Ben jij in de perimenopauze? Doe de check

Merk je dat je menstruatie verandert, word je ineens vaker wakker door nachtzweten of krijg je opvliegers die je vroeger niet had? Dan kan de perimenopauze een mogelijke verklaring zijn.

Deze perimenopauze test is geen medische test en geeft geen diagnose. De vragen helpen je alleen om veranderingen te herkennen die tijdens de perimenopauze kunnen voorkomen.

Bij vrouwen vanaf ongeveer 45 jaar wordt de perimenopauze meestal herkend aan een combinatie van leeftijd, veranderingen in het menstruatiepatroon en typische overgangsklachten. Een bepaald aantal klachten bewijst dus niet dat je in de overgang bent.

Wil je eerst weten wanneer deze fase doorgaans begint? Lees dan meer over de leeftijd en eerste signalen van de perimenopauze.

Wat is de perimenopauze?

De perimenopauze is de fase rondom de menopauze waarin je menstruatiecyclus kan veranderen en overgangsklachten kunnen ontstaan.

De menopauze is iets anders: dat is je laatste spontane menstruatie. Welke menstruatie de laatste was, weet je pas achteraf, wanneer je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd en daar geen andere verklaring voor is.

Tijdens de perimenopauze kunnen oestrogeenspiegels sterk schommelen. Eisprongen worden minder voorspelbaar, waardoor ook de productie van progesteron kan veranderen.

Dat proces verloopt niet bij iedereen hetzelfde.

Doe de perimenopauze test

Beantwoord de onderstaande vragen met ja of nee. Kijk vooral naar veranderingen die nieuw zijn voor jou of duidelijk anders zijn dan vroeger.

Menstruatie en opvliegers

1. Is je menstruatiepatroon veranderd?
Zijn je cycli bijvoorbeeld korter, langer of minder voorspelbaar geworden, of sla je soms een menstruatie over?

2. Krijg je plotselinge warmte-aanvallen of opvliegers?
Bijvoorbeeld een plotseling warm gevoel in je gezicht, hals of bovenlichaam, eventueel met zweten.

3. Word je ’s nachts wakker doordat je het erg warm hebt of zweet?

Deze drie veranderingen zijn relatief kenmerkend voor de menopauzale transitie.

Meer informatie over veelvoorkomende overgangsklachten vind je in onze complete gids over de overgang.

Slaap, stemming en concentratie

4. Slaap je duidelijk slechter dan vroeger?
Denk aan moeilijker inslapen, vaker wakker worden of niet uitgerust wakker worden.

5. Merk je vaker stemmingsveranderingen, prikkelbaarheid of sombere gevoelens?

6. Heb je vaker moeite met concentreren of heb je het gevoel van ‘brain fog’?

Deze veranderingen worden regelmatig gemeld rond de perimenopauze, maar zijn niet specifiek voor de overgang. Ook stress, slaaptekort, depressieve klachten, medicatie, schildklierproblemen en andere factoren kunnen een rol spelen.

Word je vooral ’s nachts veel wakker? Lees dan ook meer over slecht slapen tijdens de perimenopauze.

Lichaam en seksualiteit

7. Heb je sinds kort last van vaginale droogheid, irritatie of pijn tijdens seks?

8. Is je libido duidelijk veranderd?

9. Heb je vaker spier- of gewrichtsklachten dan voorheen?

10. Merk je veranderingen in je lichaamsgewicht of vetverdeling?

Ook hierbij geldt dat deze veranderingen meerdere oorzaken kunnen hebben. Gewichtstoename, gewrichtsklachten en libidoverlies zijn bijvoorbeeld niet automatisch het gevolg van veranderende hormonen.

Huid, haar en herstel

11. Is je huid of haar veranderd?
Bijvoorbeeld drogere huid, haarverdunning of meer haarverlies.

12. Voel je je vaker vermoeid of herstel je minder snel van drukke dagen of inspanning?

Ook deze klachten zijn niet specifiek voor de perimenopauze. Vermoeidheid en haarverlies kunnen bijvoorbeeld ook samenhangen met ijzergebrek, een schildklieraandoening, slaaptekort, voeding, medicatie of andere gezondheidsproblemen.

Wat betekent je uitslag?

Tel je antwoorden niet op om te bepalen of je wel of niet in de perimenopauze bent.

Een score zoals ‘8 van de 12 klachten’ maakt de diagnose niet waarschijnlijker op een manier die medisch betrouwbaar kan worden gekwantificeerd.

Kijk liever naar welke veranderingen je herkent.

Je menstruatie verandert én je hebt opvliegers of nachtzweten

Ben je 45 jaar of ouder en is je menstruatiepatroon veranderd terwijl je ook typische klachten zoals opvliegers of nachtzweten hebt? Dan kan dat goed passen bij de perimenopauze.

Bij gezonde vrouwen vanaf 45 jaar is meestal geen hormoonbloedonderzoek nodig om dit vast te stellen.

Je herkent vooral vermoeidheid, slecht slapen of stemmingsverandering

Deze klachten kunnen tijdens de perimenopauze voorkomen, maar hebben veel mogelijke oorzaken.

Kijk daarom ook naar je menstruatiepatroon, slaap, stress, medicatie en andere gezondheidsklachten. Blijven de klachten bestaan of beïnvloeden ze je dagelijks leven sterk, bespreek ze dan met je huisarts.

Je bent jonger dan 45 jaar

Ook vóór 45 jaar kunnen overgangsveranderingen ontstaan. Wanneer je tussen 40 en 45 jaar bent en duidelijke overgangsklachten én cyclusveranderingen hebt, kan gerichter medisch onderzoek soms zinvol zijn.

Ben je jonger dan 40 jaar en veranderen je menstruaties sterk of blijven ze uit? Laat dit dan beoordelen door je huisarts, omdat premature ovarian insufficiency (POI) moet worden uitgesloten.

Heb je een hormoontest nodig?

Meestal niet.

Bij vrouwen vanaf 45 jaar met typische overgangsklachten en een passend veranderd menstruatiepatroon wordt de perimenopauze doorgaans klinisch vastgesteld.

FSH en oestradiol kunnen tijdens de perimenopauze sterk fluctueren. Daardoor geeft één losse meting vaak weinig bruikbare informatie.

Bloedonderzoek kan wel zinvol zijn wanneer:

• je jonger bent dan 45 jaar;
• je klachten atypisch zijn;
• je menstruatie om een andere reden kan veranderen;
• er aanwijzingen zijn voor bijvoorbeeld schildklierproblemen, bloedarmoede of een andere aandoening.

Een commerciële speeksel-, urine- of bloedtest waarmee wordt beloofd je volledige ‘hormoonbalans’ te meten, kan de perimenopauze niet betrouwbaar vaststellen.

Wat kun je zelf doen tijdens de perimenopauze?

De hormonale veranderingen van de perimenopauze kun je niet tegenhouden. Wel kun je aandacht besteden aan factoren die je gezondheid in deze levensfase ondersteunen.

Blijf bewegen

Regelmatige lichaamsbeweging ondersteunt onder andere je hart, conditie, botten en spieren.

Krachttraining is daarbij extra waardevol, omdat spiermassa en spierkracht met het ouder worden geleidelijk kunnen afnemen.

Eet volwaardig

Een gezonde basis bestaat bijvoorbeeld uit:

• groente en fruit;
• volkorenproducten;
• peulvruchten;
• noten en zaden;
• voldoende eiwit;
• voornamelijk onverzadigde vetten.

Er bestaat geen speciaal ‘hormoondieet’ waarmee je de perimenopauze kunt stoppen of hormonen kunt resetten.

Meer praktische informatie vind je in ons artikel over voeding tijdens de premenopauze.

Besteed aandacht aan slaap

Een regelmatig slaapritme kan helpen, maar langdurige slapeloosheid vraagt soms om een gerichtere aanpak.

Word je vooral wakker door opvliegers of nachtzweten? Dan kan behandeling van die klachten belangrijker zijn dan alleen extra slaaphygiëne.

Kijk ook naar alcohol en roken

Niet roken en weinig of geen alcohol drinken ondersteunen je algemene gezondheid. Sommige vrouwen merken bovendien dat alcohol hun slaap of opvliegers verergert.

Meer praktische adviezen vind je in onze leefstijltips voor de perimenopauze.

Wat als overgangsklachten veel invloed hebben op je dagelijks leven?

Je hoeft hinderlijke klachten niet alleen met leefstijl te proberen op te lossen.

Voor opvliegers en nachtzweten is menopauzale hormoontherapie (HRT/MHT) de effectiefste behandeling. Of hormoontherapie geschikt is, hangt af van onder andere je leeftijd, medische voorgeschiedenis en persoonlijke voorkeur.

Er bestaan daarnaast niet-hormonale behandelingen. Bij vaginale droogheid en andere urogenitale overgangsklachten kunnen lokale behandelingen, waaronder vaginaal oestrogeen, effectief zijn.

Bespreek hinderlijke of aanhoudende klachten met je huisarts.

Kunnen supplementen ondersteunen tijdens de perimenopauze?

Voor veel kruiden en voedingssupplementen die voor overgangsklachten worden verkocht, is het bewijs beperkt of tegenstrijdig. Ze staan niet op hetzelfde bewijsniveau als bewezen medische behandelingen.

Viv Support heeft onder andere Pre Menopause Support. Het product bevat volgens de huidige productinformatie onder andere zwarte zilverkaars, monnikspeper, rode klaver en mucuna pruriens.

Voor sommige van deze ingrediënten worden zogenoemde on-hold gezondheidsclaims gebruikt, waaronder voor zwarte zilverkaars dat het ondersteunt bij typische overgangsverschijnselen zoals opvliegers en nachtelijk transpireren.* Dat betekent niet hetzelfde als onafhankelijk bewijs dat het product overgangsklachten behandelt.

Wil je weten welke ingrediënten het product bevat? Bekijk dan de samenstelling van Pre Menopause Support.

*Evaluatie gezondheidsclaims is lopende.

Gebruik dit product niet zonder overleg wanneer je medicijnen gebruikt of een medische aandoening hebt. Volgens de huidige productinformatie is Pre Menopause Support onder andere niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding, bij een huidige of eerdere leveraandoening, bepaalde hormoongevoelige tumoren en gebruik van bloedverdunnende medicatie.

En de 40+ Woman Box?

De 40+ Woman Box bevat Pre Menopause Support en Pre Menstrual Support en is binnen het Viv Support-assortiment bedoeld voor vrouwen met beginnende overgangsveranderingen die nog menstrueren.

Omdat Pre Menstrual Support onder andere 5-HTP bevat en volgens de huidige productinformatie niet gecombineerd moet worden met antidepressiva of rizatriptan, is deze combinatie niet voor iedereen geschikt.

Wil je uitsluitend de ingrediënten, gebruiksinformatie en veiligheidsinformatie bekijken? Bekijk dan de 40+ Woman Box.

Een supplementenbox is geen test voor de perimenopauze en vervangt geen medische beoordeling of behandeling.

Wanneer contact opnemen met de huisarts?

Neem contact op met je huisarts wanneer klachten je dagelijks leven sterk beïnvloeden of wanneer je twijfelt of ze wel door de overgang komen.

Laat je in ieder geval beoordelen bij:

• zeer hevig of langdurig bloedverlies;
• bloedverlies tussen menstruaties;
• bloedverlies na seks;
• ernstige of nieuwe buik- of bekkenpijn;
• menstruaties die langdurig uitblijven op jonge leeftijd;
• ernstige of aanhoudende somberheid of angst;
• onverklaarde sterke vermoeidheid, hartkloppingen of gewichtsverandering.

Krijg je vaginaal bloedverlies nadat je twaalf maanden niet hebt gemenstrueerd? Laat dit altijd medisch beoordelen.

Veelgestelde vragen over de perimenopauze test

Hoe weet ik zeker of ik in de perimenopauze zit?

Er bestaat geen eenvoudige online test die dat met zekerheid kan bepalen. Vanaf ongeveer 45 jaar kijkt een arts vooral naar je leeftijd, veranderingen in je menstruatiepatroon en typische overgangsklachten.[1,2]

Hoeveel klachten moet je hebben om in de perimenopauze te zijn?

Daar bestaat geen minimumaantal voor. Eén kenmerkende verandering kan relevanter zijn dan meerdere aspecifieke klachten zoals vermoeidheid of slecht slapen.

Kan de perimenopauze beginnen terwijl ik nog iedere maand ongesteld ben?

Ja. De eerste veranderingen kunnen ontstaan terwijl je nog menstrueert. Je cyclus kan pas later duidelijk onregelmatiger worden.

Is wakker worden om 3 uur ’s nachts typisch voor de perimenopauze?

Nee. Er bestaat geen specifiek tijdstip waarop wakker worden een kenmerk van de perimenopauze is. Nachtzweten kan je slaap verstoren, maar ook stress, alcohol, slaapapneu, stemming en andere oorzaken kunnen ervoor zorgen dat je 's nachts wakker wordt.

Is brain fog een overgangsklacht?

Concentratie- en geheugenklachten worden regelmatig gemeld tijdens de perimenopauze. Ze betekenen niet dat er sprake is van dementie en kunnen ook worden beïnvloed door slaap, stemming en stress.

Heb ik een FSH-test nodig?

Meestal niet als je 45 jaar of ouder bent en een typisch veranderd menstruatiepatroon en overgangsklachten hebt.[2] Bij jongere vrouwen of bij diagnostische twijfel kan gericht onderzoek wel passend zijn.

Samengevat

Deze perimenopauze test kan je helpen om veranderingen te herkennen, maar een score kan niet bepalen of je wel of niet in de overgang bent.

Vooral een veranderd menstruatiepatroon in combinatie met opvliegers of nachtzweten kan bij vrouwen rond de gebruikelijke overgangsleeftijd passen bij de perimenopauze. Andere klachten, zoals vermoeidheid, gewichtstoename, haarverlies of slecht slapen, zijn minder specifiek en kunnen ook een andere oorzaak hebben.

Heb je veel last van klachten of twijfel je aan de oorzaak? Bespreek ze dan met je huisarts.

Wil je jezelf verder verdiepen in deze levensfase? Bekijk dan het Hormonenhandboek voor 40+ vrouwen.

Medische disclaimer

De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.

Bronnen

1. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang. Actuele richtlijn, geraadpleegd op 15 september 2026.
2. National Institute for Health and Care Excellence. Menopause: identification and management. NICE guideline NG23. Actuele versie, geraadpleegd op 15 september 2026.
3. Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang en heb opvliegers, wat helpt? Laatst gewijzigd 3 september 2026. Geraadpleegd op 15 september 2026.