Suppletie voor vrouwengezondheid ontwikkeld volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten

Pre Menopause Support heet nu (Peri) Menopause Support
We hebben de formule verder doorontwikkeld en verrijkt. Naast de vertrouwde zilverkaars, monnikspeper en rode klaver bevat (Peri) Menopause Support nu ook salie en saffraan. Salie ondersteunt het comfort tijdens de (peri)menopauze en helpt bij opvliegers en nachtelijk zweten.* Saffraan helpt te ontspannen en ondersteunt ook het libido.*
Vanaf ongeveer je 37ste verandert je hormonale cyclus en kan je ondersteuning gebruiken bij (peri)menopauzale verschijnselen¹, zoals opvliegers*, stemmingswisselingen*, prikkelbare gevoelens* en nachtelijk transpireren*.
- Vertrouwde basis: zilverkaars, monnikspeper en rode klaver
- Nieuw: salie, voor comfort bij opvliegers en nachtelijk zweten*
- Nieuw: saffraan, helpt te ontspannen en ondersteunt het libido*
- Ook te gebruiken tijdens de menopauze en postmenopauze
¹ Zilverkaars, monnikspeper, salie. *Evaluatie gezondheidsclaims is lopende.
Nieuwste producten
Onze belofte aan jou
Vrouwen zijn geen kleine mannen. Toch wordt er in de wereld van gezondheid en welzijn vaak nog uitgegaan van een algemene benadering. Daar wordt nog onvoldoende rekening gehouden met de verschillende levensfasen van vrouwen.
Bij Viv Support geloven we dat dit anders kan; jouw unieke biologie vraagt om een eigen benadering.
Meer dan 80% van de vrouwen herkent momenten van bijvoorbeeld vermoeidheid, stemmingswisselingen of uitdagingen rondom slaap. In Nederland alleen al gaat dit om miljoenen vrouwen. Wij geloven dat het belangrijk is om hier aandacht voor te hebben en het lichaam te ondersteunen waar mogelijk.
Deze signalen van het lichaam kunnen een uitnodiging zijn om extra aandacht te geven aan balans en welzijn. Viv Support ondersteunt een gezonde levensstijl met geavanceerde formules. Onze supplementen zijn ontwikkeld door orthomoleculaire experts en worden inmiddels door meer dan 200.000 vrouwen gebruikt.
Wij willen dat je je gehoord voelt en aandacht kunt geven aan je welzijn, zodat jij lekker in je vel kunt blijven zitten, vanaf je eerste menstruatie tot ver na de overgang.
Samen bouwen we aan een gezonde generatie vrouwen.
Formules samengesteld door orthomoleculair hormoonexperts
Ontwikkeld volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten
Speciaal voor vrouwen in elke levensfase
Hoogwaardige kwaliteit
Gevalideerd door experts
Hoe kunnen wij jou ondersteunen bij jouw gezondheidsdoelen?
Ontdek zorgvuldig samengestelde producten, ontwikkeld door ons team van hormoonexperts.
Geen idee waar je moet beginnen?
Weet je niet precies wat er bij jouw lichaam past? Met deze gratis adviestest ontdek je binnen 4-5 minuten welke producten perfect bij jou passen. Doe onze test en ontvang direct jouw persoonlijke advies. Start nu.
Ontdek jouw routine
Kies voor deze complete routine en bespaar direct op de losse verkoopprijs.
40+ Woman Box
Opvliegers, nachtzweten en wisselende stemmingen. De (peri)menopauze kan veel vragen van je lichaam. De 40+ Woman Box bestaat uit de (Peri) Menopause Support met zilverkaars, wat helpt bij deze overgangsverschijnselen*. De Pre Menstrual support ondersteunt je met monnikspeper bij prikkelbare gevoelens*. Speciaal ontwikkeld voor vrouwen in de (peri)menopauze. *Evaluatie gezondheidsclaims is lopende
-
Neem je capsulesNeem dagelijks 2 capsules (Peri) Menopause Support en 2 capsules Pre Menstrual Support bij een maaltijd.
-
Kies je momentNeem ze 's ochtends of 's avonds, kies het moment dat het beste bij jouw routine past.
-
Geef lichaam de tijdGebruik minimaal 2-3 maanden.
Slaap Bundel
Je nachtrust ondersteunen? Onze Sleep Support mondspray met passiebloem helpt je om gedurende de nacht lekker te slapen*. Overdag word je ondersteunt door de Liposomale Magnesium, welke bijdraagt aan de vermindering van vermoeidheid. *Evaluatie gezondheidsclaims is lopende
-
Neem de MagnesiumNeem dagelijks 2 capsules Liposomale Magnesium bij een maaltijd, met een glas water.
-
Spray voor het slapenGebruik de Sleep Support mondspray 15 minuten voor het slapengaan.
-
Geef je lichaam de tijdGebruik beide dagelijks minimaal 2-3 maanden.
Beauty Box
Echt schoonheid begint van binnenuit. De Beauty Box is jouw dagelijkse routine voor een stralende huid. Zink helpt je haren en nagels sterk en gezond te houden. Zo verzorg je je lichaam van binnenuit, zodat je er niet alleen goed uitziet maar je ook zo voelt. Voor vrouwen die investeren in zichzelf.
-
Neem dagelijks je capsulesNeem 2 Beauty Support capsules bij een maaltijd, met een glas water.
-
Mix je shakeMeng 1 maatschep door water, smoothie of yoghurt.
-
Geef je lichaam de tijdGebruik beide dagelijks minimaal 2-3 maanden.
Hoe begin je?
01. Doe de adviestest
Ontdek hoe je jouw lichaam kunt ondersteunen. In 4 minuten weet je precies waar jouw grootste hormonale aandachtspunten liggen en welke supplementen jou geschikt zijn.
02. Basissuppletie voor elke vrouw
Dagelijkse aanvulling voor de vrouw: Multi, Magnesium, Vitamine D3/K2 en Omega 3.
Allemaal liposomaal, met een 20x hogere opneembaarheid.
03. Support Formules
Ondersteuning gewenst voor je gemoed, (peri)menopauze, je nachtrust of gewicht? Onze support formules pakken jouw specifieke hormonale uitdagingen aan, precies waar jij nu behoefte aan hebt.
Meet the founder
Na jarenlang zelf hormonale veranderingen te hebben ervaren, verdiepte Vivian Reijs zich intensief in de werking van het vrouwenlichaam. De afgelopen 14 jaar specialiseerde zij zich in de complexe werking van het vrouwenlichaam via diverse studies, waaronder klinische psycho-neuro-immunologie (kPNI), orthomoleculaire voedingsleer en hormoontherapie.
Ze schreef meerdere bestsellers over hormonen, geeft lezingen, is oprichter van het Hormonenmagazine en heeft inmiddels duizenden vrouwen mogen helpen tijdens de verschillende hormonale fases die vrouwen ondergaan.
Ze ontdekte ook een belangrijk inzicht: in de wereld van gezondheid en welzijn wordt er vaak nog een ‘one-size-fits-all’ model gehanteerd, terwijl vrouwen biologisch wezenlijk anders zijn dan mannen en structureel worden ondervertegenwoordigd.
Omdat er weinig formules waren die specifiek zijn ontwikkeld met het vrouwenlichaam als uitgangspunt, ontwikkelde ze deze samen met een team van experts.
"Van de eerste maandelijkse ongemakken tot de (peri)menopauze: vrouwen hebben recht op doelgericht ondersteuning, ontwikkeld volgens de laatste wetenschappelijke inzichten.”
Het is mijn missie dat elke vrouw zich in elke fase van haar leven energiek en krachtig voelt.
Samen bouwen we aan een gezonde generatie vrouwen."
5 redenen waarom je Viv Support zou moeten uitproberen
Ontdek binnen 4 minuten welke producten perfect bij jou passen. Doe onze gratis adviestest en ontvang direct jouw persoonlijke advies.
Persoonlijk advies van onze hormoonexperts
Ons team van hormoontherapeuten en voedingsexperts staat voor je klaar met persoonlijk advies over jouw hormoongezondheid en leefstijl.
Meer leren over hormonen
Bio-identieke hormonen bij de overgang: wat zijn ze en wat moet je weten?
Dit is een informatiepagina over bio-identieke hormonen en de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support. Viv Support biedt geen menopauzale hormoontherapie aan. Bio-identieke hormonen zijn hormonen met dezelfde chemische structuur als hormonen die het lichaam zelf aanmaakt, zoals oestradiol en progesteron. Geregistreerde bio-identieke hormonen kunnen door een arts worden voorgeschreven als onderdeel van menopauzale hormoontherapie (MHT of HRT). Of hormoontherapie bij iemand past, hangt af van de persoonlijke gezondheidssituatie, wat iemand tijdens de overgang ervaart en de afweging die samen met een arts wordt gemaakt. Maar wat betekent bio-identiek eigenlijk? Zijn bio-identieke hormonen hetzelfde als natuurlijke hormonen? En wat is het verschil tussen geregistreerde en samengestelde hormonen? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit. Bio-identieke hormonen: veel over gesproken, maar ook vaak verkeerd begrepen Misschien heb je de term bio-identieke hormonen voorbij zien komen op sociale media, in podcasts of op websites over de overgang. Daar worden ze soms omschreven als een 'natuurlijk' alternatief voor andere vormen van hormoontherapie. Dat kan verwarrend zijn, want bio-identiek en natuurlijk betekenen niet hetzelfde. Bio-identieke hormonen zijn bovendien geen nieuwe ontdekking. Geregistreerde bio-identieke hormonen worden al langere tijd binnen de reguliere medische zorg gebruikt. In dit artikel lees je: wat bio-identieke hormonen zijn; wat bio-identiek precies betekent; welke hormonen tijdens de overgang een rol spelen; wat het verschil is tussen geregistreerde en samengestelde bio-identieke hormonen; welke aandachtspunten er zijn rondom MHT; wat je zelf kunt doen om aandacht te besteden aan je gezondheid tijdens de (peri)menopauze. Wat zijn bio-identieke hormonen? Bio-identieke hormonen hebben dezelfde chemische structuur als hormonen die het lichaam zelf aanmaakt. Daardoor kunnen ze zich binden aan dezelfde hormoonreceptoren als lichaamseigen hormonen zoals oestradiol en progesteron. De term bio-identiek zegt dus iets over de moleculaire structuur van een hormoon. Het zegt niet automatisch iets over de oorsprong ervan. Veel bio-identieke hormonen worden gemaakt met plantaardige grondstoffen, bijvoorbeeld afkomstig uit soja of yam. Deze grondstoffen worden vervolgens in een laboratorium bewerkt totdat de uiteindelijke hormoonstructuur gelijk is aan die van het menselijke hormoon. Zijn bio-identieke hormonen hetzelfde als natuurlijke hormonen? Nee. De termen bio-identiek en natuurlijk worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar hebben een andere betekenis. Bio-identiek: de chemische structuur is gelijk aan die van een lichaamseigen hormoon. Natuurlijk: verwijst meestal naar de oorsprong van een grondstof. Een hormoon kan dus bio-identiek zijn, terwijl er tijdens de productie verschillende laboratoriumstappen nodig zijn geweest. Andersom is een plantaardige stof niet automatisch een bio-identiek hormoon. Het onderscheid is belangrijk, zeker wanneer je online informatie over hormonen tegenkomt. Welke bio-identieke hormonen worden tijdens de overgang gebruikt? Binnen menopauzale hormoontherapie spelen vooral oestradiol en gemicroniseerd progesteron een rol. Oestradiol Oestradiol is tijdens de vruchtbare jaren de belangrijkste vorm van oestrogeen. Oestrogeen speelt op verschillende plekken in het lichaam een rol, bijvoorbeeld bij: de menstruatiecyclus; de botten; de vagina en urinewegen; de huid; de temperatuurregeling; hart en bloedvaten. Tijdens de perimenopauze kunnen de hoeveelheden oestradiol sterk schommelen. Na verloop van tijd wordt er blijvend minder oestradiol aangemaakt. Deze veranderingen kunnen merkbaar zijn in bijvoorbeeld: opvliegers; nachtelijk transpireren; vaginale droogheid; veranderingen in slaap; veranderingen van de huid; veranderingen rond de urinewegen. Meer lezen over deze levensfase? Bekijk dan ook ons artikel over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Oestradiol is als geneesmiddel verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen, zoals: een pleister; gel; spray; tablet. Welke vorm bij iemand past, wordt samen met een arts bepaald. Gemicroniseerd progesteron Progesteron wordt tijdens de vruchtbare jaren voornamelijk na de eisprong aangemaakt. Tijdens de perimenopauze vinden eisprongen minder regelmatig plaats. Hierdoor verandert ook de natuurlijke aanmaak van progesteron. Bij vrouwen met een baarmoeder die systemisch oestrogeen gebruiken, wordt binnen MHT doorgaans ook progesteron of een ander progestageen toegepast om het baarmoederslijmvlies te beschermen. Welke combinatie nodig is, is een medische afweging die samen met een arts wordt gemaakt. Wat gebeurt er met je hormonen tijdens de perimenopauze? De overgang verloopt meestal niet als een rechte lijn waarbij oestrogeen ieder jaar een beetje verder daalt. Tijdens de perimenopauze reageren de eierstokken steeds wisselender op hormonale signalen uit de hersenen. Daardoor kunnen de hoeveelheden oestradiol sterk variëren. Soms liggen ze tijdelijk hoger en op andere momenten juist lager. Tegelijkertijd vinden eisprongen minder regelmatig plaats, waardoor ook de aanmaak van progesteron verandert. Wil je hier dieper induiken? Lees dan ook ons artikel over de betekenis van de menopauze en de verschillende fases van de overgang. Deze hormonale veranderingen kun je bijvoorbeeld merken doordat: je menstruatie minder regelmatig wordt; je opvliegers ervaart; je 's nachts vaker transpireert; je slaap verandert; je stemming wisselender aanvoelt; concentreren soms minder gemakkelijk gaat; je vaginale droogheid merkt. Sommige vrouwen merken daarnaast dat hun geheugen of concentratie anders aanvoelt. Lees daar meer over in ons artikel over het brein tijdens de menopauze. Het is belangrijk om niet iedere lichamelijke verandering rond deze leeftijd automatisch aan hormonen toe te schrijven. Merk je veranderingen die lang aanhouden, sterk zijn of waarover je je zorgen maakt? Bespreek ze dan met je huisarts. Wanneer kan menopauzale hormoontherapie worden besproken? Niet iedere vrouw heeft tijdens de overgang medische ondersteuning nodig. Wanneer veranderingen rond de overgang veel invloed hebben op het dagelijks leven, kan menopauzale hormoontherapie (MHT) een onderwerp zijn om met een huisarts of gynaecoloog te bespreken. Bij die afweging wordt onder andere gekeken naar: je leeftijd; wat je tijdens de overgang ervaart; hoeveel tijd is verstreken sinds de menopauze; je persoonlijke gezondheid; je medische voorgeschiedenis; eventuele factoren die relevant zijn voor veilig gebruik. Hormoontherapie is daarmee altijd een individuele medische keuze. Zijn bio-identieke hormonen beter dan synthetische hormonen? Een veelgestelde vraag is of bio-identieke hormonen beter of veiliger zijn dan andere hormoonvormen. Daar is geen algemeen ja of nee op te geven. Het belangrijkste verschil zit in de chemische structuur: bio-identieke hormonen hebben dezelfde moleculaire structuur als hormonen die het lichaam zelf aanmaakt; andere hormoonvormen kunnen een afwijkende chemische structuur hebben. Binnen MHT worden onder andere geregistreerd 17β-oestradiol en gemicroniseerd progesteron gebruikt. Dit zijn bio-identieke hormonen. Dat betekent niet automatisch dat een bio-identieke vorm voor iedere vrouw de beste keuze is. Welke vorm het meest passend is, hangt af van de persoonlijke situatie en bespreek je samen met een huisarts of gynaecoloog. Geregistreerde en samengestelde bio-identieke hormonen: wat is het verschil? Wanneer je online zoekt naar bio-identieke hormonen kom je verschillende soorten producten tegen. Een belangrijk onderscheid is dat tussen geregistreerde hormoonpreparaten en samengestelde of compounded hormonen. Geregistreerde bio-identieke hormonen Geregistreerde bio-identieke hormonen zijn geneesmiddelen waarvoor onder andere eisen gelden rondom: kwaliteit; samenstelling; dosering; werkzaamheid; veiligheid. Ze worden voorgeschreven door een arts. Voorbeelden zijn: 17β-oestradiol; gemicroniseerd progesteron. Deze hormonen worden binnen reguliere menopauzale hormoontherapie gebruikt. Samengestelde bio-identieke hormonen Daarnaast bestaan er samengestelde, ook wel compounded, bio-identieke hormonen. Deze kunnen speciaal door een bereidingsapotheek worden samengesteld. Hoewel de gebruikte hormonen zelf bio-identiek kunnen zijn, zijn dergelijke preparaten niet altijd als regulier geneesmiddel geregistreerd. Daardoor kan de onderbouwing rond bijvoorbeeld samenstelling, dosering, opname en veiligheid verschillen van die van geregistreerde preparaten. Internationale medische organisaties adviseren daarom om de keuze voor een hormoonpreparaat altijd samen met een gekwalificeerde arts te maken. Heb je een hormoontest nodig? Online worden verschillende hormoontesten aangeboden waarmee je zou kunnen bepalen waar je je in de overgang bevindt of welke hormonen bij je passen. Bij vrouwen van 45 jaar en ouder wordt meestal vooral gekeken naar: leeftijd; veranderingen in het menstruatiepatroon; wat iemand zelf merkt. Hormoonspiegels kunnen tijdens de perimenopauze namelijk sterk schommelen. Eén bloedwaarde geeft daardoor niet altijd een duidelijk beeld van de levensfase waarin iemand zich bevindt. Een arts kan beoordelen of aanvullend hormoononderzoek in jouw persoonlijke situatie zinvol is. Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer veranderingen al op relatief jonge leeftijd optreden of wanneer er onduidelijkheid bestaat over de oorzaak. Hoe zit het met speekseltesten? Sommige commerciële aanbieders gebruiken speekseltesten als basis om hormoonpreparaten samen te stellen. Volgens de medische bronnen waarop dit artikel is gebaseerd, is er onvoldoende onderbouwing om speekselmetingen routinematig te gebruiken voor het bepalen van een persoonlijke hormoondosering. Bespreek vragen over hormoonmetingen daarom bij voorkeur met je huisarts of gynaecoloog. Wat kun je verwachten van menopauzale hormoontherapie? MHT wordt binnen de reguliere gezondheidszorg toegepast bij vrouwen bij wie veranderingen rond de overgang veel invloed hebben op het dagelijks leven. Met name opvliegers, nachtelijk transpireren en veranderingen rondom de vagina kunnen redenen zijn om de mogelijkheden met een arts te bespreken. Heb je vooral te maken met vaginale droogheid? Lees dan ook ons artikel over een droge schede tijdens de menopauze. Het is tegelijkertijd belangrijk om hormoontherapie niet als oplossing voor iedere verandering rond de overgang te zien. Weinig energie, wisselende stemmingen, gevoelige gewrichten of veranderingen in concentratie kunnen meerdere oorzaken hebben. Daarom is persoonlijke medische beoordeling belangrijk wanneer veranderingen veel invloed hebben of langere tijd aanwezig blijven. Zijn bio-identieke hormonen automatisch veiliger? Nee. De term bio-identiek betekent op zichzelf niet dat een hormoonpreparaat automatisch veiliger is. Bij de medische afweging rond MHT spelen verschillende factoren een rol, zoals: het gebruikte hormoon; de dosering; de manier waarop het wordt toegediend; je leeftijd; het moment waarop met MHT wordt gestart; je medische voorgeschiedenis; je persoonlijke gezondheidssituatie. Ook de toedieningsvorm kan relevant zijn. Oestrogeen kan bijvoorbeeld via de huid of via een tablet worden gebruikt. Welke vorm bij je past, bespreek je met je arts. Mogelijke bijwerkingen Zoals bij andere geneesmiddelen kunnen ook bij menopauzale hormoontherapie bijwerkingen optreden. In de bronnen bij dit artikel worden onder andere genoemd: gespannen of gevoelige borsten; hoofdpijn; misselijkheid; tussentijds bloedverlies; vocht vasthouden; veranderingen in stemming. Wat iemand ervaart verschilt per persoon. Gebruik je voorgeschreven hormonen en merk je veranderingen waarover je je zorgen maakt? Neem dan contact op met je behandelend arts. Mogelijke risico's en persoonlijke afweging Hormoontherapie is niet voor iedere vrouw hetzelfde. Bij de keuze voor MHT houdt een arts rekening met je persoonlijke gezondheid en medische voorgeschiedenis. Factoren die daarbij onder andere relevant kunnen zijn, zijn: een doorgemaakte trombose of longembolie; een voorgeschiedenis van bepaalde hormoongevoelige aandoeningen; onverklaard vaginaal bloedverlies; bepaalde leveraandoeningen; een doorgemaakte beroerte of hartinfarct. Deze informatie is nadrukkelijk niet bedoeld om zelf te bepalen of je MHT wel of niet kunt gebruiken. Een huisarts of gynaecoloog kan jouw persoonlijke situatie beoordelen en samen met jou de mogelijkheden bespreken. Voor wie kan MHT een onderwerp van gesprek zijn? Je kunt MHT met je huisarts of gynaecoloog bespreken wanneer de veranderingen tijdens de overgang veel invloed hebben op je dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan: veel of regelmatig opvliegers ervaren; veel nachtelijk transpireren; aanhoudende vaginale droogheid; veranderingen waardoor vrijen onaangenaam wordt. Er zijn daarnaast medische situaties, zoals een menopauze op jonge leeftijd, waarvoor andere aandachtspunten gelden. Hiervoor is persoonlijke begeleiding door een arts belangrijk. Sommige vrouwen merken tijdens de overgang ook hartkloppingen of veranderingen in hun gewrichten. Hormonen kunnen daarbij een rol spelen, maar dergelijke veranderingen kunnen ook andere oorzaken hebben. Lees meer in onze artikelen over hartkloppingen tijdens de overgang en gewrichten tijdens de menopauze. MHT wordt niet gebruikt als algemene manier om: veroudering tegen te gaan; de hormonen 'weer in balans' te brengen; de algemene gezondheid zonder specifieke medische aanleiding te verbeteren. Wat kun je zelf doen tijdens de (peri)menopauze? De overgang is een natuurlijke levensfase. Hoe je deze periode beleeft verschilt van persoon tot persoon. Je kunt de hormonale veranderingen niet voorkomen, maar je kunt wel aandacht besteden aan je algemene gezondheid en vitaliteit. Denk daarbij aan: gevarieerd eten; voldoende eiwitten; regelmatig bewegen; spierversterkende activiteiten; voldoende slaap; ontspanning; niet roken; aandacht voor een gezond lichaamsgewicht. Voeding tijdens de overgang Een gezond en gevarieerd voedingspatroon vormt een belangrijke basis voor je gezondheid, ook tijdens en na de overgang. Kies regelmatig voor: groente; fruit; volkorenproducten; peulvruchten; noten; gezonde vetten; voldoende eiwitten. Een voedingspatroon met veel plantaardige, weinig sterk bewerkte voedingsmiddelen past hier goed bij. Zorg voor voldoende eiwit Vanaf de middelbare leeftijd verandert de lichaamssamenstelling geleidelijk. Voldoende eiwitten zijn belangrijk voor de instandhouding en groei van spiermassa. Ook regelmatig bewegen en spierversterkende activiteiten spelen daarin een belangrijke rol. Hoeveel eiwit je persoonlijk nodig hebt, hangt onder andere samen met je leeftijd, lichaamsgewicht, voedingspatroon en activiteit. Calcium en vitamine D Ook aandacht voor je botten blijft tijdens en na de overgang belangrijk. Calcium haal je onder andere uit voeding. Daarnaast adviseert het Voedingscentrum vrouwen vanaf 50 jaar om dagelijks extra vitamine D te gebruiken. Dit advies heeft betrekking op de botgezondheid. Blijf regelmatig bewegen Regelmatig bewegen draagt bij aan je algemene gezondheid. Tijdens en na de overgang is het waardevol om zowel aan je conditie als aan je spieren aandacht te besteden. Beweging draagt onder andere bij aan: behoud van spierkracht; sterke botten; je conditie; je dagelijkse fitheid. Een combinatie van dagelijkse beweging, duurinspanning en spierversterkende oefeningen past goed binnen een actieve leefstijl. Lees ook ons artikel over gewrichten tijdens de menopauze. Slaap en ontspanning Ook je slaap kan tijdens de perimenopauze veranderen. Nachtelijk transpireren kan daarbij een rol spelen, maar ook stress, je dag- en nachtritme en andere omstandigheden hebben invloed op hoe je slaapt. Een regelmatig ritme, voldoende beweging en ruimte voor ontspanning kunnen bijdragen aan je algemene welzijn. Meer ideeën vind je in ons artikel over minder stress. En hoe zit het met supplementen? Voedingssupplementen zijn bedoeld als aanvulling op je voedingspatroon en leefstijl. Ze zijn geen vervanging voor een gevarieerde voeding en ook niet voor persoonlijk medisch advies of voorgeschreven medicatie. Welke gezondheidsclaims aan een supplement mogen worden gekoppeld, hangt af van de ingrediënten en de officieel toegestane claims voor die ingrediënten. Daarom is het belangrijk om niet alle supplementen die rondom de overgang worden verkocht over één kam te scheren. Magnesium Magnesium is een mineraal dat verschillende functies in het lichaam ondersteunt. Zo draagt magnesium bij aan: een normale spierwerking; een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; vermindering van vermoeidheid en moeheid; het behoud van sterke botten. Dat betekent niet automatisch dat magnesium een specifieke oplossing is voor veranderingen die tijdens de overgang voorkomen. Meer lezen over magnesium? Bekijk dan ons artikel over magnesium en signalen van een mogelijk tekort. Plantaardige ingrediënten Ook verschillende planten en kruiden worden gebruikt in supplementen voor vrouwen rond de overgang. Voor plantaardige ingrediënten gelden specifieke gezondheidsclaims en voorwaarden. Sommige van deze claims zijn nog in evaluatie. Daarom moet altijd per ingrediënt en per product worden bekeken welke formuleringen gebruikt mogen worden. Een voedingssupplement past binnen een gezonde leefstijl, maar vervangt geen gevarieerde voeding of persoonlijk medisch advies. Wanneer neem je contact op met de huisarts? Veranderingen tijdens de overgang horen vaak bij deze natuurlijke levensfase. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om contact op te nemen met je huisarts. Doe dat bijvoorbeeld wanneer je: veel meer vaginaal bloedverlies hebt dan je gewend bent; opnieuw bloedverlies krijgt nadat je al twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd; bloedverlies na seks opmerkt; plotseling duidelijke veranderingen in je menstruatiepatroon merkt; sterke of toenemende buik- of bekkenpijn ervaart; veranderingen ervaart die veel invloed hebben op je dagelijks functioneren; niet goed kunt plaatsen waar bepaalde lichamelijke veranderingen vandaan komen; vragen hebt over MHT of voorgeschreven hormonen. Maak je je zorgen over je gezondheid? Neem dan altijd contact op met een arts. Veelgestelde vragen over bio-identieke hormonen Zijn bio-identieke hormonen hetzelfde als natuurlijke hormonen? Nee. Bio-identiek betekent dat de chemische structuur gelijk is aan die van een hormoon dat het lichaam zelf aanmaakt. Natuurlijk verwijst doorgaans naar de oorsprong van een grondstof. De termen betekenen dus niet hetzelfde. Zijn bio-identieke hormonen veiliger dan andere hormonen? Dat kan niet op basis van het woord bio-identiek worden bepaald. De veiligheid van MHT hangt samen met verschillende factoren, waaronder het hormoon, de dosering, de toedieningsvorm en je persoonlijke gezondheidssituatie. Heb ik een hormoontest nodig? Meestal wordt bij vrouwen vanaf ongeveer 45 jaar vooral gekeken naar leeftijd, veranderingen in de menstruatiecyclus en wat iemand zelf merkt. Omdat hormoonwaarden tijdens de perimenopauze sterk kunnen schommelen, is één meting niet altijd informatief. Een arts kan bepalen of onderzoek in jouw situatie zinvol is. Worden bio-identieke hormonen gebruikt bij opvliegers? Geregistreerde bio-identieke hormonen, waaronder oestradiol en gemicroniseerd progesteron, kunnen onderdeel zijn van menopauzale hormoontherapie. Ervaar je veel opvliegers of andere veranderingen die je dagelijks functioneren beïnvloeden? Bespreek dan met je huisarts of gynaecoloog welke mogelijkheden bij je passen. Kun je ook zonder hormoontherapie door de overgang? Ja. Niet iedere vrouw gebruikt of heeft MHT nodig. De overgang is een natuurlijke levensfase en de ervaring verschilt sterk per persoon. Een gezonde leefstijl blijft voor iedereen belangrijk. Wanneer veranderingen veel invloed hebben op je dagelijks leven, kun je aanvullende mogelijkheden met je huisarts bespreken. Zijn bio-identieke hormonen geschikt voor iedere vrouw? Nee. Of MHT geschikt is, hangt af van je persoonlijke gezondheid en medische voorgeschiedenis. Laat je daarom altijd adviseren door een huisarts of gynaecoloog en start, wijzig of stop voorgeschreven hormonen niet op basis van algemene informatie op internet. Conclusie Bio-identieke hormonen zijn hormonen met dezelfde chemische structuur als hormonen die het lichaam zelf aanmaakt. 17β-oestradiol en gemicroniseerd progesteron zijn voorbeelden van bio-identieke hormonen die binnen de reguliere menopauzale hormoontherapie worden gebruikt. De term bio-identiek betekent niet automatisch dat een hormoon natuurlijker, veiliger of beter is. Ook is er een belangrijk verschil tussen geregistreerde hormoonpreparaten en individueel samengestelde producten. Of MHT bij je past, is een persoonlijke medische afweging die je samen met een huisarts of gynaecoloog maakt. Daarnaast blijft een gezonde leefstijl belangrijk. Voldoende bewegen, gevarieerd eten, voldoende eiwitten, een regelmatig slaapritme en aandacht voor ontspanning dragen bij aan je algemene gezondheid en vitaliteit tijdens en na de overgang. Disclaimer Deze informatie is uitsluitend bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en start, wijzig of stop voorgeschreven medicatie niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen over je gezondheid, hormoontherapie, medicatie of supplementen contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). NHG-Standaard De overgang. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: identification and management (NG23). https://www.nice.org.uk/guidance/ng23 The Menopause Society. The 2022 Hormone Therapy Position Statement. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797481/ American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Compounded Bioidentical Menopausal Hormone Therapy. https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/clinical-consensus/articles/2023/11/compounded-bioidentical-menopausal-hormone-therapy The Menopause Society. The 2023 Nonhormone Therapy Position Statement. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37252752/ Voedingscentrum. Vitamine D voor vrouwen vanaf 50 jaar. https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/heeft-een-vitale-50-plusser-extra-vitamines-nodig.aspx
Lees meerHormonen tijdens de overgang: wat gebeurt er in je lichaam?
Dit is een informatiepagina over de overgang. De informatie is algemeen van aard en staat los van de werking of toepassing van de producten van Viv Support. Tijdens de overgang veranderen de hoeveelheden van verschillende hormonen in je lichaam. Vooral oestrogeen en progesteron spelen hierin een belangrijke rol. In de perimenopauze kunnen de hoeveelheden van deze hormonen sterk schommelen. Na de menopauze worden de hormoonspiegels meestal stabieler, maar blijven ze lager dan tijdens de vruchtbare jaren. Deze hormonale veranderingen kunnen op verschillende manieren merkbaar zijn. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in je menstruatiecyclus, opvliegers, nachtelijk transpireren, anders slapen of vaginale droogheid. Iedere vrouw beleeft deze levensfase anders. Waarom veranderen je hormonen tijdens de overgang? De overgang is een natuurlijke levensfase waarin de werking van je eierstokken geleidelijk verandert. Tijdens je vruchtbare jaren groeien iedere maand eicellen in de eierstokken. Daarbij worden verschillende hormonen aangemaakt die samen je menstruatiecyclus regelen. Naarmate je ouder wordt, neemt het aantal beschikbare eicellen af en reageren de eierstokken minder voorspelbaar op hormonale signalen. Daardoor verandert ook de aanmaak van onder andere oestrogeen en progesteron. In de eerste fase van de overgang, de perimenopauze, kunnen de hormoonspiegels sterk wisselen. Na de menopauze worden deze schommelingen meestal minder. Wil je meer weten over het verloop van deze levensfase? Lees dan ook ons artikel over de vier fases van de overgang. Welke hormonen veranderen tijdens de overgang? Verschillende hormonen werken samen bij het regelen van je menstruatiecyclus. Tijdens de overgang vinden vooral veranderingen plaats in: oestrogeen; progesteron; follikelstimulerend hormoon (FSH); luteïniserend hormoon (LH). Deze hormonen beïnvloeden elkaar. Daardoor kan een verandering in het ene hormoon ook gevolgen hebben voor de werking van andere hormonen. Oestrogeen: een hormoon dat op veel plekken in je lichaam een rol speelt Oestrogeen is een verzamelnaam voor verschillende hormonen. Tijdens de vruchtbare jaren is oestradiol de belangrijkste vorm. Oestrogeen speelt onder andere een rol bij: de menstruatiecyclus; de eisprong; de botten; de vagina en urinewegen; de huid; de temperatuurregeling; hart en bloedvaten. Doordat oestrogeen op verschillende plekken in het lichaam een rol speelt, kunnen veranderingen in de hoeveelheid ervan op verschillende manieren merkbaar zijn. Waarom schommelt oestrogeen eerst? Veel mensen denken dat de hoeveelheid oestrogeen tijdens de overgang alleen maar geleidelijk afneemt. Zo eenvoudig verloopt het meestal niet. Tijdens de perimenopauze kan de hoeveelheid oestrogeen juist sterk wisselen. Op sommige momenten kan deze relatief hoog zijn en op andere momenten juist lager. Dat hangt samen met het steeds minder voorspelbaar functioneren van de eierstokken. Daardoor kan ook hoe je je voelt van periode tot periode verschillen. De ene maand merk je misschien weinig verandering, terwijl je op een ander moment duidelijker merkt dat je lichaam zich aanpast. Progesteron: veranderingen in de tweede helft van je cyclus Progesteron wordt voornamelijk aangemaakt na de eisprong. Tijdens de perimenopauze vinden eisprongen minder regelmatig plaats. Daardoor verandert ook de hoeveelheid progesteron die je lichaam produceert. Deze verandering maakt deel uit van het natuurlijke proces van de overgang. Niet iedere vrouw merkt hier evenveel van. Ook kan het patroon gedurende de perimenopauze veranderen. Wat doen FSH en LH? Naast oestrogeen en progesteron spelen FSH en LH een belangrijke rol in je menstruatiecyclus. FSH staat voor follikelstimulerend hormoon en LH voor luteïniserend hormoon. Beide worden aangemaakt in de hypofyse, een kleine hormoonklier in de hersenen. Tijdens de vruchtbare jaren stimuleren FSH en LH onder andere de eierstokken. Ze spelen een rol bij het rijpen van eicellen, de eisprong en de aanmaak van geslachtshormonen. Wanneer de eierstokken gedurende de overgang minder sterk op deze signalen reageren, maakt het lichaam doorgaans meer FSH aan. Daarom liggen FSH-waarden na de menopauze meestal hoger dan tijdens de vruchtbare jaren. Tijdens de perimenopauze kunnen hormoonwaarden echter sterk schommelen. Een enkele meting geeft daardoor niet altijd een duidelijk beeld van waar iemand zich precies in de overgang bevindt. Welke veranderingen kun je tijdens de overgang merken? Iedere vrouw beleeft de overgang anders. Sommige vrouwen merken relatief weinig, terwijl anderen duidelijk ervaren dat hun lichaam verandert. Veelvoorkomende veranderingen zijn bijvoorbeeld: opvliegers; nachtelijk transpireren; een minder regelmatige menstruatie; anders of minder goed slapen; wisselende stemmingen; korte momenten van vermoeidheid; veranderingen in concentratie; vaginale droogheid; verandering in libido. Je hoeft deze veranderingen niet allemaal te ervaren. Ook kunnen ze gedurende de overgang sterker of juist minder sterk aanwezig zijn. Lees meer in ons uitgebreide artikel over veelvoorkomende veranderingen rond de menopauze. Waarom merkt de ene vrouw meer veranderingen dan de andere? Daar bestaat geen eenvoudig antwoord op. Het verloop van de overgang hangt samen met verschillende factoren, waaronder: hormonale veranderingen; leeftijd; erfelijke aanleg; leefstijl; slaap; stress; algemene gezondheid. Daarom verloopt de overgang voor iedere vrouw anders. Er bestaat geen vast patroon dat iedere vrouw precies volgt. Ook binnen één persoon kunnen periodes met meer en minder merkbare veranderingen elkaar afwisselen. Is alles wat je rond deze leeftijd merkt hormonaal? Nee. Hoewel hormonen tijdens de overgang een belangrijke rol spelen, hoeft niet iedere verandering die je rond deze leeftijd merkt automatisch door de overgang te worden veroorzaakt. Signalen zoals weinig energie, hartkloppingen, veranderingen in je stemming of gevoelige gewrichten kunnen bijvoorbeeld ook samenhangen met andere factoren. Daarom is het verstandig om niet automatisch alles aan je hormonen toe te schrijven. Merk je bijvoorbeeld regelmatig hartkloppingen? Lees dan ook ons artikel over hartkloppingen tijdens de overgang. Blijven bepaalde veranderingen langere tijd aanwezig of maak je je zorgen? Bespreek dit dan met je huisarts. Waarom krijg je opvliegers tijdens de overgang? Opvliegers zijn een bekend verschijnsel tijdens de overgang. Ze hangen samen met veranderingen in de temperatuurregulatie van het lichaam. Hormoonschommelingen, waaronder veranderingen in oestrogeen, spelen hierbij een rol. De hypothalamus is het deel van de hersenen dat onder andere betrokken is bij het regelen van je lichaamstemperatuur. Tijdens de overgang kan dit systeem gevoeliger reageren op kleine temperatuurverschillen. Een opvlieger kan bijvoorbeeld merkbaar zijn als: een plotseling warm gevoel in gezicht, hals of borst; roodheid van de huid; zweten; een snellere hartslag; daarna een kouder gevoel of rillingen. Ook 's nachts kunnen opvliegers optreden. Wanneer je hierdoor wakker wordt, kan dat invloed hebben op je nachtrust. Waarom slaap je tijdens de overgang soms anders? Veel vrouwen merken dat hun slaap tijdens de overgang verandert. Daar kunnen verschillende factoren een rol bij spelen. Je kunt bijvoorbeeld wakker worden doordat je het 's nachts plotseling warm krijgt of transpireert. Andere vrouwen merken dat inslapen minder gemakkelijk gaat of dat ze vroeger wakker worden dan ze gewend zijn. Ook stress, leefstijl, het dag- en nachtritme en andere persoonlijke omstandigheden kunnen invloed hebben op je slaap. Wanneer je minder goed slaapt, kun je je overdag ook minder energiek of geconcentreerd voelen. Daarom is aandacht voor een regelmatig slaapritme in deze levensfase extra prettig. Hormonen en je stemming Ook veranderingen in hoe je je voelt kunnen tijdens de overgang merkbaar zijn. Sommige vrouwen voelen zich emotioneler dan ze gewend zijn, reageren sneller prikkelbaar of merken dat ze in drukke periodes minder gemakkelijk ontspannen. Hormoonschommelingen kunnen hierbij een rol spelen, maar zijn meestal niet de enige factor. Ook bijvoorbeeld: slaap; stress; veranderingen op het werk; veranderingen binnen het gezin; beweging; algemene gezondheid; kunnen invloed hebben op je gemoedstoestand. Merk je gedurende langere tijd duidelijke veranderingen in hoe je je voelt of heeft dit veel invloed op je dagelijks leven? Bespreek dit dan met je huisarts. Waarom kan vaginale droogheid ontstaan? Oestrogeen speelt ook een rol bij de slijmvliezen van de vagina en urinewegen. Wanneer de hoeveelheid oestrogeen na verloop van tijd lager wordt, kunnen deze weefsels veranderen. Je kunt bijvoorbeeld merken: dat de vagina droger aanvoelt; dat de huid of slijmvliezen gevoeliger zijn; dat vrijen anders aanvoelt; dat je veranderingen merkt rond je blaas of urinewegen. Deze veranderingen kunnen ook na de menopauze aanwezig blijven. Lees meer in ons artikel over een droge schede tijdens de menopauze. Wat kun je zelf doen om je gezondheid te ondersteunen? Je kunt de natuurlijke hormonale veranderingen van de overgang niet sturen. Wel kun je aandacht besteden aan factoren die bijdragen aan je algemene gezondheid en vitaliteit. Een gezonde basis bestaat onder andere uit gevarieerd eten, voldoende bewegen, slapen en ontspannen. Eet gevarieerd en volwaardig Een gezond en gevarieerd voedingspatroon levert voedingsstoffen die belangrijk zijn voor onder andere je spieren, botten en algemene gezondheid. Denk bijvoorbeeld aan: groente; fruit; volkorenproducten; peulvruchten; noten; gezonde vetten; voldoende eiwitten. Een voedingspatroon met veel plantaardige en zo min mogelijk sterk bewerkte voedingsmiddelen sluit hier goed bij aan. Blijf voldoende bewegen Regelmatig bewegen is op iedere leeftijd belangrijk. Tijdens en na de overgang is het waardevol om aandacht te besteden aan zowel dagelijkse beweging als spierversterkende activiteiten. Beweging draagt onder andere bij aan: het behoud van spiermassa; sterke botten; je conditie; je algemene fitheid; een gezond dagelijks ritme. Een combinatie van krachttraining en duurbeweging past goed binnen een actieve leefstijl. Besteed aandacht aan ontspanning Stress hoort bij het leven en is niet specifiek voor de overgang. Wel kun je merken dat je in bepaalde periodes gevoeliger reageert op drukte. Ook slaap, werk, gezin en andere omstandigheden kunnen hierin een rol spelen. Regelmatig tijd nemen voor ontspanning kan daarom prettig zijn. Denk bijvoorbeeld aan: wandelen; rustig bewegen; ademhalingsoefeningen; yoga; mindfulness; tijd nemen voor activiteiten waar je energie van krijgt. Meer praktische ideeën vind je in ons artikel over minder stress. Wanneer kun je hormoontherapie met je huisarts bespreken? Niet iedere vrouw heeft tijdens de overgang aanvullende medische begeleiding nodig. Merk je dat de veranderingen rond de overgang veel invloed hebben op je dagelijks leven? Dan kun je hierover met je huisarts of gynaecoloog in gesprek gaan. Menopauzale hormoontherapie (MHT) kan daarbij een onderwerp van gesprek zijn. Of hormoontherapie bij je past, hangt af van je persoonlijke gezondheid, leeftijd en andere omstandigheden. Een huisarts of gynaecoloog kan samen met jou bekijken welke mogelijkheden passend zijn voor jouw situatie. Wil je je vooraf verder verdiepen in dit onderwerp? Lees dan ook ons uitgebreide artikel over bio-identieke hormonen bij de (peri)menopauze. Wanneer neem je contact op met de huisarts? Veel veranderingen tijdens de overgang passen bij deze natuurlijke levensfase. Toch is het verstandig contact op te nemen met je huisarts wanneer je bijvoorbeeld: veel meer of langer vaginaal bloedverlies hebt dan je gewend bent; opnieuw vaginaal bloedverlies krijgt nadat je twaalf maanden niet hebt gemenstrueerd; bloedverlies na seks opmerkt; veranderingen ervaart die grote invloed hebben op je dagelijks functioneren; niet goed kunt plaatsen waar bepaalde lichamelijke veranderingen vandaan komen; vragen hebt over hormoontherapie; je zorgen maakt over je gezondheid. Een huisarts kan samen met jou beoordelen of verder onderzoek of aanvullende begeleiding nodig is. Veelgestelde vragen over hormonen tijdens de overgang Verdwijnen mijn hormonen helemaal na de overgang? Nee. Ook na de menopauze maakt je lichaam hormonen aan. De hoeveelheden oestrogeen en progesteron zijn over het algemeen wel lager dan tijdens de vruchtbare jaren. Ook andere hormonen blijven actief en vervullen verschillende functies in het lichaam. Waarom verschilt de overgang zo sterk per vrouw? Ieder lichaam is anders. Factoren zoals erfelijke aanleg, leeftijd, leefstijl, slaap, stress en algemene gezondheid kunnen allemaal invloed hebben op hoe je deze levensfase beleeft. Daarom bestaat er geen standaardverloop van de overgang. Kun je je hormonen tijdens de overgang 'in balans brengen'? De uitdrukking 'hormonen in balans brengen' wordt veel gebruikt, maar heeft geen duidelijke, afgebakende betekenis. De veranderingen in oestrogeen, progesteron, FSH en LH horen bij het natuurlijke verloop van de overgang. Wel kun je aandacht besteden aan je algemene gezondheid door voldoende te bewegen, gevarieerd te eten, goed te slapen en regelmatig te ontspannen. Merk je dat de veranderingen in je lichaam veel invloed hebben op je dagelijks leven? Bespreek dan met je huisarts welke mogelijkheden bij jouw persoonlijke situatie passen. Is alles wat je tijdens de overgang merkt hormonaal? Nee. Hormonen spelen een belangrijke rol, maar veranderingen die je rond deze leeftijd merkt kunnen ook andere oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan weinig energie, hartkloppingen of veranderingen in hoe je je lichamelijk of mentaal voelt. Daarom is het verstandig om veranderingen die lang aanhouden of waarover je je zorgen maakt met je huisarts te bespreken. Conclusie Tijdens de overgang verandert de aanmaak van verschillende hormonen. Vooral oestrogeen en progesteron veranderen sterk. In de perimenopauze kunnen de hoeveelheden van deze hormonen flink schommelen. Dat kan merkbaar zijn in onder andere je menstruatiecyclus, temperatuurregulatie, slaap, stemming en energieniveau. Na de menopauze worden de hormoonspiegels meestal stabieler, maar blijven de hoeveelheden oestrogeen en progesteron lager dan tijdens de vruchtbare jaren. Iedere vrouw beleeft dit proces anders. Een gezonde leefstijl met voldoende beweging, gevarieerde voeding, slaap en ontspanning vormt een goede basis om aandacht te blijven besteden aan je gezondheid en vitaliteit. Merk je veranderingen die veel invloed hebben op je dagelijks leven of maak je je zorgen over je gezondheid? Bespreek die dan met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Disclaimer Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Trek op basis van deze informatie geen zelfstandige conclusies over je persoonlijke gezondheid en wijzig medicatie of medische begeleiding niet zonder overleg met een gekwalificeerde zorgverlener. Neem bij vragen over je gezondheid, medicatie of supplementen contact op met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. Bronnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). NHG-Standaard De overgang. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: Identification and Management (NG23). https://www.nice.org.uk/guidance/ng23 The Menopause Society. The 2022 Hormone Therapy Position Statement. Menopause. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797481/ The Menopause Society. The 2023 Nonhormone Therapy Position Statement. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37252752/ Voedingscentrum. Vitamine D voor vrouwen vanaf 50 jaar. https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/heeft-een-vitale-50-plusser-extra-vitamines-nodig.aspx
Lees meerDe 4 fases van de overgang: van premenopauze tot postmenopauze uitgelegd
fases menopauze, wat jij moet weten over de vier fases van de overgang
Lees meer







