Monnikspeper en rhodiola bij premenstruele ongemakken

Misschien heb je weleens gehoord van monnikspeper of rhodiola. Deze planten worden al lange tijd gebruikt in kruidenpreparaten en komen tegenwoordig ook voor in voedingssupplementen voor vrouwen.

Maar wat doen deze kruiden eigenlijk? Kunnen ze iets betekenen rondom je menstruatie en hoe weet je of een supplement geschikt is voor jou?

Monnikspeper is vooral onderzocht bij premenstruele klachten, terwijl rhodiola traditioneel wordt gebruikt bij tijdelijke stressgerelateerde vermoeidheid. De wetenschappelijke onderbouwing verschilt per kruid en per bereiding. Bovendien is niet ieder kruidenpreparaat automatisch veilig of geschikt voor iedereen.

Ik neem je graag mee in wat we weten over deze twee planten en waar je op kunt letten wanneer je een kruidensupplement overweegt.

Wat zijn premenstruele ongemakken?

In de dagen voordat je ongesteld wordt, kun je verschillende lichamelijke en emotionele veranderingen ervaren.

Misschien voelen je borsten gevoeliger aan, slaap je minder goed of merk je dat je sneller geïrriteerd raakt.

Deze veranderingen kunnen samenhangen met de natuurlijke hormoonschommelingen tijdens je menstruatiecyclus. Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten.

Wil je weten welke veranderingen vaak voorkomen en wat je zelf kunt doen? Lees dan ons artikel over ongemakken voorafgaand aan je menstruatie.

Soms zijn premenstruele klachten zo ernstig dat ze het dagelijks functioneren duidelijk beïnvloeden. Dan kan er sprake zijn van het premenstrueel syndroom (PMS).

Wat is monnikspeper?

Monnikspeper, ook bekend als Vitex agnus-castus, is een plant die oorspronkelijk voorkomt in delen van het Middellandse Zeegebied en Azië.

De plant wordt ook wel kuisboom genoemd. Vooral de vruchten worden gebruikt in kruidenpreparaten.

Monnikspeper kent een lange geschiedenis van traditioneel gebruik bij klachten rondom de menstruatie.

Tegenwoordig is het kruid verkrijgbaar in verschillende vormen, zoals capsules, tabletten en gestandaardiseerde extracten.

Wat doet monnikspeper in je lichaam?

De precieze werking van monnikspeper is nog niet volledig bekend.

Laboratoriumonderzoek suggereert dat bepaalde stoffen uit de plant invloed kunnen hebben op processen waarbij dopamine en het hormoon prolactine betrokken zijn.

Prolactine wordt aangemaakt door de hypofyse, een hormoonproducerende klier in de hersenen.

Er wordt onderzocht of deze processen een rol spelen bij bepaalde premenstruele klachten.

Dat betekent niet dat monnikspeper je hormonen automatisch in balans brengt of dat het bij iedere vrouw dezelfde werking heeft.[1]

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over monnikspeper?

Monnikspeper is onderzocht bij vrouwen met het premenstrueel syndroom.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft geconcludeerd dat één specifiek droog extract van monnikspeper als kruidengeneesmiddel kan worden gebruikt bij PMS, op basis van wetenschappelijk onderbouwd medicinaal gebruik.

Voor andere bereidingen is de onderbouwing beperkter en vooral gebaseerd op traditioneel gebruik.[1]

Dat onderscheid is belangrijk.

Onderzoek naar een specifiek kruidenextract bewijst niet automatisch dat ieder supplement met dezelfde plant hetzelfde effect heeft.

De samenstelling, dosering en bereidingswijze kunnen namelijk verschillen.

Ook is monnikspeper geen algemeen bewezen oplossing voor een onregelmatige menstruatiecyclus of een vermeende hormonale disbalans.

Wat is rhodiola?

Rhodiola rosea, ook wel rozenwortel genoemd, is een plant die groeit in koude gebieden van Europa en Azië.

De wortel en wortelstok worden traditioneel gebruikt in kruidenpreparaten.

Rhodiola wordt vaak een adaptogeen genoemd. Dit is een verzamelterm voor planten waarvan wordt verondersteld dat ze het lichaam helpen omgaan met stress.

De term adaptogeen is op zichzelf echter geen bewijs dat een kruid een bepaald gezondheidseffect heeft.

Wat doet rhodiola?

Rhodiola is vooral onderzocht vanwege mogelijke effecten op stressgerelateerde vermoeidheid en een gevoel van zwakte.

Het Europees Geneesmiddelenbureau beschrijft traditioneel gebruik van bepaalde rhodiolabereidingen bij tijdelijke stressklachten.

De beschikbare klinische onderzoeken zijn echter beperkt en hebben verschillende methodologische tekortkomingen. Daarom baseert het EMA deze toepassing vooral op langdurig traditioneel gebruik.[2]

Helpt rhodiola bij premenstruele ongemakken?

Sommige vrouwen ervaren meer spanning of vermoeidheid rondom hun menstruatie.

Het is daarom begrijpelijk dat ze zich afvragen of rhodiola hierbij kan helpen.

Toch is er onvoldoende overtuigend wetenschappelijk bewijs dat rhodiola specifiek premenstruele klachten vermindert.

Ook is niet goed aangetoond dat rhodiola bij vrouwen rondom de menstruatie de slaap verbetert of stemmingswisselingen voorkomt.

Wil je meer lezen over de invloed van spanning op je dagelijks welzijn? Bekijk dan ons artikel over minder stress en meer ontspanning.

Wat is het verschil tussen monnikspeper en rhodiola?

Hoewel beide planten voorkomen in kruidensupplementen, zijn ze niet hetzelfde.

Het is dus niet mogelijk om te stellen dat het ene kruid voor iedere vrouw beter is dan het andere.

Bovendien gaat het bij bestaande onderzoeken vaak om specifieke extracten die niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn met de ingrediënten in commerciële voedingssupplementen.

Kun je monnikspeper en rhodiola combineren?

Er bestaan voedingssupplementen waarin beide planten zijn gecombineerd.

Dat betekent niet automatisch dat de combinatie beter werkt dan de afzonderlijke ingrediënten.

Er is onvoldoende overtuigend klinisch bewijs dat een combinatie van monnikspeper en rhodiola premenstruele klachten beter vermindert.

Ook is de veiligheid van een combinatie niet automatisch vastgesteld wanneer afzonderlijke ingrediënten al langer worden gebruikt.

Bij het beoordelen van een supplement is het daarom belangrijk om niet alleen naar de afzonderlijke kruiden te kijken, maar naar de volledige samenstelling.

Een product kan immers ook andere ingrediënten bevatten die bijwerkingen of wisselwerkingen met medicijnen kunnen veroorzaken.

Waar moet je op letten bij kruidensupplementen?

Overweeg je een voedingssupplement met monnikspeper, rhodiola of andere kruiden?

Dan is het verstandig om eerst te controleren wat je precies gebruikt.

1. Bekijk de volledige ingrediëntenlijst

Een kruidenpreparaat kan meerdere plantenextracten en andere werkzame stoffen bevatten.

Controleer daarom niet alleen de naam op de voorkant van de verpakking.

Kijk ook welke aanvullende ingrediënten zijn toegevoegd en in welke hoeveelheden.

2. Controleer het soort extract

Twee supplementen met dezelfde plant kunnen toch verschillend zijn samengesteld.

De gebruikte plantdelen, extractiemethode en concentratie van bepaalde stoffen kunnen verschillen.

Dat is vooral belangrijk wanneer je informatie leest over wetenschappelijk onderzoek.

Een onderzoeksresultaat met één specifiek extract geldt niet automatisch voor alle andere bereidingen.

3. Houd rekening met medicijnen

Kruiden kunnen invloed hebben op de werking van medicijnen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde hormonale behandelingen en medicijnen die betrokken zijn bij processen in de hersenen.

Gebruik je medicijnen, heb je een medische aandoening of twijfel je of een kruid geschikt is? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.

4. Wees voorzichtig bij zwangerschap en borstvoeding

Van veel kruidenpreparaten is onvoldoende bekend over de veiligheid tijdens de zwangerschap en borstvoeding.

Gebruik ze daarom niet zomaar tijdens deze perioden.

Ook wanneer je een kinderwens hebt, is het verstandig om gebruik vooraf met een zorgverlener te bespreken.

5. Verwacht geen gegarandeerd resultaat

Dat een ingrediënt plantaardig is of al eeuwen wordt gebruikt, betekent niet automatisch dat het werkzaam is.

Ook kunnen supplementen bijwerkingen geven.

Een voedingssupplement is bovendien geen vervanging voor een gevarieerd voedingspatroon of medische behandeling.[3]

Hoe zit het met gezondheidsclaims bij kruiden?

Op verpakkingen en webshops kom je regelmatig uitspraken tegen zoals 'ondersteunt de menstruatiecyclus' of 'helpt bij een prikkelbaar gevoel'.

Voor kruiden bestaan verschillende gezondheidsclaims waarvan de beoordeling door de Europese Unie nog loopt. Dit worden ook wel on-hold claims genoemd.

Dat een claim onder bepaalde voorwaarden voorlopig gebruikt mag worden, betekent niet dat de werking wetenschappelijk definitief is aangetoond.

Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een wettelijk toegestane formulering en de sterkte van het wetenschappelijke bewijs.

Ook mag een voedingssupplement niet worden gepresenteerd als een geneesmiddel dat een aandoening voorkomt, behandelt of geneest.[4]

Pre Menstrual Support van Viv Support

Bij Viv Support vinden we het belangrijk dat je weet wat er in een voedingssupplement zit en welke aandachtspunten er zijn.

Pre Menstrual Support is een voedingssupplement met onder andere:

• Monnikspeper (Vitex agnus-castus).
• Rhodiola (Rhodiola rosea).
• 5-HTP (5-hydroxytryptofaan).

5-HTP is een stof die betrokken is bij de aanmaak van serotonine in het lichaam.

Let op: 5-HTP kan wisselwerkingen hebben met antidepressiva en andere medicijnen die de serotoninehuishouding beïnvloeden. Zonder medische begeleiding combineren kan ernstige bijwerkingen veroorzaken, waaronder het serotoninesyndroom.[5]

Gebruik Pre Menstrual Support niet tijdens zwangerschap of borstvoeding. Overleg bij een kinderwens, medische aandoening of medicijngebruik eerst met je huisarts of apotheker.

Er is niet aangetoond dat deze specifieke combinatie PMS of andere premenstruele klachten behandelt.

Wil je weten wat er precies in de formule zit? Bekijk dan de samenstelling van Pre Menstrual Support.

Twijfel je welk product welke ingrediënten bevat? Lees dan ook ons artikel over het verschil tussen Female Cycle Support en Pre Menstrual Support.

Wanneer zijn kruiden niet voldoende?

Soms zijn premenstruele klachten zo ernstig dat ze invloed hebben op je werk, relaties of dagelijkse activiteiten.

Dan is het belangrijk om niet alleen te zoeken naar voedingssupplementen of leefstijladviezen.

Bij het premenstrueel syndroom (PMS) zijn verschillende medische behandelingen mogelijk.

Afhankelijk van je klachten kan een huisarts bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie, bepaalde vormen van hormonale anticonceptie of medicijnen bespreken.[6]

Wil je weten wanneer er sprake kan zijn van PMS en welke behandelingen beschikbaar zijn? Lees dan ons uitgebreide artikel over PMS-klachten, herkenning en behandeling.

Veelgestelde vragen over monnikspeper en rhodiola

Is monnikspeper hetzelfde als rhodiola?

Nee. Het zijn twee verschillende planten met verschillende traditionele toepassingen. Monnikspeper is vooral onderzocht bij premenstruele klachten, terwijl rhodiola vooral is onderzocht bij stressgerelateerde vermoeidheid.

Brengt monnikspeper je hormonen in balans?

Er is onvoldoende wetenschappelijk bewijs om te stellen dat monnikspeper bij iedere vrouw de hormonen in balans brengt. De precieze werking is niet volledig bekend en resultaten uit onderzoek gelden voor specifieke bereidingen.

Kun je monnikspeper gebruiken als je de pil slikt?

Er is onvoldoende informatie om te stellen dat iedere combinatie van monnikspeper en hormonale anticonceptie zonder risico is. Gebruik je de pil of een andere hormonale behandeling? Bespreek gebruik dan eerst met je huisarts of apotheker.

Helpt rhodiola tegen stemmingswisselingen voor je menstruatie?

Er is onvoldoende overtuigend bewijs dat rhodiola specifiek premenstruele stemmingswisselingen vermindert. Het onderzoek naar rhodiola richt zich vooral op tijdelijke stressgerelateerde klachten.

Zijn natuurlijke kruidensupplementen altijd veilig?

Nee. Ook plantaardige ingrediënten kunnen bijwerkingen veroorzaken of wisselwerkingen hebben met medicijnen. Controleer daarom altijd de samenstelling en volg het gebruiksadvies op de verpakking.

Tot slot: kies bewust voor natuurlijke ondersteuning

Monnikspeper en rhodiola zijn interessante planten met een lange geschiedenis van traditioneel gebruik.

Maar niet ieder traditioneel gebruikt kruid heeft een bewezen werking bij premenstruele ongemakken.

Daarom is het belangrijk om te kijken naar de wetenschappelijke onderbouwing, de samenstelling van een supplement en mogelijke risico's.

Wil je een kruidensupplement gebruiken? Maak dan een bewuste keuze en laat je bij twijfel adviseren door een gekwalificeerde zorgverlener.

Bij Viv Support helpen we je graag met betrouwbare informatie, zodat je zelf kunt bepalen welke keuzes passen bij jouw gezondheid en persoonlijke situatie.

Medische disclaimer

De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.

Bronnen

[1] European Medicines Agency (EMA). Agni casti fructus: herbal medicinal product.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/agni-casti-fructus

[2] European Medicines Agency (EMA). Rhodiolae roseae rhizoma et radix: herbal medicinal product.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/rhodiolae-roseae-rhizoma-et-radix

[3] Voedingscentrum. Kruidenpreparaten.
https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx

[4] Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Regels over claims bij levensmiddelen.
https://www.nvwa.nl/onderwerpen/voedselveiligheid/voedingsclaims-en-gezondheidsclaims/regels-over-claims-bij-levensmiddelen

[5] Memorial Sloan Kettering Cancer Center. 5-HTP: benefits, side effects and interactions.
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/5-htp-01

[6] Thuisarts. Ik heb het premenstrueel syndroom. Laatst gewijzigd: 1 oktober 2026.
https://www.thuisarts.nl/premenstrueel-syndroom/ik-heb-premenstrueel-syndroom

Bronnen geraadpleegd op 7 oktober 2026.