.svg?v=133333626955077491221771076156){kind=small}
Welke anticonceptie past het beste bij jou? De pil is waarschijnlijk de bekendste vorm, maar er zijn veel meer mogelijkheden. Denk aan een hormoonspiraal, koperspiraal, minipil, hormoonstaafje, prikpil, vaginale ring, anticonceptiepleister, condoom en natuurlijke methoden.
Iedere anticonceptiemethode heeft voor- en nadelen. Wat bij jou past, hangt onder andere af van hoe belangrijk je betrouwbaarheid vindt, of je hormonen wilt gebruiken, hoe je menstruaties zijn en of je iedere dag aan anticonceptie wilt denken.[1]
In dit artikel zetten we de belangrijkste soorten anticonceptie naast elkaar. Ook leggen we uit wat er kan gebeuren wanneer je stopt met de pil.
Wat is anticonceptie?
Anticonceptie is een verzamelnaam voor methoden waarmee je een zwangerschap probeert te voorkomen.
Er bestaan anticonceptiemethoden met hormonen en zonder hormonen.
Voorbeelden met hormonen zijn:
- combinatiepil;
- minipil;
- hormoonspiraal;
- hormoonstaafje;
- prikpil;
- vaginale ring;
- anticonceptiepleister.
Voorbeelden zonder hormonen zijn:
- koperspiraal;
- condoom;
- natuurlijke of vruchtbaarheidsbewuste methoden.
Niet iedere methode beschermt even goed tegen zwangerschap. Ook beschermen de meeste anticonceptiemethoden niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's). Een condoom helpt daar wel tegen.[1]
Welke anticonceptie past bij jou?
Er bestaat niet één anticonceptiemethode die voor iedereen de beste keuze is.
Je kunt bij je keuze bijvoorbeeld kijken naar:
- hoe betrouwbaar je anticonceptie wilt;
- of je wel of geen hormonen wilt gebruiken;
- of je dagelijks aan anticonceptie wilt denken;
- hoe je menstruaties normaal gesproken zijn;
- of je veel bloedverlies of menstruatiepijn hebt;
- mogelijke bijwerkingen en gezondheidsrisico's;
- hoe snel je na het stoppen zwanger zou willen kunnen worden.
Je huisarts kan je helpen deze factoren tegen elkaar af te wegen.
De combinatiepil
De combinatiepil bevat een oestrogeen en een progestageen. Deze hormonen remmen onder andere de eisprong en maken het moeilijker voor zaadcellen om door het slijm van de baarmoedermond te komen.
Bij correct gebruik beschermt de pil zeer goed tegen zwangerschap.[2]
Bij het klassieke schema slik je meestal 21 dagen pillen, gevolgd door een stopweek. De bloeding die tijdens deze stopweek ontstaat is geen natuurlijke menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding.
Je kunt de combinatiepil ook langer doorslikken of de stopweek overslaan. Bespreek met je huisarts of apotheker welk schema bij jou past.
Voordelen van de pil
De combinatiepil heeft verschillende praktische voordelen:
- bij correct gebruik is de kans op zwangerschap klein;
- je weet meestal wanneer je een bloeding krijgt;
- je kunt een bloeding vaak uitstellen;
- menstruatiepijn en sommige andere menstruatiegerelateerde klachten kunnen verminderen.[2,3]
Nadelen en bijwerkingen van de pil
Bij de start van de pil kunnen bijwerkingen optreden. Sommige vrouwen melden bijvoorbeeld hoofdpijn, stemmingsveranderingen, misselijkheid, duizeligheid of gevoelige borsten. Tussentijds bloedverlies komt vooral tijdens de eerste maanden voor.[3]
Niet iedereen krijgt bijwerkingen en ervaringen verschillen per persoon.
Voor de combinatiepil is daarnaast een kleine verhoging van het risico op trombose bekend. Daarom wordt voordat de pil wordt voorgeschreven gekeken naar persoonlijke risicofactoren.[2,3]
Heb je bijwerkingen die na enkele maanden niet verdwijnen of waar je veel last van hebt? Bespreek ze dan met je huisarts. Een andere pil of anticonceptiemethode kan soms beter passen.
De pil en menstruatieklachten
De pil wordt niet alleen gebruikt om zwangerschap te voorkomen. Hormonale anticonceptie kan ook worden voorgeschreven bij bijvoorbeeld hevige of pijnlijke menstruaties en bepaalde cyclusgerelateerde klachten.
Dat is niet hetzelfde als het ‘herstellen van je hormoonbalans’. De hormonen in anticonceptie veranderen of onderdrukken bepaalde onderdelen van de natuurlijke menstruatiecyclus.
Dat kan juist een gewenst effect zijn wanneer je veel last hebt van menstruatiegerelateerde klachten.
Heb je vooral klachten rond je menstruatie? Lees dan ook meer over menstruatieklachten en mogelijke oorzaken en PMS-klachten.
De minipil
Naast de combinatiepil bestaat de minipil. Deze bevat alleen een progestageen en geen oestrogeen.
De minipil kan bijvoorbeeld een optie zijn wanneer je geen combinatiepil wilt of wanneer oestrogeen voor jou minder geschikt is.
Je kunt tijdens het gebruik van de minipil onregelmatig bloedverlies krijgen. Bij sommige vrouwen blijft de menstruatie uiteindelijk helemaal weg.[2]
Welke pil geschikt is, hangt af van je persoonlijke situatie. Bespreek dit met je huisarts.
Hormoonspiraal als anticonceptie
Een hormoonspiraal is een klein kunststof spiraaltje dat in de baarmoeder wordt geplaatst. Het geeft lokaal een kleine hoeveelheid progestageen af.
Een hormoonspiraal beschermt zeer goed tegen zwangerschap en werkt meerdere jaren. Hoe lang precies hangt af van het type spiraal.[1]
Voordelen van een hormoonspiraal
Een hormoonspiraal heeft onder andere deze voordelen:
- je hoeft niet iedere dag aan anticonceptie te denken;
- het beschermt meerdere jaren tegen zwangerschap;
- bloedverlies tijdens de menstruatie wordt vaak minder;
- bij sommige vrouwen blijft de menstruatie uiteindelijk weg.
Na verwijdering kun je in principe snel weer vruchtbaar zijn.
Nadelen van een hormoonspiraal
Vooral tijdens de eerste maanden kun je onregelmatig bloedverlies hebben.
Mogelijke bijwerkingen zijn onder andere hoofdpijn, gevoelige borsten, puistjes, haaruitval, lichte somberheid en meer vaginale afscheiding. Deze klachten verdwijnen bij veel vrouwen binnen enkele maanden.[4]
Daarnaast kan het plaatsen van een spiraal pijnlijk zijn. Er bestaat een kleine kans dat het spiraaltje wordt uitgestoten of bij het plaatsen door de baarmoederwand gaat.[4]
Koperspiraal: anticonceptie zonder hormonen
Wil je betrouwbare anticonceptie zonder hormonen? Dan is een koperspiraal een mogelijkheid.
Een koperspiraal bevat geen hormonen en kan afhankelijk van het type 5 of 10 jaar blijven zitten. Van de 1.000 vrouwen die een koperspiraal gebruiken, worden er volgens Thuisarts minder dan 5 per jaar zwanger.[5]
Je eigen ovulatie en menstruatiecyclus blijven bij een koperspiraal bestaan.
Voordelen van een koperspiraal
- bevat geen hormonen;
- beschermt zeer goed tegen zwangerschap;
- je hoeft meerdere jaren niet aan anticonceptie te denken;
- na verwijdering kun je direct weer zwanger worden.[5]
Een koperspiraal kan daarnaast worden gebruikt als noodanticonceptie wanneer deze op tijd na onbeschermde seks wordt geplaatst.[5]
Nadelen van een koperspiraal
Een belangrijk nadeel is dat je menstruaties vooral tijdens de eerste maanden langer, heviger of pijnlijker kunnen worden.[5]
Heb je van jezelf al veel bloedverlies of veel menstruatiepijn? Dan kan een andere anticonceptiemethode geschikter zijn.
Hormoonstaafje
Een hormoonstaafje is een klein staafje dat onder de huid van je bovenarm wordt geplaatst. Het geeft een progestageen af en beschermt meerdere jaren tegen zwangerschap.
Je hoeft hierdoor niet dagelijks aan anticonceptie te denken.
Een belangrijk nadeel is dat je bloedingspatroon onvoorspelbaar kan worden. Sommige vrouwen krijgen minder of geen bloedingen, terwijl anderen juist regelmatig tussentijds bloedverlies hebben.
Prikpil
De prikpil bevat een progestageen en wordt periodiek toegediend.
Een voordeel is dat je niet dagelijks aan anticonceptie hoeft te denken. Een nadeel is dat het na stoppen langer kan duren voordat je menstruatie en vruchtbaarheid weer terugkeren. Bij de prikpil kan het volgens Thuisarts 6 tot 12 maanden duren voordat de menstruatie weer regelmatig wordt.[6]
Daarom is de prikpil niet voor iedereen de meest praktische keuze wanneer je op relatief korte termijn zwanger wilt worden.
Anticonceptiering en anticonceptiepleister
De vaginale ring en anticonceptiepleister bevatten, net als de combinatiepil, een combinatie van oestrogeen en progestageen.
Het verschil zit vooral in de manier waarop je de hormonen gebruikt.
Bij een vaginale ring plaats je zelf een flexibele ring in de vagina. De anticonceptiepleister plak je op je huid en vervang je volgens een vast schema.
Ze kunnen interessant zijn wanneer je wel gecombineerde hormonale anticonceptie wilt, maar liever niet iedere dag een pil slikt.
Condoom
Een condoom bevat geen hormonen en wordt alleen tijdens seks gebruikt.
Het belangrijke verschil met vrijwel alle andere anticonceptiemethoden is dat een condoom niet alleen helpt zwangerschap te voorkomen, maar ook bescherming biedt tegen soa's.
Bij een nieuwe seksuele partner is het daarom verstandig om een condoom te gebruiken, ook wanneer je daarnaast een andere vorm van anticonceptie gebruikt.[1]
Natuurlijke anticonceptie en vruchtbare dagen bepalen
Sommige vrouwen willen liever geen hormonen of spiraal gebruiken en kiezen voor een natuurlijke methode. Hierbij probeer je de vruchtbare dagen van de menstruatiecyclus te herkennen.
Dat kan bijvoorbeeld door je lichaamstemperatuur en veranderingen in cervixslijm te volgen.
Er bestaan ook apparaten en apps die hierbij helpen.
Het is belangrijk om te weten dat vruchtbaarheidsbewuste methoden minder betrouwbaar zijn dan bijvoorbeeld een pil of spiraal. Zelfs wanneer deze methoden heel precies worden uitgevoerd, is er een grotere kans op zwangerschap.[7]
Temperatuur alleen kan bovendien niet vooraf met zekerheid aangeven wanneer de eisprong gaat plaatsvinden.
Wil je absoluut niet zwanger worden? Bespreek dan met je huisarts welke betrouwbaardere anticonceptiemethoden bij je passen.
Stoppen met de pil: wat gebeurt er?
Wanneer je stopt met de pil, stopt ook de aanvoer van de hormonen uit de anticonceptie.
Je eigen menstruatiecyclus kan daarna weer op gang komen. Bij veel vrouwen gebeurt dit snel, maar het kan ook enige tijd duren voordat de menstruatie weer regelmatig is. Volgens Thuisarts kan de menstruatie na stoppen met de pil tijdelijk wegblijven en komt deze meestal binnen een half jaar terug.[6]
Klachten die door de pil werden onderdrukt, zoals acne, hevige menstruaties of menstruatiepijn, kunnen na het stoppen opnieuw zichtbaar worden.
Dat betekent niet automatisch dat je lichaam moet ‘ontgiften’ van de pil.
Er is geen medisch erkende ‘pil-detox’ nodig om synthetische hormonen uit je lichaam te verwijderen.
Wil je stoppen met de pil? Lees dan ook ons uitgebreide artikel over stoppen met de pil.
Wat is ontpillen?
De term ‘ontpillen’ wordt vaak gebruikt voor de periode nadat iemand stopt met de anticonceptiepil.
Het is geen officiële medische diagnose.
Na het stoppen kan je natuurlijke cyclus weer zichtbaar worden. Daardoor kunnen ook klachten terugkomen die je vóór het gebruik van de pil al had.
Denk bijvoorbeeld aan:
- acne;
- onregelmatige menstruaties;
- heviger bloedverlies;
- menstruatiepijn;
- PMS-achtige klachten.
Dat betekent niet automatisch dat deze klachten worden veroorzaakt door een ‘hormonale disbalans’ als gevolg van de pil. Er kunnen verschillende oorzaken zijn.
Blijft je menstruatie langere tijd uit of heb je ernstige klachten? Bespreek dit dan met je huisarts.
Anticonceptie en hormonale balans
Bij het kiezen van anticonceptie wordt regelmatig gesproken over wat ‘goed voor je hormoonbalans’ zou zijn.
Medisch gezien is hormoonbalans geen duidelijk gedefinieerde diagnose.
Hormonale anticonceptie beïnvloedt bewust je hormoonhuishouding om zwangerschap te voorkomen. Bij sommige methoden wordt de eisprong onderdrukt. Bij andere methoden is dat niet altijd het geval.
Dat betekent niet automatisch dat anticonceptie slecht is voor je hormonen.
Andersom betekent anticonceptie zonder hormonen ook niet automatisch dat die methode voor iedere vrouw gezonder of geschikter is.
Welke keuze het beste bij jou past, hangt af van je gezondheid, voorkeuren en persoonlijke situatie.
Welke anticonceptie is het meest betrouwbaar?
De betrouwbaarheid verschilt per methode én hangt bij sommige methoden sterk af van hoe zorgvuldig je ze gebruikt.
Een spiraal of hormoonstaafje heeft als praktisch voordeel dat je niet dagelijks aan anticonceptie hoeft te denken. Bij de pil speelt correct gebruik een grotere rol.
Natuurlijke methoden beschermen minder goed tegen zwangerschap dan veel andere anticonceptiemethoden.[1,7]
Bespreek met je huisarts hoe belangrijk maximale betrouwbaarheid voor jou is en welke methode daarbij past.
Wanneer contact opnemen met de huisarts?
Neem contact op met je huisarts als je hulp wilt bij het kiezen van anticonceptie of als je veel last hebt van bijwerkingen.
Bespreek je anticonceptie ook met een arts wanneer je gezondheidsproblemen hebt of medicijnen gebruikt die invloed kunnen hebben op welke methode voor jou geschikt is.
Heb je een spiraal en krijg je na plaatsing hevige buikpijn, veel bloedverlies of koorts? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts.[4,5]
Ben je gestopt met de pil en blijft je menstruatie langere tijd weg, of krijg je andere klachten waarover je je zorgen maakt? Bespreek dit dan eveneens met je huisarts.
Veelgestelde vragen over anticonceptie
Wat is de beste anticonceptie?
Er bestaat geen anticonceptiemethode die voor iedereen de beste is. De keuze hangt onder andere af van betrouwbaarheid, je gezondheid, je menstruatie, mogelijke bijwerkingen en of je hormonen wilt gebruiken.
Welke anticonceptie bevat geen hormonen?
De bekendste anticonceptiemethoden zonder hormonen zijn het koperspiraaltje en condooms. Ook vruchtbaarheidsbewuste methoden gebruiken geen hormonen, maar deze zijn minder betrouwbaar om zwangerschap te voorkomen.[7]
Word je ongesteld als je de pil gebruikt?
De bloeding tijdens de klassieke stopweek van de combinatiepil is een onttrekkingsbloeding en geen natuurlijke menstruatie. De pil onderdrukt normaal gesproken de eisprong.
Wat gebeurt er als je stopt met de pil?
Na het stoppen kan je eigen menstruatiecyclus weer op gang komen. Dit kan snel gebeuren, maar soms duurt het enkele maanden voordat je menstruatie weer regelmatig is.[6]
Moet je ontgiften na het stoppen met de pil?
Nee. Er is geen medische noodzaak om een detox te volgen om hormonen uit de anticonceptiepil uit je lichaam te verwijderen. Wel kan je menstruatiecyclus tijd nodig hebben om weer regelmatig te worden.
Welke anticonceptie is geschikt vanaf je 40e?
Ook na je 40e zijn verschillende anticonceptiemethoden mogelijk. Welke methode geschikt is, hangt onder andere af van je gezondheid en risicofactoren. Omdat bijvoorbeeld het risico op hart- en vaatziekten en trombose met de leeftijd kan veranderen, is het verstandig om je anticonceptiekeuze met je huisarts te bespreken.
Conclusie: kies anticonceptie die bij jouw situatie past
De pil, een hormoonspiraal, koperspiraal, minipil, hormoonstaafje, prikpil, ring, pleister en condooms hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen.
Er bestaat daarom geen anticonceptiemethode die voor iedere vrouw automatisch de beste of ‘meest hormoonvriendelijke’ keuze is.
Kijk naar wat jij belangrijk vindt: betrouwbaarheid, wel of geen hormonen, je menstruatiepatroon, gebruiksgemak, mogelijke bijwerkingen en eventuele kinderwens.
Je huisarts kan je helpen om de mogelijkheden naast elkaar te zetten en een keuze te maken die past bij jouw gezondheid en voorkeuren.
Medische disclaimer
De medische informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies, een diagnose of behandeling. Gebruik de informatie niet om zelf een medische aandoening vast te stellen of een behandeling te starten, te wijzigen of te stoppen. Neem bij klachten, vragen over medicatie of supplementen, of zorgen over je gezondheid contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik wil niet zwanger worden. Welk voorbehoedmiddel kan ik kiezen? Geraadpleegd oktober 2026.
- Thuisarts.nl. Ik wil de pil gaan slikken. Kies ik de gewone pil of de minipil? Geraadpleegd oktober 2026.
- NHS. Side effects and risks of the combined pill. Laatst beoordeeld februari 2024.
- Thuisarts.nl. Ik kies voor een hormoonspiraaltje. Laatst gewijzigd augustus 2026.
- Thuisarts.nl. Ik kies voor een koperspiraaltje. Laatst gewijzigd augustus 2026.
- Thuisarts.nl. Ik word al een paar maanden niet ongesteld. Geraadpleegd oktober 2026.
- Thuisarts.nl. Ik denk na over een natuurlijke methode om niet zwanger te worden. Geraadpleegd oktober 2026.
