.svg?v=133333626955077491221771076156){kind=small}
Dit is een informatiepagina. Viv Support heeft geen producten die bestemd zijn voor deze indicatie/toepassing.
De meeste vrouwen merken rond hun veertigste of vijftigste dat hun lichaam verandert. Misschien word je onregelmatig ongesteld, krijg je opvliegers of voel je je emotioneler dan normaal. Je vraagt je af: ben ik in de overgang? Of specifieker nog: wanneer begint de menopauze eigenlijk?
Het is een vraag die bij veel vrouwen leeft, en niet voor niets. De overgang is een ingrijpende levensfase waarin hormonale veranderingen invloed hebben op je lichaam, stemming en welzijn. Gelukkig hoeft het geen raadsel te zijn. In deze pagina leggen we helder uit wat je kunt verwachten, op welke leeftijd de overgang meestal begint en hoe je de signalen herkent. Zodat jij goed voorbereid en met vertrouwen deze fase tegemoet gaat.
Overgang of menopauze: wat is het verschil?
Veel mensen gebruiken de termen ‘overgang’ en ‘menopauze’ door elkaar, maar ze betekenen niet hetzelfde. De menopauze is het moment waarop je laatste menstruatie plaatsvindt. Je weet pas achteraf zeker dat dit je menopauze was, namelijk wanneer je 12 maanden geen menstruatie hebt gehad.
De overgang (of perimenopauze) is de periode rondom de menopauze. Die kan al jaren vóór je laatste menstruatie beginnen en duurt soms nog jaren daarna. De overgang bestaat dus uit verschillende fases, waaronder ook de postmenopauze. Omdat het proces niet in standaard stappen verloopt, en van vrouw tot vrouw verschilt, worden termen door verschillende specialisten op iets andere wijze geïnterpreteerd. Wees altijd duidelijk naar specialisten over jouw situatie en durf vragen te stellen als er iets niet duidelijk is.
Wanneer begint de overgang?
De meeste vrouwen komen ergens tussen hun 45e en 55e jaar in de overgang, ofwel perimenopauze of ook wel premenopauze genoemd. De gemiddelde leeftijd waarop de menopauze plaatsvindt is ongeveer 51 jaar. Toch zijn er grote verschillen: sommige vrouwen komen al vroeg in de overgang (vóór hun 40e), terwijl anderen pas na hun 55e hun laatste menstruatie hebben.
De overgang begint meestal met subtiele veranderingen in je menstruatiecyclus. Je wordt onregelmatiger ongesteld, de hoeveelheid bloedverlies verandert of je menstruaties blijven ineens een paar maanden weg. Andere eerste tekenen van de overgang kunnen zijn:
- Opvliegers of nachtelijk zweten
- Slaapproblemen
- Stemmingswisselingen
- Droogheid in de vagina
- Minder zin in seks
- Gevoelens van prikkelbaarheid of vermoeidheid
Dit zijn allemaal veelvoorkomende tekenen van de overgang. Je ervaart dit tijdens de overgang, wanneer de productie van vrouwelijke hormonen, vooral oestrogeen en progesteron, begint te schommelen en langzaam afneemt. Sommige vrouwen merken nauwelijks iets, terwijl anderen flinke overgangsklachten krijgen. Iedere vrouw is anders, en dat maakt het lastig om precies te zeggen wanneer de menopauze plaatsvindt.
Wat gebeurt er in je lichaam?
De overgang is het gevolg van een natuurlijk proces waarbij de eierstokken minder eicellen produceren en de aanmaak van hormonen verandert. Het hormoon oestrogeen speelt een grote rol in je menstruatiecyclus, je stemming, botgezondheid en vaginale slijmvliezen. Ook het follikel stimulerend hormoon (FSH) stijgt tijdens de overgang, als reactie op de daling van oestrogeen. Door deze hormonale veranderingen ontstaan er vaak lichamelijke en psychische klachten zoals opvliegers, vaginale droogheid, prikkelbaarheid of gewrichtsklachten.
Hoe weet je of je in de overgang bent?
Er bestaat geen directe test die exact kan bepalen of je al in de overgang zit. Een bloedtest kan wel inzicht geven in je FSH-waarde of oestrogeenspiegels, maar die kunnen per dag verschillen. Vaak kijkt een huisarts of therapeut daarom naar het geheel van je klachten, je leeftijd en je menstruatiepatroon. Ook de duur van het uitblijven van je menstruaties is een belangrijke graadmeter: ben je 12 maanden geen menstruatie meer geweest? Dan ben je officieel in de menopauze.
Wanneer is sprake van een vroege of vervroegde overgang?
Soms treedt de overgang eerder op dan gemiddeld. We spreken van een vervroegde overgang als je vóór je 40e levensjaar in de menopauze komt. Dit kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een auto-immuunziekte, genetische factoren of een behandeling zoals chemotherapie. Een vroege overgang kan emotioneel ingrijpend zijn, zeker als je nog een kinderwens hebt. Als je vragen hebt of onzekerheid voelt over jouw situatie, aarzel dan niet om contact op te nemen met een specialist .
De fases van de overgang
De overgang kent meerdere fases, elk met hun eigen kenmerken. Dit zijn de voornaamste drie fases:
- Premenopauze: De fase waarin progesteron als eerste al wat begint te dalen, maar je merkt hier meestal nog niets van. Of je krijgt wat vage klachten, als wat sneller prikkelbaar of minder lekker slapen.
- Perimenopauze: De fase voor de menopauze, waarin naast progesteron ook oestrogeen begint te dalen.. Deze dalingen van de vrouwenhormonen kan al jaren bezig zijnvóór je laatste menstruatie. In deze fase kun je flinke mentale en fysieke klachten ervaren, zoals opvliegers, nachtzweten, droge slijmvliezen en wisselende stemmingen.
- Menopauze: Het moment van je laatste menstruatie (dat moment weet je dus pas na een jaar niet meer ongesteld zijn).
- Postmenopauze: De periode ná de menopauze, waarin het lichaam zich aanpast aan een nieuw hormonaal evenwicht.
Tijdens de perimenopauze kunnen je klachten het hevigst zijn, maar ook na de menopauze kunnen verschijnselen als vaginale droogheid of botontkalking blijven bestaan.
Wat kun je doen tegen overgangsklachten?
Gelukkig zijn er manieren om overgangsklachten te verminderen of beter te hanteren. Een gezonde leefstijl, met voldoende beweging en een gebalanceerd dieet is altijd aan te bevelen, en rond de overgang is het zelfs cruciaal om symptomen van menopauze af te zwakken. Bekkenbodemspieren oefenen bij vaginale klachten kan voor veel vrouwen succesvol zijn.
Je kunt aan bio-identieke hormonen denken bij veel klachten. Bespreek dit met een arts die samen met jou kan bepalen of dit een optie is. Iedere vrouw heeft andere behoeften. Kijk altijd naar jouw unieke situatie. Kies daarom voor therapeuten die professionele begeleiding bieden, afgestemd op jouw lichaam en leven.
Veelgestelde vragen over wanneer menopauze
1. Wanneer weet ik zeker dat ik in de menopauze ben?
Je weet dat je in de menopauze bent als je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Dit moment kun je dus pas achteraf vaststellen. Voor vrouwen in de overgang is er geen duidelijk beginpunt of einde. Dit proces verloopt geleidelijk met symptomen die vaak ook kunnen lijken op klachten door bijvoorbeeld diabetes of blaasontstekingen. Dat maakt het soms lastig om de klachten duidelijk te kunnen onderscheiden van andere aandoeningen.
2. Kan ik nog zwanger worden tijdens de perimenopauze?
Ja, zolang je nog menstrueert (ook al is het onregelmatig), ben je in principe nog vruchtbaar. Gebruik dus anticonceptie als je zwangerschap wilt voorkomen. Pijn bij het vrijen kan al merkbaar zijn voordat je officieel in de overgang bent.
3. Hoe lang duurt de overgang gemiddeld?
De overgang kan van enkele maanden tot 4 à 10 jaar duren, afhankelijk van je lichaam en levensstijl. Bij sommige vrouwen zijn de klachten mild en kort, bij anderen intensiever en langduriger. Hoe lang de overgang duurt, verschilt per vrouw. Het is zeker mogelijk dat jij veel meer pijn en ongemak ervaart dan vrouwen in jouw omgeving. Of dat je er juist zonder noemenswaardige problemen doorheen gaat.
Lichamelijke veranderingen vinden gedurende je hele leven plaats, dat is normaal. Er zijn diverse symptomen die horen bij de overgang, zoals onregelmatig bloedverlies tussen 45 en 55 jaar. Maar bloedingen kunnen ook een andere oorzaak hebben. Neem daarom bij twijfel contact op met een huisarts om te bepalen waar jouw klachten vandaan komen. De overgang voorkomen is niet mogelijk en ook niet wenselijk, het is gewoon een fase van het leven van een vrouw. Met steun vanuit je omgeving en de juiste informatie kom je heel ver.
Wil je meer lezen over de (pre) menopauze en wat je kunt doen om je lichaam in deze fase te ondersteunen. Klik dan hier.
