingen in aandacht, woordvinding of geheugen. Bij dementie veranderen cognitieve functies op een andere manier en kan het dagelijks functioneren steeds sterker worden beïnvloed. Maak je je zorgen over duidelijke of toenemende geheugenveranderingen? Neem dan contact op met je huisarts. Kan hormoontherapie het geheugen verbeteren? Onderzoek naar de invloed van MHT op cognitieve functies geeft geen eenduidig antwoord. Hormoontherapie wordt daarom niet uitsluitend ingezet om geheugen of concentratie te veranderen. Of MHT om andere redenen bij je past, bespreek je met een huisarts of gynaecoloog. Kan minder goede slaap invloed hebben op brain fog? Ja, slaap speelt een belangrijke rol bij aandacht, geheugen en informatieverwerking. Merk je dat je tijdens de overgang minder goed slaapt, dan kan dit ook merkbaar zijn in hoe scherp en geconcentreerd je je overdag voelt. Conclusie Het menopauzebrein is een herkenbare term voor veranderingen in onder andere geheugen, concentratie, woordvinding en mentale scherpte tijdens de overgang. Onderzoek laat zien dat de hersenen tijdens deze levensfase reageren op veranderingen in de hormonale omgeving. Tegelijkertijd spelen ook factoren als slaap, stress, mentale belasting en algemene gezondheid een rol. Onderzoek van onder andere dr. Lisa Mosconi biedt meer inzicht in hoe oestrogeenreceptoren in de hersenen tijdens deze levensfase veranderen. Ook benadrukt onderzoeker Pauline Maki dat de cognitieve veranderingen die veel vrouwen tijdens de overgang ervaren niet hetzelfde zijn als dementie. Voldoende slaap, regelmatig bewegen, gevarieerd eten, ruimte voor ontspanning en aandacht voor je algemene gezondheid vormen een goede basis voor je hersengezondheid. Merk je duidelijke veranderingen, worden ze sterker of maak je je zorgen? Bespreek die dan met je huisarts. Gerelateerde artikelen Wil je meer weten over de overgang en veranderingen in je lichaam? Lees dan ook: Menopauze: betekenis, veranderingen en alles wat je moet weten over de overgang De 4 fases van de overgang Hormonen tijdens de overgang Veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze Leefstijltips tijdens de (peri)menopauze Bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze Disclaimer Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en wijzig medicatie of medische begeleiding niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen of zorgen over je gezondheid, geheugen, medicatie of hormoontherapie contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). NHG-Standaard De overgang. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: Identification and Management (NG23). https://www.nice.org.uk/guidance/ng23 Maki PM, Jaff NG. Menopause and brain fog: how to counsel and treat midlife women. Menopause. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38888619/ Mosconi L, Nerattini M, Matthews DC, et al. In vivo brain estrogen receptor density by neuroendocrine aging and relationships with cognition and symptomatology. Scientific Reports. 2024. https://www.nature.com/articles/s41598-024-62820-7 Andy C, Nerattini M, Jett S, et al. Systematic review and meta-analysis of the effects of menopause hormone therapy on cognition. Frontiers in Endocrinology. 2024. https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2024.1350318/full
Lees meer
Cortisol in balans: de complete gids voor een gezonder stressniveau
Stress die maar niet weggaat. Gewichtstoename rondom je middel ondanks gezonde keuzes. Nachten waarin je woelend wakker ligt. Herken je dit? Er speelt waarschijnlijk meer dan alleen "gewone stress". Dit alles kan wijzen op een verstoord cortisolniveau. Wij van Viv Support zien dit vaker dan je zou denken. Dat stresshormoon heeft namelijk veel meer invloed dan de meeste mensen beseffen. Het goede nieuws: er zijn concrete stappen die je kunt nemen. In deze gids delen we bewezen strategieën die je vandaag nog kunt toepassen. Inhoudsopgave Wat is cortisol en waarom is het belangrijk? Natuurlijke benaderingen voor cortisolbalans Verschijnselen van verhoogd cortisol herkennen Voeding en supplementen Cortisol testen: wanneer en hoe? Veelgestelde vragen Conclusie en vervolgstappen Wat is cortisol en waarom is het belangrijk? Je bijnieren produceren dit steroidhormoon dag en nacht. Hoewel we het vaak het 'stresshormoon' noemen, doet het eigenlijk veel meer dan alleen reageren op stressvolle situaties. Het speelt een rol in verschillende essentiële lichaamsprocessen. Normaal gesproken heeft dit hormoon een mooi ritme. 's Ochtends piekt het zodat je wakker wordt, waarna het geleidelijk afneemt tot 's avonds. Deze natuurlijke cyclus zorgt ervoor dat verschillende lichaamsfuncties op het juiste moment actief zijn. Maar hier gaat het mis: chronische stress gooit dit natuurlijke ritme in de war. Wanneer je hormoonniveau langdurig verhoogd blijft, kunnen verschillende onaangename verschijnselen ontstaan. Wat er kan gebeuren bij verstoorde balans Een chronisch verhoogd niveau brengt een hele lijst aan verschijnselen met zich mee: Gewicht dat zich ophoopt rond je middel Slaap die niet meer herstellend aanvoelt Energiepiekjes en -dips die je dag verstoren Concentratie die wegzakt op onhandige momenten Eetlust die niet meer normaal reageert Daarom lonen investeringen in een gezonde hormonale balans zich altijd. Natuurlijke benaderingen voor cortisolbalans Gelukkig hoef je niet machteloos toe te kijken. Er bestaan bewezen methoden om je systeem te ondersteunen. De truc zit hem in het combineren van slimme levensstijlkeuzes met gerichte voedingsaanpassingen. Stressmanagement technieken De basis ligt bij het aanpakken van chronische stress. Deze praktische technieken maken een verschil: Ademhalingsoefeningen: Diepe buikademhaling activeert je parasympathische zenuwstelsel. De 4-7-8 techniek werkt wonderwel: vier tellen inademen, zeven vasthouden, acht tellen uitademen. Simpel, maar krachtig. Mindfulness en meditatie: Al 10-15 minuten dagelijks kan deel uitmaken van een ontspannende routine. Apps maken dit toegankelijker dan vroeger - geen excuses meer! Natuurcontact: 'Forest bathing' klinkt misschien zweverig, maar werkt echt. Zelfs 20 minuten wandelen in een park kan onderdeel worden van een gezonde routine. Slaaphygiëne die werkt Slechte slaap verstoort je volledige hormonale systeem. Slaaptekort zet je balans op zijn kop, dus hier moet je prioriteit liggen: Vaste bedtijden en opstaan - ook in het weekend Slaapkamer tussen 16-19°C en pikdonker Schermen weg vanaf twee uur voor bedtijd Een avondroutine die je lichaam voorbereidt op rust Voor extra ondersteuning overweeg je Sleep Support, dat passiebloem bevat. Beweging met verstand Hier wordt het interessant: intensieve training kan je niveau juist verhogen. De kunst ligt in het vinden van de sweet spot tussen genoeg en te veel. Slimme keuzes: Wandelen, yoga, tai chi, matig zwemmen en krachttraining met voldoende herstel. Beter vermijden: Dagelijks intensief trainen zonder rust, marathon trainingssessies en sporten wanneer je al overbelast bent. Verschijnselen van verhoogd cortisol herkennen Het herkennen van een verhoogd niveau begint bij het luisteren naar je lichaam. Deze signalen sluipen er vaak langzaam in en worden weggewuifd als "normale stress" of "ouder worden". Fysieke waarschuwingssignalen De beruchte stress-buik: Gewichtstoename rond je middel is vaak het eerste teken dat mensen opvalt. Dit gebied wordt niet voor niets de 'stress buik' genoemd. Andere fysieke signalen die opvallen: Vermoeidheid die niet wegtrekt, ook niet na een goede nachtrust Blauwe plekken die zomaar verschijnen Wonden die langzamer helen Verkoudheden die je vaker bezoeken Hoofdpijn en gespannen spieren Onregelmatige menstruatie Mentale en emotionele signalen Een verhoogd niveau laat zich ook voelen in je hoofd. Veel mensen herkennen deze patronen: Prikkelbaarheid die uit het niets opduikt Concentratie die wegzakt wanneer je die het hardst nodig hebt Angstgevoelens en een constante rusteloosheid Motivatie die verdwijnt Slaapproblemen: moeilijk inslapen of veel te vroeg wakker worden Herken je meerdere signalen? Dan wordt het tijd voor een test. Voeding en supplementen Je eet drie keer per dag. Elke maaltijd is een kans om je lichaam te ondersteunen of juist te belasten. Door slimme keuzes te maken, geef je je systeem wat het nodig heeft. Voedingsmiddelen die helpen Omega-3 rijke bronnen: Vette vis zoals zalm en makreel, walnoten en lijnzaad leveren waardevolle omega-3 vetzuren. Vegetariërs en veganisten kunnen terecht bij Vegan Omega 3 dat EPA en DHA uit algen haalt. Magnesium-rijke voeding: Groene bladgroenten, noten, zaden en pure chocolade bevatten dit mineral. Magnesium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel.* Antioxidant-rijke vruchten: Bosbessen, kersen en andere donkere vruchten zitten boordevol antioxidanten die passen in een gezonde voeding. Complexe koolhydraten: Havermout, quinoa en zoete aardappelen vormen een stabiele basis voor je maaltijden. Voedingsmiddelen die tegenwerken Bepaalde voedingsmiddelen maken het je lichaam onnodig moeilijk: Geraffineerde suikers: Snoep, frisdrank en bewerkte snacks gooien je bloedsuiker op en neer Te veel cafeïne: Meer dan 2-3 kopjes koffie per dag kan contraproductief werken Alcohol: Verstoort je slaappatroon Bewerkte voeding: Trans-vetten en kunstmatige toevoegingen belasten je systeem Slimme supplementen Naast goede voeding kunnen specifieke supplementen je routine versterken: Relax Support bevat drie kruiden die bijdragen aan een normale weerstand tegen stress: Schisandra, Siberische ginseng en Tulsi. Dit product is speciaal ontwikkeld voor vrouwen met een drukke levensstijl.** Magnesium: Dit mineraal draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel en de normale psychologische functie.* B-vitaminen: Vitamine B6 draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel en de vermindering van vermoeidheid.* Een hoogwaardige multivitamine vult deze voedingsstoffen praktisch aan. Cortisol testen: wanneer en hoe? Giswerk helpt je niet verder. Als je vermoedt dat je hormoon uit balans is, verschaffen tests duidelijkheid en richting voor vervolgstappen. Verschillende testmogelijkheden Bloedtest via de huisarts: De standaardmethode, meestal tussen 7:00 en 9:00 uur afgenomen wanneer het niveau normaal gesproken op zijn hoogst is. Speekseltest: Toont het 'vrije' gedeelte en kan meerdere metingen over de dag omvatten. De Cortisol Test van VIV Support geeft je inzicht in je huidige niveau. 24-uurs urinecollectie: Levert een gemiddelde over een hele dag, maar is praktisch gezien lastiger voor thuisgebruik. Voor vrouwen: het complete hormonale plaatje Vrouwelijke hormonen zijn complex verbonden met elkaar. De Speeksel test hormonen vrouw toont het bredere hormonale beeld. Voor een volledige evaluatie kun je ook je schildklierfunctie laten checken, omdat verschillende hormonen elkaar beïnvloeden. Wanneer professionele hulp inschakelen? Tijd voor professionele begeleiding of een arts wanneer: Verschijnselen je dagelijks leven verstoren Leefstijlaanpassingen na 2-3 maanden geen verbetering opleveren Je tekenen hebt van ernstige hormonale disbalans Extreme vermoeidheid je leven beheerst Meer informatie over beschikbare testen en zelftesten vind je in onze VIV Support collecties. Veelgestelde vragen over cortisol Hoe voelt een verhoogd niveau?Alsof je constant "aan" staat zonder uit-knop. Je bent moe maar kunt niet ontspannen. Veel mensen beschrijven het als een gevoel van spanning dat nooit weggaat, gecombineerd met prikkelbaarheid, concentratieproblemen en een opgezwollen gevoel rond de buik. Welke supplementen worden vaak gebruikt?Ashwagandha staat bovenaan bij mensen die werken aan stressmanagement, gevolgd door magnesium en omega-3 vetzuren. Magnesium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel,* terwijl omega-3 onderdeel is van een gezonde voeding. Hoe lang duurt het om veranderingen te zien?Acute ontspanning merkje binnen 15-30 minuten na meditatie of ademhaling. Voor structurele veranderingen heb je geduld nodig: 2-4 weken voor eerste verbeteringen, 3-6 maanden voor significantere resultaten. Consistentie is alles. Conclusie en vervolgstappen Een gezonde hormonale balans vraagt om een doorlopende aanpak, geen eenmalige actie. Door je levensstijl bewust aan te passen, je slaap serieus te nemen, slimme voedingskeuzes te maken en waar nodig supplementen in te zetten, investeer je in je welzijn op lange termijn. Begin klein, maar begin vandaag. Kies één of twee aanpassingen die bij je passen en bouw daar langzaam op voort. Of je nu start met een test om je baseline te bepalen, omega-3 aan je routine toevoegt, of je slaap verbetert met natuurlijke ondersteuning - elke stap telt. Het doel is niet om alle stress uit je leven te bannen. Dat is onmogelijk en onnodig. Het gaat om het ontwikkelen van een gezonde omgang met de uitdagingen van het moderne leven en je lichaam de tools geven die het nodig heeft. Voor meer informatie over hormonale gezondheid bezoek onze testen collectie of ontdek producten voor weerstand en algehele vitaliteit. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Raadpleeg altijd een zorgverlener voordat je supplementen gaat gebruiken, vooral als je medicijnen gebruikt of gezondheidsproblemen hebt. Claimoverzicht * Gezondheidsclaims goedgekeurd door de EFSA ** Gezondheidsclaims is lopende Magnesium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel* Magnesium draagt bij tot de normale psychologische functie* Vitamine B6 draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel* Vitamine B6 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid* Ashwagandha wordt gebruikt door mensen die bezig zijn met stressmanagement**
Lees meer
Magnesiumtekort: symptomen, oorzaken en wat je eraan kunt doen
Heb je regelmatig last van spierkrampen, voel je je vermoeid of merk je dat je ooglid af en toe trilt? Misschien vraag je je af of je een magnesiumtekort hebt. Magnesium is belangrijk voor je spieren, zenuwstelsel en energiehuishouding. Toch betekent niet iedere spierkramp of vermoeide dag dat je te weinig magnesium binnenkrijgt. Een echt magnesiumtekort komt bij gezonde mensen die gevarieerd eten niet vaak voor. Toch zijn er situaties waarin je magnesiumgehalte te laag kan worden, bijvoorbeeld door bepaalde medicijnen, aandoeningen of problemen met de opname van voedingsstoffen. Hoe herken je een mogelijk magnesiumtekort, wanneer is bloedonderzoek zinvol en wat kun je zelf doen? Wat is magnesium en waarom heeft je lichaam het nodig? Magnesium is een essentieel mineraal dat betrokken is bij honderden processen in je lichaam. Het draagt onder andere bij aan een normale spierfunctie, de werking van je zenuwstelsel en de energieproductie in je cellen. Daarnaast speelt magnesium een rol bij de opbouw en het behoud van sterke botten en tanden. [1] Je lichaam kan magnesium niet zelf aanmaken. Daarom moet je het via je voeding binnenkrijgen. Gelukkig komt magnesium van nature voor in veel voedingsmiddelen, waaronder volkorenproducten, noten, groenten en peulvruchten. Het grootste deel van het magnesium in je lichaam bevindt zich in je botten en lichaamscellen. Slechts een klein gedeelte circuleert in je bloed. Je nieren spelen een belangrijke rol bij het reguleren van de hoeveelheid magnesium die je lichaam vasthoudt of uitscheidt. [2] Wat zijn de symptomen van een magnesiumtekort? Een magnesiumtekort kan verschillende lichamelijke klachten veroorzaken. Welke symptomen optreden, hangt onder andere af van hoe laag het magnesiumgehalte is en hoe lang het tekort bestaat. Bij een licht tekort zijn er soms nauwelijks duidelijke klachten, terwijl een ernstig tekort invloed kan hebben op de werking van spieren, zenuwen en het hart. Lichamelijke symptomen van magnesiumtekort Mogelijke symptomen zijn: Vermoeidheid en een gevoel van lusteloosheid. Spierzwakte of spierkrampen. Onwillekeurige spiertrekkingen of trillingen. Tintelingen of een veranderd gevoel in handen en voeten. Bij een ernstig tekort: hartritmestoornissen. Deze klachten kunnen bij magnesiumtekort voorkomen, maar zijn niet specifiek genoeg om daarmee zelf een tekort vast te stellen. Vermoeidheid, spierkrampen en tintelingen kunnen namelijk ook veel andere oorzaken hebben. [1,2] Kan magnesiumtekort mentale klachten veroorzaken? Magnesium speelt een rol bij de normale werking van het zenuwstelsel en draagt bij aan een normale psychologische functie. Toch betekent dit niet dat concentratieproblemen, prikkelbaarheid, stress of een onrustig gevoel automatisch wijzen op een magnesiumtekort. Er zijn verschillende onderzoeken naar magnesium en mentale gezondheid, maar de resultaten zijn niet voldoende om op basis van deze klachten een tekort vast te stellen. Ook slaapgebrek, langdurige stress, medicatie en andere gezondheidsproblemen kunnen een rol spelen. Ervaar je vooral mentale vermoeidheid? Dan is het belangrijk om ook naar je dagelijkse gewoonten en mogelijke andere oorzaken te kijken. Lees bijvoorbeeld onze tips over minder stress. Is een trillend ooglid een teken van magnesiumtekort? Een trillend ooglid wordt vaak in verband gebracht met magnesiumtekort. Toch is er onvoldoende bewijs dat een trillend ooglid bij verder gezonde mensen meestal door een tekort aan magnesium wordt veroorzaakt. Een onwillekeurige trilling van het ooglid wordt ook wel ooglidmyokymie genoemd. Dit komt regelmatig voor en is meestal onschuldig. Veelvoorkomende triggers zijn vermoeidheid, stress, cafeïne en langdurig beeldschermgebruik. Vaak verdwijnen de trillingen vanzelf. [3] Heb je regelmatig een trillend ooglid? Kijk dan eerst of je voldoende slaapt en of je veel cafeïne gebruikt. Houdt de trilling langer dan twee weken aan, breidt deze zich uit naar andere delen van je gezicht of krijg je bijkomende klachten? Neem dan contact op met je huisarts. Een magnesiumsupplement is dus niet automatisch de oplossing voor een trillend ooglid. Kunnen spierkrampen wijzen op een magnesiumtekort? Spierkrampen behoren tot de mogelijke symptomen van magnesiumtekort. Magnesium speelt immers een belangrijke rol bij het aanspannen en ontspannen van spieren. Toch betekent dit niet dat iedere spierkramp ontstaat door een tekort. Spierkrampen kunnen bijvoorbeeld ook voorkomen bij intensief sporten, langdurig in dezelfde houding zitten of staan, zwangerschap en bepaalde medische aandoeningen. Ook het effect van extra magnesium op spierkrampen is minder duidelijk dan vaak wordt gedacht. Een systematische review van Cochrane uit 2020 onderzocht elf studies naar magnesiumsuppletie bij spierkrampen. Bij oudere volwassenen met veelvoorkomende spierkrampen bleek extra magnesium waarschijnlijk weinig tot geen klinisch relevant voordeel te bieden. Voor spierkrampen tijdens de zwangerschap waren de onderzoeksresultaten tegenstrijdig. [4] Dat betekent niet dat magnesium geen rol speelt bij de spierfunctie. Het betekent wel dat het slikken van extra magnesium zonder vastgesteld tekort geen bewezen oplossing is voor alle vormen van spierkramp. Heb je vaak last van spierkrampen, worden ze erger of beperken ze je dagelijks functioneren? Bespreek dit dan met je huisarts. Wat zijn de oorzaken van een magnesiumtekort? Een magnesiumtekort ontstaat wanneer je lichaam langdurig meer magnesium verliest dan het binnenkrijgt of wanneer de opname onvoldoende is. Omdat magnesium in veel voedingsmiddelen voorkomt, ontstaat een ernstig tekort niet snel door alleen een paar dagen minder gevarieerd eten. Er zijn wel omstandigheden waarin het risico op een tekort groter wordt. Onvoldoende magnesium via voeding Een langdurig eenzijdig voedingspatroon kan bijdragen aan een te lage magnesiuminname. Vooral wanneer je weinig volkorenproducten, noten, peulvruchten en groenten eet, kan het lastiger zijn om voldoende magnesium binnen te krijgen. Dat betekent niet dat alle bewerkte voeding automatisch arm is aan magnesium. Het gaat vooral om de samenstelling van je totale voedingspatroon. Volkorenproducten leveren bijvoorbeeld doorgaans meer magnesium dan vergelijkbare geraffineerde graanproducten. Verminderde opname in de darmen Bij bepaalde darmziekten kan je lichaam voedingsstoffen minder goed opnemen. Denk bijvoorbeeld aan de ziekte van Crohn of andere aandoeningen die langdurige diarree of opnameproblemen veroorzaken. Ook bepaalde operaties aan het maag-darmkanaal kunnen invloed hebben op de magnesiumstatus. [2] Magnesiumverlies door medicijnen Sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat het magnesiumgehalte daalt. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde plasmiddelen, die de uitscheiding van magnesium via de urine kunnen verhogen. Ook langdurig gebruik van maagzuurremmers uit de groep protonpompremmers, zoals omeprazol, kan in sommige gevallen een laag magnesiumgehalte veroorzaken. Dit risico is vooral relevant bij langdurig gebruik. [2] Gebruik je medicijnen en vermoed je dat deze invloed hebben op je magnesiumgehalte? Stop dan niet op eigen initiatief met je medicatie, maar bespreek dit met je huisarts of apotheker. Andere risicofactoren Ook nierproblemen, langdurige diarree en overmatig alcoholgebruik kunnen de magnesiumhuishouding verstoren. Bij bepaalde aandoeningen kan het lichaam meer magnesium verliezen of onvoldoende opnemen. Stress en lichamelijke inspanning worden eveneens vaak genoemd als oorzaken van magnesiumtekort. Hoewel ze invloed kunnen hebben op allerlei processen in je lichaam, is er onvoldoende bewijs dat een drukke periode of regelmatig sporten bij verder gezonde mensen automatisch tot een magnesiumtekort leidt. Hoeveel magnesium heb je per dag nodig? De hoeveelheid magnesium die je dagelijks nodig hebt, hangt onder andere af van je leeftijd en geslacht. Volgens het Voedingscentrum geldt voor volwassen vrouwen een adequate inname van 300 mg magnesium per dag. Voor volwassen mannen is dit 350 mg per dag. [1] Doelgroep Adequate inname per dag Meiden van 10 t/m 17 jaar 250 mg Vrouwen vanaf 18 jaar 300 mg Mannen vanaf 18 jaar 350 mg Zwangere vrouwen 300 mg Vrouwen die borstvoeding geven 300 mg Een adequate inname is een richtlijn voor de hoeveelheid die voor vrijwel iedereen voldoende wordt geacht. Het is geen exacte grens waaronder direct een magnesiumtekort ontstaat. De dagelijkse magnesiuminname kan bovendien per dag verschillen. Hebben vrouwen tijdens de menstruatie of overgang meer magnesium nodig? Magnesium speelt een belangrijke rol in het lichaam, ook tijdens de menstruatie en de overgang. Toch is er op basis van de Nederlandse voedingsrichtlijnen geen aparte hogere magnesiumaanbeveling voor vrouwen tijdens deze levensfasen. Magnesium wordt regelmatig genoemd in relatie tot menstruatiekrampen en premenstruele klachten. Er zijn enkele onderzoeken naar mogelijke effecten, maar het bewijs voor behandeling van deze klachten met magnesiumsupplementen is beperkt. Heb je regelmatig last van klachten rondom je menstruatie? Lees dan ook ons artikel over PMS-klachten. Ook tijdens de perimenopauze kunnen vermoeidheid, onrust en slaapproblemen voorkomen. Deze verschijnselen betekenen echter niet automatisch dat je meer magnesium nodig hebt. Wil je meer weten over mogelijke oorzaken van een verstoorde nachtrust? Lees dan ons artikel over slecht slapen tijdens de perimenopauze. Waar zit veel magnesium in? Magnesium zit van nature in verschillende voedingsmiddelen. Vooral volkoren graanproducten, noten, zaden, peulvruchten en groenten leveren een bijdrage aan je dagelijkse inname. Ook zuivel en bepaalde vleessoorten bevatten magnesium. Door gedurende de dag verschillende magnesiumrijke voedingsmiddelen te combineren, kun je doorgaans voldoende magnesium binnenkrijgen. Magnesiumrijke voedingsmiddelen Onderstaande voorbeelden geven een indruk van hoeveel magnesium verschillende voedingsmiddelen leveren. De hoeveelheden zijn afkomstig van het Voedingscentrum. [1] Voedingsmiddel Portie Hoeveelheid magnesium Ongezouten noten 25 gram 54 mg Gekookte spinazie 50 gram 39 mg Gekookte volkorenpasta 60 gram 28 mg Bereide kipfilet 70 gram 25 mg Volkorenbrood 35 gram 19 mg Halfvolle melk 150 ml 18 mg Ook pompoenpitten, havermout, linzen en andere peulvruchten zijn voorbeelden van voedingsmiddelen die magnesium bevatten. De exacte hoeveelheden verschillen per product, portie en bereidingswijze. Hoe krijg je voldoende magnesium binnen via je voeding? Je hoeft niet iedere dag je magnesiuminname nauwkeurig bij te houden. Door gevarieerd te eten en regelmatig voedingsmiddelen te kiezen die magnesium bevatten, leg je een goede basis. Denk bijvoorbeeld aan een ontbijt met havermout en noten, volkorenbrood tijdens de lunch en een avondmaaltijd met groenten, peulvruchten of volkoren granen. Ook een handje ongezouten noten kan bijdragen aan je dagelijkse magnesiuminname. Wil je meer aandacht besteden aan je voedingspatroon? Bekijk dan onze artikelen en producten rondom hormoonproof voeding. Hoe kun je een magnesiumtekort laten onderzoeken? Een magnesiumtekort vaststellen is niet altijd eenvoudig. Het grootste deel van het magnesium in je lichaam bevindt zich namelijk in botten en lichaamscellen. Minder dan 1% van de totale hoeveelheid magnesium is aanwezig in het bloedserum. Daardoor vertelt een bloedwaarde niet altijd het volledige verhaal over de totale magnesiumvoorraad. [2] Toch is bloedonderzoek bij een vermoeden van magnesiumtekort een belangrijk onderdeel van de medische beoordeling. Magnesium meten in het bloed De meest gebruikte test is een bepaling van magnesium in het bloedserum. Hiermee kan een duidelijk verlaagd magnesiumgehalte worden vastgesteld. Een normale waarde sluit echter niet iedere verstoring van de magnesiumhuishouding uit. Je huisarts beoordeelt de uitslag in combinatie met je klachten, medicatiegebruik, medische voorgeschiedenis en eventuele andere bloedwaarden. Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar de nierfunctie, kalium of calcium. Is een RBC-magnesiumtest betrouwbaarder? Naast een gewone bloedtest bestaan er andere onderzoeksmethoden, zoals het meten van magnesium in rode bloedcellen (RBC) of in urine. Ook zijn er gespecialiseerde testen die onderzoeken hoe het lichaam magnesium vasthoudt. Hoewel deze methoden aanvullende informatie kunnen geven, is niet aangetoond dat een RBC-test standaard betrouwbaarder is dan een serummeting voor het vaststellen van een magnesiumtekort. Volgens de Amerikaanse National Institutes of Health bestaat er geen enkele test die in alle situaties een volledig beeld geeft van de magnesiumstatus. [2] Laat je daarom niet uitsluitend leiden door commerciële thuistesten of losse laboratoriumwaarden. Een arts kan beoordelen welk onderzoek in jouw situatie zinvol is. Wat kun je doen als je magnesiumgehalte te laag is? Wanneer er daadwerkelijk sprake is van een magnesiumtekort, is het belangrijk om niet alleen naar de hoeveelheid magnesium te kijken, maar ook naar de oorzaak. Een tekort door onvoldoende voedingsinname vraagt soms om een andere aanpak dan een tekort door een darmziekte of medicatiegebruik. Bij een onvoldoende magnesiuminname kan het helpen om je voedingspatroon aan te passen. Wanneer er sprake is van een vastgesteld tekort, kan een arts daarnaast magnesiumsuppletie adviseren. Bij ernstige tekorten of bijkomende medische problemen kan een andere behandeling nodig zijn. [2] Wanneer is een magnesiumsupplement zinvol? Een magnesiumsupplement kan helpen om je magnesiuminname aan te vullen wanneer je onvoldoende magnesium via voeding binnenkrijgt. Dat betekent niet dat iedereen standaard een supplement nodig heeft. Bij supplementen is het vooral belangrijk om te kijken naar de hoeveelheid elementair magnesium. Dit is de werkelijke hoeveelheid magnesium die een product levert en niet het totale gewicht van de magnesiumverbinding. Een supplement kan bijvoorbeeld 600 mg magnesiumcitraat bevatten, terwijl de hoeveelheid daadwerkelijk magnesium veel lager is. De Liposomale Magnesium van Viv Support bevat per dagdosering van twee capsules 600 mg magnesiumcitraat, waarvan 90 mg elementair magnesium. Dat is 24% van de Europese referentie-inname. Het product is bedoeld als aanvulling op de voeding en niet als behandeling van een vastgesteld ernstig magnesiumtekort. Welke soorten magnesium zijn er? Magnesium komt in supplementen voor in verschillende verbindingen. Veelvoorkomende vormen zijn magnesiumcitraat, magnesiumbisglycinaat en magnesiumoxide. De hoeveelheid magnesium die je lichaam daadwerkelijk opneemt, kan per verbinding verschillen. Magnesiumcitraat wordt bijvoorbeeld doorgaans beter opgenomen dan magnesiumoxide. Toch betekent dit niet dat één vorm voor iedereen automatisch de beste keuze is. De juiste vorm hangt ook af van de hoeveelheid elementair magnesium, de verdraagbaarheid en de reden waarom je een supplement gebruikt. [2] Ook liposomale magnesiumsupplementen worden aangeboden. Bij deze producten wordt gebruikgemaakt van een specifieke formuleringstechnologie. Het is echter belangrijk om onderscheid te maken tussen de werking van magnesium zelf en claims over de opname van een bepaald product. Er is niet voldoende onafhankelijk, productspecifiek bewijs om in het algemeen te stellen dat liposomale magnesium tientallen keren beter wordt opgenomen. Kun je ook te veel magnesium binnenkrijgen? Ja. Vooral bij gebruik van magnesiumsupplementen kan een te hoge inname klachten veroorzaken. Denk aan diarree, misselijkheid of buikkrampen. Het Voedingscentrum hanteert voor volwassenen een aanvaardbare bovengrens van 250 mg magnesium per dag uit supplementen, naast de hoeveelheid die je via je gewone voeding binnenkrijgt. Deze grens is bedoeld voor langdurig gebruik en is niet hetzelfde als de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium. [1] Bij een verminderde nierfunctie kan het gebruik van extra magnesium bovendien risico's opleveren, omdat de nieren overtollig magnesium mogelijk niet goed kunnen uitscheiden. Magnesium kan daarnaast de opname van bepaalde medicijnen beïnvloeden, waaronder sommige antibiotica en medicijnen tegen botontkalking. Overleg bij ziekte, zwangerschap of medicijngebruik daarom met je arts of apotheker voordat je een supplement gebruikt. [2] Wanneer contact opnemen met de huisarts? Heb je regelmatig spierkrampen, aanhoudende vermoeidheid of andere onverklaarde klachten? Dan kan het verstandig zijn om contact op te nemen met je huisarts. Vooral wanneer je daarnaast een darm- of nierziekte hebt, langdurig bepaalde medicijnen gebruikt of eerder een magnesiumtekort hebt gehad, kan onderzoek zinvol zijn. Laat ook nieuwe of aanhoudende hartkloppingen beoordelen. Bij ernstige hartkloppingen in combinatie met flauwvallen, pijn op de borst of ernstige benauwdheid is direct medische hulp nodig. Een magnesiumtekort kan verschillende oorzaken hebben. Daarom is het niet verstandig om op basis van alleen symptomen zelf een diagnose te stellen of langdurig hoge doseringen magnesium te gebruiken. Veelgestelde vragen over magnesiumtekort Hoe herken je een magnesiumtekort? Een magnesiumtekort kan klachten veroorzaken zoals vermoeidheid, spierzwakte, spierkrampen en soms tintelingen of onwillekeurige spiertrekkingen. Bij ernstige tekorten kunnen hartritmestoornissen optreden. Deze klachten kunnen echter ook andere oorzaken hebben. Daarom is medisch onderzoek nodig om vast te stellen of magnesiumtekort een rol speelt. Welke magnesium helpt bij een trillend ooglid? Er is onvoldoende bewijs dat een specifieke vorm van magnesium helpt tegen een trillend ooglid wanneer er geen tekort is vastgesteld. Een trillend ooglid hangt vaak samen met vermoeidheid, stress of cafeïnegebruik. Kijk daarom eerst naar mogelijke triggers en bespreek aanhoudende klachten met je huisarts. Helpt magnesium tegen spierkrampen? Magnesium is belangrijk voor een normale spierfunctie, maar extra magnesium helpt niet automatisch tegen spierkrampen. Uit een Cochrane-review blijkt dat magnesiumsuppletie bij oudere volwassenen met veelvoorkomende spierkrampen waarschijnlijk weinig tot geen betekenisvol effect heeft. Bij een vastgesteld magnesiumtekort kan behandeling van het tekort wel nodig zijn. Hoe weet je of je magnesium te laag is? Een magnesiumtekort kun je niet betrouwbaar herkennen aan klachten alleen. Je huisarts kan op basis van symptomen, medische voorgeschiedenis en medicatiegebruik beoordelen of bloedonderzoek nodig is. Vaak wordt magnesium in het bloedserum gemeten. Soms is aanvullend onderzoek nodig om de oorzaak van een afwijkende waarde vast te stellen. Hoe snel merk je verschil na het aanvullen van magnesium? Dat verschilt per persoon en hangt af van de ernst en oorzaak van een eventueel tekort. Bij een medisch vastgesteld tekort kan behandeling nodig zijn, maar er is geen vaste termijn waarop iedereen verbetering merkt. Wanneer je geen tekort hebt, is het bovendien niet vanzelfsprekend dat je door extra magnesium verschil zult ervaren. Hebben vrouwen boven de 40 meer magnesium nodig? Niet automatisch. Volgens het Voedingscentrum geldt voor volwassen vrouwen een adequate inname van 300 mg magnesium per dag, ook na hun veertigste. Tijdens de perimenopauze kunnen klachten ontstaan die soms met magnesiumtekort worden geassocieerd, maar leeftijd en overgangsklachten alleen zijn geen bewijs dat extra magnesium nodig is. Conclusie: wat kun je doen bij een mogelijk magnesiumtekort? Magnesium is belangrijk voor de werking van je spieren, zenuwstelsel en energiehuishouding. Een ernstig tekort komt bij gezonde mensen niet snel voor, maar kan ontstaan door bijvoorbeeld opnameproblemen, bepaalde medicijnen of een langdurig onvoldoende inname. Klachten zoals spierkrampen, vermoeidheid en een trillend ooglid worden vaak in verband gebracht met magnesiumtekort, maar kunnen ook andere oorzaken hebben. Daarom is het verstandig om bij aanhoudende klachten niet direct naar supplementen te grijpen, maar eerst te kijken naar je voeding, gezondheid en eventuele risicofactoren. Door gevarieerd te eten met voldoende volkorenproducten, groenten, noten en peulvruchten, kun je meestal voldoende magnesium binnenkrijgen. Een supplement kan in bepaalde situaties een aanvulling zijn, maar vervangt geen gezonde voeding of medische behandeling. Medische disclaimer De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen [1] Voedingscentrum. Magnesium. Informatie over magnesiumbehoefte, voedingsbronnen, symptomen van een tekort en veilige inname. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/magnesium.aspx [2] National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Magnesium – Fact Sheet for Health Professionals. Informatie over magnesiumstatus, opname, risicogroepen, suppletie en medicijninteracties. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Magnesium-HealthProfessional/ [3] NHS. Twitching eyes and muscles. Informatie over oorzaken en herkenning van onwillekeurige spiertrekkingen. https://www.nhs.uk/symptoms/twitching-eyes-and-muscles/ [4] Garrison S.R. et al. (2020). Magnesium for skeletal muscle cramps. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 9, CD009402. https://www.cochrane.org/evidence/CD009402_magnesium-muscle-cramps [5] Europese Commissie (2012). Verordening (EU) nr. 432/2012. Lijst van toegestane gezondheidsclaims voor levensmiddelen, waaronder magnesium. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/432/oj
Lees meer
